SAKRAMENTY W S?U?BIE KOMUNII
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? druga (1066-1690) CELEBRACJA MISTERIUM

 

Rozdzia? trzeci

SAKRAMENTY W S?U?BIE KOMUNII

 

1533 Chrzest, bierzmowanie i Eucharystia s? sakramentami wtajemniczenia 1212 chrze?cija?skiego. Na nich opiera si? wspólne powo?anie wszystkich uczniów Chrystusa, powo?anie do ?wi?to?ci i do misji ewangelizacji ?wiata. Udzielaj? one ?ask koniecznych do ?ycia wed?ug Ducha podczas ziemskiej pielgrzymki prowadz?cej do Ojczyzny.

 

1534 Dwa inne sakramenty: ?wi?cenia (kap?a?stwo) i ma??e?stwo s? nastawione na zbawienie innych ludzi. Przez s?u?b? innym przyczyniaj? si? tak?e do zbawienia osobistego. Udzielaj? one szczególnego pos?ania w Ko?ciele i s?u?? budowaniu Ludu Bo?ego.

 

1535 Ci, którzy zostali ju? konsekrowani przez chrzest i bierzmowanie1Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10. do 784 kap?a?stwa wspólnego wszystkich wiernych, mog? otrzyma? w sakramentach ?wi?ce? i ma??e?stwa szczególn? konsekracj?. Przyjmuj?cy sakrament ?wi?ce? zostaj? konsekrowani, by w imi? Chrystusa "karmili Ko?ció? s?owem i ?ask? Bo??"2Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11.. Z kolei "osobny sakrament umacnia i jakby konsekruje ma??onków chrze?cija?skich do obowi?zków i godno?ci ich stanu"3Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48..

 

Artyku? szósty

SAKRAMENT ?WI?CE?

 

1536 Sakrament ?wi?ce? jest sakramentem, dzi?ki któremu pos?anie, 860 powierzone przez Chrystusa Aposto?om, nadal jest spe?niane w Ko?ciele a? do ko?ca czasów. Jest to wi?c sakrament pos?ugi apostolskiej. Obejmuje on trzy stopnie: episkopat, prezbiterat i diakonat.

 

(O ustanowieniu i pos?aniu pos?ugi apostolskiej przez Chrystusa zob. s. 218 nn. W tym miejscu b?dzie mowa tylko o sakramentalnym przekazywaniu tej pos?ugi.)

 

I. Dlaczego ten sakrament nazywa si? sakramentem "?wiece?" (Ordinatio)?

 

1537 ?aci?ski wyraz ordo oznacza? w czasach rzymskich stany ustanowione w sensie cywilnym, zw?aszcza stan rz?dz?cy. Ordinatio oznacza w??czenie do ordo. W Ko?ciele istniej? pewne stany, które Tradycja na podstawie Pisma ?wi?tego4Por. Hbr 5, 6; 7, 11; Ps 110, 4. ju? od staro?ytno?ci okre?la terminem taxeis (po grecku), ordines (po ?acinie). I tak liturgia mówi o ordo episcoporum, ordo presbyterorum, ordo diaconorum. Inne grupy tak?e otrzymuj? nazw? ordo: katechumeni, dziewice, 923, 1631ma??onkowie, wdowy...

 

1538 W??czanie do jednego z tych stanów Ko?cio?a dokonywa?o si? na mocy obrz?du nazywanego ordinatio, który stanowi? akt religijny i liturgiczny, b?d?cy konsekracj?, b?ogos?awie?stwem lub sakramentem. Dzisiaj wyraz ordinatio jest zarezerwowany dla aktu sakramentalnego, który w??cza do stanu biskupów, prezbiterów i diakonów. Jest to co? wi?cej ni? zwyk?e wybranie, wyznaczenie, delegacja lub ustanowienie przez wspó?not?. Ten akt sakramentalny udziela daru Ducha ?wi?tego, pozwalaj?cego 875 wykonywa? "?wi?t? w?adz?" (sacra potestas)5Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10., która mo?e pochodzi? jedynie od samego Chrystusa, przez Jego Ko?ció?. ?wi?cenia okre?la si? tak?e jako consecratio, s? bowiem pewnym wy??czeniem i przyj?ciem przez samego Chrystusa w s?u?b? 699 Ko?cio?owi. W?o?enie r?k przez biskupa i modlitwa konsekracyjna stanowi? widzialny znak tej konsekracji.

 

II. Sakrament ?wi?ce? w ekonomii zbawienia

Kap?a?stwo Starego Testamentu

 

1539 Lud wybrany zosta? ustanowiony przez Boga "królestwem kap?anów i ludem ?wi?tym" (Wj 19, 6)6Por. Iz 61, 6.. Jednak w narodzie izraelskim Bóg wybra? jedno z dwunastu pokole?, pokolenie Lewiego, przeznaczaj?c je do s?u?by liturgicznej7Por. Lb I, 48-53.. Sam Bóg by? cz??ci? jego dziedzictwa8Por. Joz 13, 33.. Specjalny obrz?d zapocz?tkowa? kap?a?stwo Starego Przymierza9Por. Wj 29,1-30; Kp? 8.. Kap?ani zostali ustanowieni "dla ?udzi... w sprawach odnosz?cych si? do Boga, aby sk?adali dary i ofiary za grzechy"10Por. Hbr 5, 1..

 

1540 Kap?a?stwo, ustanowione w celu g?oszenia s?owa Bo?ego11Por. Ml 2, 7-9. i 2099 przywracania na nowo jedno?ci z Bogiem przez ofiary i modlitw?, by?o jednak nieskuteczne, poniewa? nie mog?o przynie?? zbawienia, potrzebowa?o nieustannego powtarzania ofiar i nie mog?o dokona? ostatecznego u?wi?cenia121Por. Hbr 5, 3; 7, 27; 10, 1-4.. Mog?a tego dokona? jedynie ofiara Chrystusa.

 

1541 Liturgia Ko?cio?a widzi jednak w kap?a?stwie Aarona i pos?udze lewitów, a tak?e w ustanowieniu siedemdziesi?ciu "Starszych"13Por. Lb 11, 24-25., zapowiedzi pos?ugi ?wi?ce? Nowego Przymierza. W obrz?dku ?aci?skim Ko?ció? modli si? w prefacji konsekracyjnej ?wi?ce? biskupich:

 

Bo?e i Ojcze Jezusa Chrystusa, naszego Pana... w ci?gu dziejów Starego Przymierza zaczyna?e? nadawa? kszta?t Twojemu Ko?cio?owi; od pocz?tku przeznaczy?e? lud wywodz?cy si? od Abrahama, aby sta? si? ludem ?wi?tym; ustanowi?e? jego zwierzchników i kap?anów i zawsze troszczy?e? si? o s?u?b? w Twoim przybytku...

 

1542 Podczas ?wi?ce? prezbiterów Ko?ció? modli si?:

 

Ju? w czasach Starego Przymierza rozwin??y si? pos?ugi ustanowione dla sprawowania ?wi?tych obrz?dów, bo kiedy wybra?e? Moj?esza i Aarona, aby u?wi?cali lud i nim kierowali, ustanowi?e? im do pomocy m??ów ni?szych stopniem i godno?ci?. Ty na pustyni udzieli?e? bogactwa ducha Moj?esza siedemdziesi?ciu roztropnym m??om, aby dzi?ki ich pomocy móg? on ?atwiej kierowa? Twoim ludem. Podobnie na synów Aarona przela?e? obfit? ?ask? dan? ich ojcu. . .

 

1543 W modlitwie konsekracyjnej podczas ?wi?ce? diakonów Ko?ció? wyznaje:

 

Ty sprawiasz, ?e Cia?o Chrystusa, czyli Twój Ko?ció?, ubogacony rozmaitymi ?askami niebieskimi z??czony mimo odr?bno?ci swoich cz?onków przedziwn? wi?zi? przez Ducha ?wi?tego, wzrasta i rozszerza si? na coraz wspanialsz? Twoj? ?wi?tyni?. Ty na pocz?tku wybra?e? synów Lewiego do pe?nienia pos?ugi w Przybytku Starego Prawa, a dzisiaj ustanawiasz trzy stopnie Twoich s?ug i powo?ujesz ich przez ?wi?te obrz?dy, aby oddawali cze?? Twojemu imieniu.

 

Jedyne kap?a?stwo Chrystusa

 

1544 Wszystkie zapowiedzi kap?a?stwa w Starym Przymierzu znajduj? swoje wype?nienie w Chrystusie Jezusie, "jedynym Po?redniku mi?dzy Bogiem a lud?mi" (1 Tm 2, 5). Melchizedek, "kap?an Boga Najwy?szego" (Rdz 14, 18), 874 jest uwa?any przez Tradycj? chrze?cija?sk? za zapowied? kap?a?stwa Chrystusa, jedynego "arcykap?ana na wzór Melchizedeka" (Hbr 5, 10; 6, 20), "?wi?tego, niewinnego, nieskalanego" (Hbr 7, 26), który "jedn?... ofiar? udoskonali? na wieki tych, którzy s? u?wi?cani" (Hbr 10,14), to znaczy jedyn? ofiar? swego Krzy?a.

 

1545 Odkupie?cza ofiara Chrystusa jest jedyna, wype?niona raz na zawsze, a jednak uobecnia si? w Ofierze eucharystycznej Ko?cio?a. To samo dotyczy 1367 jedynego kap?a?stwa Chrystusa; uobecnia si? ono przez kap?a?stwo s?u?ebne, 662 nie pomniejszaj?c jedyno?ci kap?a?stwa Chrystusa: "Dlatego sam Chrystus jest prawdziwym kap?anem, a inni s? tylko Jego s?ugami"14?w. Tomasz z Akwinu, In ad Hebraeos, 7, 4..

 

Dwa sposoby uczestniczenia w jedynym kap?a?stwie Chrystusa

1546 Chrystus, Arcykap?an i jedyny Po?rednik, uczyni? Ko?ció? "królestwem - kap?anami dla Boga i Ojca swojego"(Ap 1, 6)15Por. Ap 5, 9-10; 1 P 2, 5. 9.. Ca?a wspólnota wierz?cych jako taka jest kap?a?ska. Wierni wykonuj? swoje kap?a?stwo, wynikaj?ce ze 1268 chrztu, przez udzia? w pos?aniu Chrystusa, Kap?ana, Proroka i Króla, ka?dy zgodnie z w?asnym powo?aniem. Przez sakramenty chrztu i bierzmowania wierni "po?wi?cani s?... jako... ?wi?te kap?a?stwo"16Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10..

 

1547 Kap?a?stwo urz?dowe, czyli hierarchiczne, biskupów i prezbiterów oraz kap?a?stwo wspólne wszystkich wiernych, chocia? "jedno i drugie... we 1142 w?a?ciwy sobie sposób uczestniczy w jedynym kap?a?stwie Chrystusowym"17Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10., ró?ni? si? jednak co do istoty, b?d?c sobie "wzajemnie przyporz?dkowane"18Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10.. W jakim sensie? Podczas gdy kap?a?stwo wspólne wiernych urzeczywistnia si? przez rozwój ?aski chrztu, przez ?ycie wiar?, nadziej? i mi?o?ci?, przez ?ycie wed?ug Ducha, to kap?a?stwo urz?dowe s?u?y kap?a?stwu wspólnemu. 1120 Przyczynia si? ono do rozwoju ?aski chrztu wszystkich chrze?cijan. Jest ono jednym ze ?rodków, przez które Chrystus nieustannie buduje i prowadzi swój Ko?ció?. Dlatego przekazuje si? je przez osobny sakrament, a mianowicie sakrament ?wi?ce?.

 

W Osobie Chrystusa-G?owy...

1548 W s?u?bie eklezjalnej wy?wi?conego kap?ana jest obecny w swoim Ko?ciele sam Chrystus jako G?owa swojego Cia?a, jako Pasterz swojej trzody, 875, 792Arcykap?an odkupie?czej ofiary, Nauczyciel Prawdy. To w?a?nie wyra?a Ko?ció?, mówi?c, ?e kap?an na mocy sakramentu ?wi?ce? dzia?a "w osobie Chrystusa-G?owy" (in persona Christi Capitis)19Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10; 28; konst. Sacrosanctum Concilium, 33; dekret Christus Dominus, 11; dekret Presbyterorum ordinis, 2; 6.:

 

Jest wi?c jeden i ten sam Kap?an, Chrystus Jezus, którego naj?wi?tsz? Osob? zast?puje kap?an. Ten ostatni bowiem dzi?ki konsekracji kap?a?skiej upodabnia si? do Najwy?szego Kap?ana i posiada w?adz? dzia?ania moc? i w osobie samego Chrystusa (virtute ac persona ipsius Christi)20Pius XII, enc. Mediator Dei..

 

Chrystus jest ?ród?em wszelkiego kap?a?stwa: kap?an Starego Prawa by? figur? Chrystusa, a kap?an Nowego Prawa dzia?a moc? i w imieniu samego Chrystusa21?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 22, 4..

 

1549 Przez pe?ni?cych pos?ug? ?wi?ce?, zw?aszcza przez biskupów i prezbiterów, we wspólnocie wierz?cych staje si? widzialna obecno?? Chrystusa jako G?owy Ko?cio?a22Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21.. Wed?ug trafnego wyra?enia ?w. Ignacego 1142 Antioche?skiego, biskup jest "figur? Ojca" (typos tou Patros), jakby ?ywym obrazem Boga Ojca23?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Trallianos, 3, 1; por. Epistula ad Magnesios, 6, 1..

 

1550 Obecno?ci Chrystusa w pe?ni?cym pos?ug? ?wi?ce? nie nale?y 896 rozumie? w taki sposób, jakby by? on zabezpieczony przed wszelkimi ludzkimi s?abo?ciami, takimi jak ch?? panowania, b??d, a nawet grzech. Moc Ducha ?wi?tego nie gwarantuje w taki sam sposób wszystkich czynów pe?ni?cych pos?ug? ?wi?ce?. Podczas gdy gwarancja ta jest dana w aktach sakramentalnych, tak 1128 ?e nawet grzeszno?? pe?ni?cego pos?ug? ?wi?ce? nie mo?e stanowi? przeszkody 1584 dla owocu ?aski, to jednak istnieje wiele innych czynów, na których pozostaj? ?lady jego ludzkich cech, nie zawsze b?d?cych znakiem wierno?ci Ewangelii, a przez to mog?cych szkodzi? apostolskiej p?odno?ci Ko?cio?a.

 

1551 Kap?a?stwo ma charakter s?u?ebny. "Urz?d... który Pan powierzy? 876 pasterzom ludu swego, jest prawdziw? s?u?b?"24Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 24.. Kap?a?stwo jest ca?kowicie skierowane ku Chrystusowi i ludziom. Zale?y ca?kowicie od Chrystusa i Jego jedynego kap?a?stwa; zosta?o ustanowione dla ludzi i dla wspólnoty Ko?cio?a. 1538 Sakrament ?wi?ce? przekazuje ?wi?t? w?adz?, która jest jedynie w?adz? Chrystusa. Wykonywanie tej w?adzy powinno wi?c stosowa? si? do wzoru Chrystusa, 608 który z mi?o?ci uczyni? si? ostatnim i sta? si? s?ug? wszystkich25Por. Mk 10, 43-45; 1 P 5, 3.. "S?usznie wi?c nazwa? Pan opiek? nad owieczkami dowodem mi?o?ci wzgl?dem Niego"26?w. Jan Chryzostom, De sacerdotio, 2, 4: PG 48, 635 D; por. J 21, 15-17..

 

...w imieniu ca?ego Ko?cio?a"

1552 Kap?a?stwo urz?dowe ma za zadanie nie tylko reprezentowa? Chrystusa - G?ow? Ko?cio?a - wobec zgromadzenia wiernych. Dzia?a tak?e w imieniu ca?ego Ko?cio?a, gdy zanosi do Boga modlitw? Ko?cio?a27Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 33., a zw?aszcza gdy sk?ada Ofiar? eucharystyczn?28Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10..

 

1553 "W imieniu ca?ego Ko?cio?a" - nie oznacza to, ?e kap?ani s? delegatami wspólnoty. Modlitwa i ofiara Ko?cio?a s? nieod??czne od modlitwy i ofiary Chrystusa, Jego G?owy. Jest to zawsze kult Chrystusa w Ko?ciele i przez Ko?ció?. Ca?y Ko?ció?, Cia?o Chrystusa, modli si? i sk?ada siebie w ofierze Bogu Ojcu: "Przez Chrystusa, z Chrystusem i w Chrystusie", w jedno?ci Ducha ?wi?tego. Ca?e Cia?o, caput et membra (g?owa i cz?onki), modli si? i ofiaruje, 795 dlatego te? ci, którzy w tym Ciele s? w sposób specjalny szafarzami, s? nazywani nie tylko s?ugami Chrystusa, lecz tak?e s?ugami Ko?cio?a. Kap?a?stwo urz?dowe mo?e reprezentowa? Ko?ció? dlatego, ?e reprezentuje ono Chrystusa.

 

III. Trzy stopnie sakramentu ?wi?ce?

 

1554 "Urz?d ko?cielny, przez Boga ustanowiony, sprawowany jest w ró?nych stopniach ?wi?ce? przez tych, którzy od staro?ytno?ci ju? nosz? nazw? biskupów 1536, prezbiterów i diakonów"29Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 28.. Nauka katolicka, wyra?ona w liturgii, Urz?d Nauczycielski i sta?a praktyka Ko?cio?a uznaj?, ?e istniej? dwa stopnie uczestniczenia w kap?a?stwie Chrystusa: episkopat i prezbiterat. Diakonat jest przeznaczony do pomocy im i s?u?enia. Dlatego poj?cie sacerdos - kap?an - oznacza obecnie biskupów i prezbiterów, a nie diakonów. Nauka katolicka przyjmuje jednak, ?e zarówno dwa stopnie uczestniczenia w kap?a?stwie (episkopat i prezbiterat), jak i stopie? s?u?by (diakonat), s? udzielane za po?rednictwem aktu sakramentalnego nazywanego "?wi?ceniami", to znaczy 1538 przez sakrament ?wi?ce?:

 

Niech wszyscy szanuj? diakonów jak [samego] Jezusa Chrystusa, a tak?e biskupa, który jest obrazem Ojca, i prezbiterów jako Rad? Boga i zgromadzenie Aposto?ów; bez nich nie mo?na mówi? o Ko?ciele30?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Trallianos, 3,1..

 

?wi?cenia biskupie - pe?nia sakramentu ?wi?ce?

 

1555 "W?ród tych rozmaitych pos?ug, od najdawniejszych czasów sprawowanych w Ko?ciele, pierwsze miejsce, jak ?wiadczy Tradycja, zajmuje pos?uga tych, którzy ustanowieni biskupami dzi?ki sukcesji si?gaj?cej pocz?tków, 861 rozporz?dzaj? latoro?lami wyros?ymi z nasienia apostolskiego"31Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 20..

 

1556 By wype?ni? swoje wznios?e pos?anie, "Aposto?owie ubogaceni zostali przez Chrystusa specjalnym wylaniem Ducha ?wi?tego zst?puj?cego na nich, 862 sami za? przekazali dar duchowy pomocnikom swoim przez w?o?enie na nich r?k; dar ten przekazany zosta? a? do nas w sakrze biskupiej"32Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21..

 

1557 Sobór Watyka?ski II "uczy, ?e przez konsekracj? biskupi? udziela si? pe?ni sakramentu ?wi?ce?, która zarówno w tradycji liturgicznej Ko?cio?a, jak i w wypowiedziach ?wi?tych Ojców nazywana jest najwy?szym kap?a?stwem b?d? pe?ni? ?wi?tego pos?ugiwania"33Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21..

 

1558 "Sakra biskupia wraz z urz?dow? funkcj? u?wi?cania przynosi równie? 895 funkcj? nauczania i rz?dzenia... przez w?o?enie r?k i przez s?owa konsekracji udzielana jest ?aska Ducha ?wi?tego i wyciskane ?wi?te znami?, tak ?e 1121 biskupi w sposób szczególny i dostrzegalny przejmuj? rol? samego Chrystusa, Mistrza, Pasterza i Kap?ana, i w Jego osobie (in Eius persona) dzia?aj?"34Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21.. "Biskupi zatem, przez danego im Ducha ?wi?tego, stali si? prawdziwymi i autentycznymi nauczycielami wiary, kap?anami i pasterzami"35Sobór Watyka?ski II, dekret Christus Dominus, 2..

 

1559 "Cz?onkiem Kolegium Biskupiego zostaje si? na mocy sakramentalnej konsekracji i hierarchicznej wspólnoty z g?ow? Kolegium oraz jego 877 cz?onkami"36Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 22.. Charakter i kolegialna natura stanu biskupiego wyra?a si? mi?dzy innymi w staro?ytnej praktyce Ko?cio?a polegaj?cej na tym, ?e w konsekracji nowego biskupa uczestniczy wi?ksza liczba biskupów37Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 22.. Dla prawowitych 882 ?wi?ce? biskupich wymagana jest dzisiaj specjalna decyzja Biskupa Rzymu, poniewa? stanowi on najwy?sz? widzialn? wi?? komunii Ko?cio?ów partykularnych w jednym Ko?ciele i zapewnia ich wolno??.

 

1560 Ka?dy biskup jako wikariusz Chrystusa pe?ni misj? pastersk? w 833, 886 powierzonym sobie Ko?ciele partykularnym, ale równocze?nie kolegialnie ze wszystkimi bra?mi w biskupstwie uczestniczy w trosce o wszystkie Ko?cio?y: "Chocia? ka?dy biskup jest w?a?ciwym pasterzem tylko tej cz?stki trzody, która zosta?a powierzona jego trosce, to jednak jako prawowity nast?pca Aposto?ów z ustanowienia Bo?ego jest odpowiedzialny razem z innymi za apostolskie pos?anie Ko?cio?a"38Pius XII, enc. Fidei donum; por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 23; dekret Christus Dominus, 4; 36; 37; dekret Ad gentes, 5; 6; 38..

 

1561 Wszystko to, co zosta?o powiedziane, wyja?nia, dlaczego Eucharystia 1369 sprawowana przez biskupa ma zupe?nie wyj?tkowe znaczenie. Wyra?a si? w niej Ko?ció? zgromadzony wokó? o?tarza pod przewodnictwem tego, kto w sposób widzialny reprezentuje Chrystusa, Dobrego Pasterza i G?ow? Ko?cio?a39Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 41; konst. Lumen gentium, 26..

 

?wi?cenia prezbiterów - wspó?pracowników biskupa

 

1562 "Chrystus, którego Ojciec u?wi?ci? i pos?a? na ?wiat40Por. J 10, 36., uczestnikami swego u?wi?cenia i pos?annictwa uczyni?, za po?rednictwem swoich Aposto?ów, ich nast?pców, to znaczy biskupów; oni za? w sposób prawomocny przekazali zadania swego urz?du w ró?nym stopniu ró?nym jednostkom w Ko?ciele"41Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 28.. "Obowi?zek pos?ugi biskupiej zosta? zlecony w stopniu podporz?dkowanym prezbiterom, aby ustanowieni w stanie kap?a?skim, byli wspó?pracownikami stanu biskupiego, w celu nale?ytego wype?niania powierzonego przez Chrystusa apostolskiego pos?annictwa"42Sobór Watyka?ski II, Presbyterorum ordinis, 2..

 

1563 "Urz?d prezbiterów jest zwi?zany z biskupstwem, uczestniczy we w?adzy, moc? której sam Chrystus Cia?o swoje buduje, u?wi?ca i rz?dzi. Dlatego te? kap?a?stwo prezbiterów zak?ada wprawdzie sakramenty chrze?cija?skiego wtajemniczenia, zostaje jednak udzielone przez ten specjalny sakrament, moc? którego prezbiterzy dzi?ki namaszczeniu Ducha ?wi?tego zostaj? naznaczeni 1121 szczególnym znamieniem i tak upodabniaj? si? do Chrystusa Kap?ana, aby mogli dzia?a? w zast?pstwie Chrystusa-G?owy"43Sobór Watyka?ski II, Presbyterorum ordinis, 2..

 

1564 "Prezbiterzy, cho? nie posiadaj? szczytu kap?a?stwa i w wykonywaniu swojej w?adzy zale?ni s? od biskupów, zwi?zani s? jednak z nimi godno?ci? kap?a?sk? i na mocy sakramentu kap?a?stwa, na podobie?stwo Chrystusa, najwy?szego i wiecznego Kap?ana44Por. Hbr 5, 1-10; 7, 24; 9, 11-28., wy?wi?cani s?, aby g?osi? Ewangeli?, by? pasterzami wiernych i celebrowa? kult Bo?y jako prawdziwi kap?ani Nowego 611 Testamentu"45Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 28..

 

1565 Na mocy sakramentu ?wi?ce? prezbiterzy uczestnicz? w powszechnym pos?aniu powierzonym Aposto?om przez Chrystusa. Duchowy dar, jaki 849 otrzymali przez ?wi?cenia, przygotowuje ich nie do jakiego? ograniczonego i zacie?nionego pos?ania, ale "do najszerszej i powszechnej misji zbawienia ?a? po kra?ce ziemi?46Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 10., "z sercem gotowym do g?oszenia wsz?dzie Ewangelii"47Sobór Watyka?ski II, dekret Optatam totius, 20..

 

1566 "Swój za? ?wi?ty urz?d sprawuj? przede wszystkim w 1369 kulcie czy uczcie eucharystycznej, w której dzia?aj?c w zast?pstwie (in persona) Chrystusa i g?osz?c Jego tajemnic?, ??cz? modlitwy wiernych z ofiar? Tego, który jest ich G?ow?, i uobecniaj? we Mszy ?wi?tej, a? do przyj?cia Pa?skiego, jedyn? ?wi?t? 611 ofiar? Nowego Testamentu, mianowicie Chrystusa, ofiaruj?cego si? raz jeden Ojcu na ofiar? niepokalan?"48Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 28.. Z tej jedynej ofiary czerpie swoj? moc ca?a ich pos?uga kap?a?ska49Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 2..

 

1567 "Kap?ani, pilni wspó?pracownicy stanu biskupiego, jego pomoc i 1462 narz?dzie, powo?ani do s?u?enia Ludowi Bo?emu, stanowi? wraz ze swym biskupem jedno grono kap?a?skie (presbyterium), po?wi?caj?ce si? ró?nym 2179 powinno?ciom. W poszczególnych lokalnych zgromadzeniach wiernych czyni? oni obecnym w pewnym sensie samego biskupa, z którym jednocz? si? ufnie i wielkodusznie, i jego obowi?zki oraz starania bior? w cz??ci na siebie i troskliwie na co dzie? je wykonuj?"50Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 28.. Prezbiterzy mog? wykonywa? swoj? pos?ug? tylko w zale?no?ci od biskupa i w komunii z nim. Przyrzeczenie pos?usze?stwa, jakie sk?adaj? biskupowi podczas ?wi?ce?, i poca?unek pokoju biskupa na ko?cu liturgii ?wi?ce? oznaczaj?, ?e biskup uwa?a ich za swoich wspó?pracowników, synów, braci i przyjació?, a oni ze swej strony powinni okazywa? mu mi?o?? i pos?usze?stwo.

 

1568 "Wszyscy prezbiterzy, ustanowieni przez ?wi?cenia w stanie kap?a?skim, 1537 zwi?zani s? z sob? naj?ci?lejszym braterstwem sakramentalnym; szczególnie za? w diecezji, której s?u?bie s? oddani pod zwierzchnictwem w?asnego biskupa, tworz? jeden zespó? prezbiterów"51Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 8.. Jedno?? prezbiterium wyra?a si? w liturgii poprzez zwyczaj, zgodnie z którym podczas obrz?du ?wi?ce? po biskupie na nowo wy?wi?conego wk?adaj? r?ce tak?e kap?ani.

 

?wi?cenia diakonów - "dla pos?ugi"

1569 "Na ni?szym szczeblu hierarchii stoj? diakoni, na których nak?ada si? r?ce ?nie dla kap?a?stwa, lecz dla pos?ugi?"52Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 29; por. dekret Christus Dominus, 15.. Przy ?wi?ceniach diakonatu tylko biskup wk?ada r?ce. Oznacza to, ?e diakon jest specjalnie zwi?zany z biskupem w zadaniach swojej "diakonii"53Por. ?w. Hipolit, Traditio apostolica, 8..

 

1570 Diakoni uczestnicz? w specjalny sposób w pos?aniu i ?asce Chrystusa54Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 41; dekret Apostolicam actuositatem, 16.. 1121 Sakrament ?wi?ce? naznacza ich piecz?ci? ("charakterem"), której nikt nie mo?e usun??. Upodabnia ich ona do Chrystusa, który sta? si? "diakonem", to znaczy s?ug? wszystkich55Por. Mk 10, 45; ?k 22, 27; ?w. Polikarp, Epistula ad Philippenses, 5, 2.. Do diakonów nale?y mi?dzy innymi asystowanie biskupowi i prezbiterom przy celebracji Boskich misteriów, szczególnie Eucharystii, jej udzielanie, asystowanie przy zawieraniu ma??e?stwa i b?ogos?awienie go, g?oszenie Ewangelii i przepowiadanie, prowadzenie pogrzebu i po?wi?canie si? ró?nym pos?ugom mi?o?ci56Por. konst. Lumen gentium, 29; konst. Sacrosanctum Concilium, 35; dekret Ad gentes, 16..

 

1571 Od czasu Soboru Watyka?skiego II Ko?ció? ?aci?ski przywróci? diakonat "jako w?a?ciwy i trwa?y stopie? hierarchiczny"57Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 29., podczas gdy Ko?cio?y wschodnie zachowa?y go nieprzerwanie. Diakonat sta?y, który mo?e by? udzielany ?onatym m??czyznom, 1579 stanowi znaczne wzbogacenie pos?ania Ko?cio?a. Istotnie, jest czym? w?a?ciwym i po?ytecznym, by m??czy?ni, którzy pe?ni? w Ko?ciele prawdziwie pos?ug? diakona, czy to w ?yciu liturgicznym i duszpasterskim, czy to w pracy spo?ecznej i charytatywnej, "byli umacniani przez obrz?d w?o?enia r?k przekazany tradycj? apostolsk? i z??czeni ?ci?lej z o?tarzem, aby przez sakramentaln? ?ask? diakonatu mogli skuteczniej wykonywa? swoj? s?u?b?"58Sobór Watyka?ski II, dekret Ad gentes, 16..

 

IV. Celebracja sakramentu ?wi?ce?

1572 Celebracja ?wi?ce? biskupa, prezbiterów czy diakonów ze wzgl?du na szczególne znaczenie dla ?ycia Ko?cio?a partykularnego powinna odbywa? si? z udzia?em wielu wiernych. Zazwyczaj powinna odbywa? si? w niedziel?, w katedrze, w sposób odpowiednio uroczysty. Trzy ?wi?cenia - biskupa, prezbitera i diakona - przebiegaj? w podobny sposób. S? one udzielane w ramach liturgii eucharystycznej.

 

1573 Istotny obrz?d sakramentu ?wi?ce? dla wszystkich trzech stopni stanowi w?o?enie r?k przez biskupa na g?ow? wy?wi?canego, a tak?e specjalna modlitwa 699 konsekracyjna, b?d?ca pro?b? do Boga o wylanie Ducha ?wi?tego i udzielenie 1585 Jego darów dostosowanych do pos?ugi, do której kandydat jest wy?wi?cany59Por. Pius XII, konst. apost. Sacramentum Ordinis: DS 3858..

 

1574 Podobnie jak we wszystkich sakramentach, w?a?ciwej celebracji towarzysz? obrz?dy dodatkowe. Ró?ni? si? one bardzo w ró?nych tradycjach liturgicznych, ale ich wspóln? cech? jest wyra?anie wielorakiego znaczenia ?aski sakramentalnej. W obrz?dku ?aci?skim obrz?dy wst?pne: przedstawienie i wybór kandydata, przemówienie biskupa, pytania stawiane kandydatowi, litania do Wszystkich ?wi?tych - maj? potwierdzi?, ?e wybór kandydata zosta? dokonany zgodnie z praktyk? Ko?cio?a. Przygotowuj? one do uroczystego aktu konsekracji, po którym wiele obrz?dów ma wyrazi? i dope?ni? w sposób symboliczny dokonywane misterium. W przypadku biskupa i prezbitera namaszczenie krzy?mem ?wi?tym jest znakiem specjalnego namaszczenia przez Ducha 1294 ?wi?tego, który czyni owocn? ich pos?ug?. W przypadku biskupa ma miejsce przekazanie ksi?gi Ewangelii, pier?cienia, mitry i pastora?u na znak jego apostolskiego pos?ania 796 g?oszenia s?owa Bo?ego, jego wierno?ci Ko?cio?owi, oblubienicy Chrystusa, i jego w?adzy pasterza trzody Pana. Przy ?wi?ceniach prezbitera przekazuje si? paten? i kielich, "ofiar? ludu ?wi?tego", któr? prezbiter ma sk?ada? Bogu. Przy ?wi?ceniach diakonów przekazuje si? im ksi?g? Ewangelii na znak, ?e otrzymali pos?annictwo g?oszenia Ewangelii Chrystusa.

 

V. Kto mo?e udziela? sakramentu ?wi?ce??

1575 Sam Chrystus wybra? Aposto?ów i da? im udzia? w swoim pos?aniu i w swojej w?adzy. Wyniesiony na prawic? Ojca, nie opuszcza On swojej trzody, 857 lecz strze?e jej przez Aposto?ów, otaczaj?c sta?? opiek?, i kieruje przez pasterzy, którzy nadal prowadz? Jego dzie?o60Por. Msza? Rzymski, Prefacja o Aposto?ach.. A zatem to Chrystus "ustanawia" jednych aposto?ami, innych pasterzami61Por. Ef 4,11.. Dzia?a On nadal przez biskupów62Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21..

 

1576 Poniewa? sakrament ?wi?ce? jest sakramentem pos?ugi apostolskiej, 1536 przekazywanie tego "daru duchowego"63Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21., "nasienia apostolskiego"64Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 20., nale?y do biskupów jako nast?pców Aposto?ów. Biskupi wa?nie wy?wi?ceni, to znaczy w??czeni w sukcesj? apostolsk?, udzielaj? wa?nie trzech stopni sakramentu ?wi?ce?65Por. Innocenty III, list Eius exemplo: DS 794; Sobór Latera?ski IV: DS 802; KPK, kan. 1012; KKKW, kan. 744; 747..

 

VI. Kto mo?e otrzyma? sakrament ?wi?ce??

 

1577 "?wi?cenia wa?nie przyjmuje tylko m??czyzna (vir) ochrzczony"66KPK, kan. 1024.. Pan 551 Jezus wybra? m??czyzn (viri), by utworzy? kolegium Dwunastu Aposto?ów67Por. Mk 3, 14-19; ?k 6, 12-16., i tak samo czynili Aposto?owie, gdy wybierali swoich wspó?pracowników68Por. 1 Tm 3, 1-13; 2 Tm 1, 6; Tt 1, 5-9., 861 którzy mieli przej?? ich misj?69?w. Klemens Rzymski, Epistula ad Corinthios, 42, 4; 44, 3.. Kolegium Biskupów, z którym prezbiterzy s? 862 zjednoczeni w kap?a?stwie, uobecnia i aktualizuje a? do powrotu Chrystusa kolegium Dwunastu. Ko?ció? czuje si? zwi?zany tym wyborem dokonanym przez samego Pana. Z tego powodu nie s? mo?liwe ?wi?cenia kobiet70Por. Jan Pawe? II, list apost. Mulieris dignitatem, 26-27; Kongregacja Nauki Wiary, dekl. Inter insigniores: AAS 69 (1977) 98-116..

 

1578 Nikt nie ma prawa do otrzymania sakramentu ?wi?ce?, poniewa? nikt 2121 nie mo?e przyzna? sobie samemu tej pos?ugi. Powo?uje do niej Bóg71Por. Hbr 5, 4.. Kto uwa?a, ?e rozpoznaje w sobie znaki powo?ania Bo?ego do pos?ugi ?wi?ce?, powinien pokornie podda? swoje pragnienie autorytetowi Ko?cio?a, na którym spoczywa odpowiedzialno?? i prawo wybrania kogo? do przyj?cia sakramentu ?wi?ce?. Jak ka?da ?aska, sakrament ?wi?ce? mo?e by? przyj?ty tylko jako niezas?u?ony dar.

 

1579 Wszyscy pe?ni?cy pos?ug? ?wi?ce? w Ko?ciele ?aci?skim, z wyj?tkiem sta?ych diakonów, s? zazwyczaj wybierani spo?ród wierz?cych nie ?onatych m??czyzn, którzy chc? zachowa? celibat "dla Królestwa niebieskiego" (Mt 19, 1618 12). Powo?ani do tego, by po?wi?ci? si? niepodzielnie Panu i "Jego sprawom"72Por. 1 Kor 7, 32., oddaj? si? ca?kowicie Bogu i ludziom. Celibat jest znakiem nowego ?ycia, do s?u?by któremu jest konsekrowany szafarz Ko?cio?a. Przyj?ty radosnym 2233 sercem, zapowiada on bardzo jasno Królestwo Bo?e73Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 16..

 

1580 W Ko?cio?ach wschodnich od wieków jest przyj?ta inna dyscyplina. Podczas gdy biskupi wybierani s? wy??cznie spo?ród celibatariuszy, m??czy?ni ?onaci mog? otrzymywa? ?wi?cenia diakonatu i prezbiteratu. Od dawna ta praktyka jest uznana za prawowit?; ?onaci prezbiterzy wype?niaj? owocnie swoj? pos?ug? w ?onie ich wspólnot74Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 16.. Celibat prezbiterów jest zreszt? w wielkiej czci w Ko?cio?ach wschodnich i wielu prezbiterów wybiera go dobrowolnie dla Królestwa Bo?ego. Zarówno w praktyce Ko?cio?ów wschodnich, jak zachodnich nie mo?e ?eni? si? ten, kto ju? przyj?? sakrament ?wi?ce?.

 

VII. Skutki sakramentu ?wi?ce? 

Niezatarty charakter

1581 Sakrament ?wi?ce? przyjmuj?cego go upodabnia do Chrystusa dzi?ki specjalnej ?asce Ducha ?wi?tego, czyni?c go narz?dziem Chrystusa dla Jego 1548 Ko?cio?a. ?wi?cenia uzdalniaj? go, by móg? dzia?a? jako przedstawiciel Chrystusa, G?owy Ko?cio?a, w Jego potrójnej funkcji kap?ana, proroka i króla.

 

1582 Jak w przypadku chrztu i bierzmowania, to uczestnictwo w funkcji Chrystusa jest udzielane raz na zawsze. Sakrament ?wi?ce? wyciska równie? 1121 niezatarty charakter duchowy i nie mo?e by? powtarzany ani udzielany tylko na pewien czas75Por. Sobór Trydencki: DS 1767; Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 21; 28; 29; dekret Presbyterorum ordinis, 2..

 

1583 Kto zosta? wy?wi?cony w sposób wa?ny, mo?e oczywi?cie ze s?usznych powodów zosta? zwolniony z obowi?zków i funkcji zwi?zanych ze ?wi?ceniami lub otrzyma? zakaz ich wykonywania76Por. KPK, kan. 290-293; 1336, § I. § 3. § 5; 1338, § 2., nie mo?e jednak sta? si? cz?owiekiem ?wieckim w ?cis?ym sensie77Por. Sobór Trydencki: DS 1774., poniewa? charakter wyci?ni?ty przez ?wi?cenia jest nieusuwalny. Powo?anie i pos?anie otrzymane w dniu ?wi?ce? naznaczy?y go na zawsze.

 

1584 Poniewa? przez pe?ni?cego pos?ug? ?wi?ce? dzia?a i zbawia sam 1128 Chrystus, niegodno?? kap?ana nie jest przeszkod? dla dzia?ania Chrystusa78Por. Sobór Trydencki: DS 1612; Sobór w Konstancji: DS 1154.. Mówi o tym z moc? ?w. Augustyn:

 

Kto za? jest s?ug? pysznym, nale?y do diab?a, jednak daru Chrystusa nie plami. 1550 Co przez niego sp?ywa, jest czyste, co przez niego przechodzi, jest jasne, dostaje si? na ?yzn? gleb?... Duchowa moc sakramentu jest jakby ?wiat?o?ci?. Ci, którzy maj? by? o?wieceni, przyjmuj? j? czyst?, a je?li nawet przechodzi przez nieczystych, nie ulega splamieniu79?w. Augustyn, In evangelium Johannis tractatus, 5, 15..

 

?aska Ducha ?wi?tego

 

1585 Przez ?ask? Ducha ?wi?tego, która jest w?a?ciwa dla sakramentu ?wi?ce?, wy?wi?cony zostaje upodobniony do Chrystusa Kap?ana, Nauczyciela i Pasterza, którego jest s?ug?.

 

1586 Dla biskupa jest to przede wszystkim ?aska mocy ("Duch, który czyni zwierzchników": Modlitwa przy konsekracji biskupa w obrz?dku ?aci?skim): ?aska prowadzenia i bronienia z moc? i roztropno?ci? Ko?cio?a, jak 2448 ojciec i pasterz, z mi?o?ci? bezinteresown? do wszystkich, ale szczególnie do ubogich, chorych i potrzebuj?cych80Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Christus Dominus, 13 i 16. ?aska ta pobudza biskupa do g?oszenia wszystkim Ewangelii, do tego, by by? wzorem dla swojej trzody, by wyprzedza? j? na drodze u?wi?cenia, uto?samiaj?c si? w Eucharystii z Chrystusem, Kap?anem i Ofiar?, nie boj?c si? odda? swego ?ycia za owce:

 

Ojcze, 1558 który znasz serca, udziel tej ?aski Twemu s?udze, którego wybra?e? do biskupstwa by pas? Twoj? ?wi?t? trzod? i wykonywa? nienagannie wobec Ciebie najwy?sze kap?a?stwo, s?u??c Tobie dniem i noc?; niech wyprasza nieustannie Tw? ?askawo?? i ofiaruje dary Twojego ?wi?tego Ko?cio?a; niech posiada na mocy najwy?szego kap?a?stwa w?adz? odpuszczania grzechów zgodnie z Twoim poleceniem, niech rozdziela pos?ugi wed?ug Twego rozkazu i rozwi?zuje z wszelkich wi?zów na mocy w?adzy, jak? da?e? Aposto?om, niech podoba si? Tobie przez ?agodno?? i czysto?? serca, sk?adaj?c Ci mi?? wo?, przez Twego Syna Jezusa Chrystusa...81?w. Hipolit, Traditio apostolica, 3..

 

1587 Duchowy dar, którego udzielaj? ?wi?cenia prezbiteratu, wyra?a 1564 nast?puj?ca modlitwa odmawiana w obrz?dku bizantyjskim. Biskup, wk?adaj?c r?ce, mówi mi?dzy innymi:

 

Panie, nape?nij darem Ducha ?wi?tego tego, którego raczy?e? podnie?? do godno?ci kap?a?stwa, by by? godny bez zarzutu sta? przy Twoim o?tarzu, g?osi? Ewangeli? Twojego Królestwa, pe?ni? pos?ug? Twego s?owa prawdy, sk?ada? Ci dary i ofiary duchowe, odnawia? Twój lud przez k?piel odrodzenia, tak aby on sam wyszed? na spotkanie naszego wielkiego Boga i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa, Twojego jedynego Syna, w dniu Jego powtórnego przyj?cia i by otrzyma? z Twojej niesko?czonej dobroci nagrod? za wierne wype?nianie swojego zadania82Euchologion..

 

1588 Diakoni, "umocnieni... ?ask? sakramentaln?, w pos?udze liturgii, s?owa i mi?o?ci, s?u?? Ludowi Bo?emu w ??czno?ci z biskupem i jego 1569 kap?anami"83Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 29..

 

1589 Wobec wielko?ci ?aski i misji kap?a?skiej ?wi?ci doktorzy odczuwali nagl?ce wezwanie do nawrócenia, by ca?ym swoim ?yciem odpowiedzie? Temu, którego s?ugami ustanowi? ich sakrament. I tak ?w. Grzegorz z Nazjanzu jako m?ody kap?an wo?a:

 

Trzeba zacz?? od oczyszczenia siebie, zanim b?dzie si? oczyszcza?o innych; trzeba posi??? nauk?, by móc uczy?; trzeba sta? si? ?wiat?em, by o?wieca?, samemu zbli?y? si? do Boga, by innych do Niego przybli?a?, by? u?wi?conym, by u?wi?ca?, prowadzi? za r?k? i radzi? rozumnie84?w. Grzegorz z Nazjanzu, Orationes, 2, 71: PG 35, 480 B.. Wiem, czyimi jeste?my s?ugami, w jakim stanie si? znajdujemy i kim jest Ten, do kogo zmierzamy. Znam wielko?? Boga i s?abo?? cz?owieka, ale tak?e jego moc85?w. Grzegorz z Nazjanzu, Orationes, 2, 74: PG 46, 481 B.. [Kim wi?c jest kap?an? Jest] obro?c? prawdy, wznosi si? z anio?ami, wielbi z archanio?ami, sk?ada na o?tarzu dary ofiarne, uczestniczy w kap?a?stwie Chrystusa, odnawia stworzenie, przywraca w nim obraz Bo?y, przysposabia je do ?wiata wy?szego i, co 460 najwa?niejsze: jest przebóstwiany i przebóstwia86?w. Grzegorz z Nazjanzu, Orationes, 2, 73: PG 35, 481 A..

 

?wi?ty Proboszcz z Ars mówi: "Kap?an prowadzi dalej dzie?o odkupienia na ziemi..." "Gdyby dobrze zrozumia?o si?, kim jest kap?an na ziemi, mo?na by umrze?, nie z przera?enia, lecz z mi?o?ci...' "Kap?a?stwo - to mi?o?? Serca 1551 Jezusowego"87B. Nodet, Jean-Marie Vianney, Curé d'Ars, 100..

 

W skrócie

 

1590 ?wi?ty Pawe? mówi do swojego ucznia Tymoteusza: "Przypominam ci, aby? rozpali? na nowo charyzmat Bo?y, który jest w tobie przez na?o?enie moich r?k" (2 Tm 1, 6). "Je?li kto? d??y do biskupstwa, po??da dobrego zadania" (1 Tm 3, 1). Do Tytusa powiedzia?: "W tym celu zostawi?em ci? na Krecie, by? zaleg?e sprawy nale?ycie za?atwi? i ustanowi? w ka?dym mie?cie prezbiterów. Jak ci zarz?dzi?em" (Tt 1, 5).

 

1591 Ca?y Ko?ció? jest ludem kap?a?skim. Przez chrzest wszyscy wierni uczestnicz? w kap?a?stwie Chrystusa. Uczestnictwo to jest nazywane "wspólnym kap?a?stwem wiernych". U jego podstaw i dla s?u?enia mu istnieje inne uczestnictwo w pos?aniu Chrystusa, przekazywane przez sakrament ?wi?ce?, którego misj? jest pe?nienie s?u?by we wspólnocie, w imieniu i w osobie Chrystusa-G?owy.

 

1592 Kap?a?stwo urz?dowe ró?ni si? istotowo od wspólnego kap?a?stwa wiernych, poniewa? udziela ?wi?tej w?adzy w s?u?bie wiernym. Pe?ni?cy urz?d ?wi?ce? wykonuj? swoj? pos?ug? wobec Ludu Bo?ego przez nauczanie (munus docenti), kult Bo?y (munus liturgicum) i rz?dy pasterskie (munus regendi).

 

1593 Od pocz?tku pos?uga ?wi?ce? by?a udzielana i wykonywana wed?ug trzech stopni: jako pos?uga biskupów, prezbiterów i diakonów. Pos?ugi udzielane przez ?wi?cenia s? niezast?pione w organicznej strukturze Ko?cio?a. Bez biskupów, prezbiterów i diakonów nie mo?na mówi? o Ko?ciele
88Por. ?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Trallianos, 3, 1..

 

1594 Biskup otrzymuje pe?ni? sakramentu ?wi?ce?, która w??cza go do Kolegium Biskupów i czyni widzialn? g?ow? powierzonego mu Ko?cio?a partykularnego. Biskupi jako nast?pcy Aposto?ów i cz?onkowie kolegium maj? udzia? w odpowiedzialno?ci apostolskiej i w pos?aniu ca?ego Ko?cio?a pod zwierzchnictwem papie?a, nast?pcy ?w. Piotra.

 

1595 Prezbiterzy s? zjednoczeni z biskupami w godno?ci kap?a?skiej, a równocze?nie zale?? od nich w wykonywaniu swoich funkcji duszpasterskich; s? powo?ani, by by? roztropnymi wspó?pracownikami biskupów. Tworz? oni wokó? swojego biskupa prezbiterium, które wraz z nim jest odpowiedzialne za Ko?ció? partykularny. Otrzymuj? od biskupa misj? kierowania wspólnot? parafialn? lub okre?lon? funkcj? ko?cieln?.

 

1596 Diakoni s? wy?wi?cani dla zada? pos?ugi w Ko?ciele. Nie otrzymuj? oni kap?a?stwa pos?ugi, ale ?wi?cenia daj? im prawo do wa?nych funkcji w pos?udze s?owa, w kulcie Bo?ym, w zadaniach duszpasterskich i charytatywnych, które maj? pe?ni? pod pasterskim zwierzchnictwem swojego biskupa.

 

1597 Sakrament ?wi?ce? udzielany jest przez w?o?enie r?k, któremu towarzyszy uroczysta modlitwa konsekracyjna. Prosi si? w niej Boga, by otrzymuj?cemu ?wi?cenia udzieli? ?ask Ducha ?wi?tego, potrzebnych dla jego pos?ugi. ?wi?cenia wyciskaj? niezatarty charakter sakramentalny.

 

1598 Ko?ció? udziela sakramentu ?wi?ce? tylko m??czyznom (viris) ochrzczonym, których zdolno?ci do wykonywania pos?ugi kap?a?skiej zosta?y starannie rozeznane. Odpowiedzialno?? i prawo dopuszczenia kogo? do przyj?cia sakramentu ?wi?ce? przys?uguje w?adzy ko?cielnej.

 

1599 W Ko?ciele ?aci?skim sakrament ?wi?ce? prezbiteratu jest udzielany w sposób zwyczajny tylko kandydatom, którzy s? gotowi dobrowolnie przyj?? celibat i publicznie wyra?aj? wol? zachowania go z mi?o?ci do Królestwa Bo?ego i s?u?by ludziom.

 

1600 Udzielanie sakramentu ?wi?ce? wszystkich trzech stopni nale?y do biskupów.

 

 

Artyku? siódmy

 

SAKRAMENT MA??E?STWA

 

1601 "Przymierze ma??e?skie, przez które m??czyzna i kobieta tworz? ze sob? wspólnot? ca?ego ?ycia, skierowan? ze swej natury na dobro ma??onków oraz do zrodzenia i wychowania potomstwa, zosta?o mi?dzy ochrzczonymi podniesione przez Chrystusa Pana do godno?ci sakramentu"89KPK, kan. 1055, § 1..

 

I. Ma??e?stwo w zamy?le Bo?ym

1602 Pismo ?wi?te zaczyna si? od opisu stworzenia m??czyzny i kobiety na obraz i podobie?stwo Bo?e90Por. Rdz 1, 26-27., a ko?czy wizj? "Godów Baranka" (Ap 19, 7. 9). 369, 796 Od pocz?tku do ko?ca Pismo ?wi?te mówi o ma??e?stwie i jego "misterium", o jego ustanowieniu i znaczeniu, jakie nada? mu Bóg, o jego pocz?tku i celu, o ró?nych sposobach jego urzeczywistniania w ci?gu historii zbawienia, o jego trudno?ciach wynikaj?cych z grzechu i jego odnowieniu "w Panu" (1 Kor 7, 39), w Nowym Przymierzu Chrystusa i Ko?cio?a91Por. Ef 5, 31-32..

 

Ma??e?stwo w porz?dku stworzenia

1603 "G??boka wspólnota ?ycia i mi?o?ci ma??e?skiej, ustanowiona przez Stwórc? i unormowana Jego prawami, zawi?zuje si? przez przymierze 371 ma??e?skie... Sam bowiem Bóg jest twórc? ma??e?stwa"92Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48.. Powo?anie do ma??e?stwa jest wpisane w sam? natur? m??czyzny i kobiety, którzy wyszli z r?ki Stwórcy. Ma??e?stwo nie jest instytucj? czysto ludzk?, chocia? w ci?gu wieków mog?o 2331 ulega? licznym zmianom w ró?nych kulturach, strukturach spo?ecznych i postawach duchowych. Ta ró?norodno?? nie powinna prowadzi? do zapomnienia o jego wspólnych i trwa?ych cechach. Chocia? godno?? tej instytucji nie wsz?dzie ukazuje si? z tak? sam? jasno?ci?93Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 47., to jednak we wszystkich kulturach 2210 istnieje pewne zrozumienie dla znaczenia zwi?zku ma??e?skiego. "Szcz??cie osoby i spo?eczno?ci ludzkiej oraz chrze?cija?skiej wi??e si? ?ci?le z pomy?ln? sytuacj? wspólnoty ma??e?skiej i rodzinnej"94Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 47..

 

1604 Bóg, który stworzy? cz?owieka z mi?o?ci, powo?a? go tak?e do mi?o?ci, 355 która jest podstawowym i wrodzonym powo?aniem ka?dej istoty ludzkiej. Cz?owiek zosta? bowiem stworzony na obraz i podobie?stwo Boga95Por. Rdz 1, 27., który sam jest Mi?o?ci?96Por. 1 J 4, 8. 16.. Poniewa? Bóg stworzy? m??czyzn? i kobiet?, ich wzajemna mi?o?? staje si? obrazem absolutnej i niezniszczalnej mi?o?ci, jak? Bóg mi?uje cz?owieka. Jest ona dobra, co wi?cej bardzo dobra, w oczach Stwórcy97Por. Rdz 1, 31.. Mi?o?? ma??e?ska, któr? Bóg b?ogos?awi, jest przeznaczona do tego, by by?a p?odna i urzeczywistnia?a si? we wspólnym dziele zachowywania stworzenia: "Bóg im b?ogos?awi?, mówi?c do nich: ?B?d?cie p?odni i rozmna?ajcie si?, aby?cie zaludnili ziemi? i uczynili j? sobie poddan??" (Rdz 1, 28).

 

1605 Pismo ?wi?te stwierdza, ?e m??czyzna i kobieta zostali stworzeni 372 wzajemnie dla siebie: "Nie jest dobrze, ?eby m??czyzna by? sam". Bóg daje mu niewiast?, "cia?o z jego cia?a", to znaczy istot? równ? mu i blisk?, jako "pomoc przychodz?c? od Pana"98Por. Ps 121, 2.. "Dlatego to m??czyzna opuszcza ojca swego i matk? swoj? i ??czy si? ze sw? ?on? tak ?ci?le, ?e staj? si? jednym cia?em" (Rdz 2, 24). 1614 Jezus wskazuje, ?e oznacza to nienaruszaln? jedno?? ich ?ycia, przypominaj?c, jaki by? "na pocz?tku" zamys? Stwórcy: "A tak ju? nie s? dwoje, lecz jedno cia?o" (Mt 19, 6).

 

Ma??e?stwo pod panowaniem grzechu

1606 Ka?dy cz?owiek do?wiadcza z?a wokó? siebie i w sobie. Do?wiadczenie to dotyczy równie? relacji mi?dzy m??czyzn? i kobiet?. Od najdawniejszych czasów ich zwi?zek by? zagro?ony niezgod?, duchem panowania, niewierno?ci?, zazdro?ci? i konfliktami, które mog? prowadzi? a? do nienawi?ci i zerwania go. Ten nieporz?dek mo?e ujawnia? si? z mniejsz? lub wi?ksz? ostro?ci?, mo?e te? by? bardziej lub mniej przezwyci??any, zale?nie od kultury, epoki i konkretnych osób; wydaje si? jednak, ?e ma on charakter powszechny.

 

1607 W ?wietle wiary nale?y powiedzie?, ?e ten nieporz?dek, którego bole?nie 1849 do?wiadczamy, nie wynika z natury m??czyzny i kobiety ani z natury ich relacji, ale z grzechu. Pierwszym skutkiem zerwania z Bogiem, czyli pierwszego grzechu, by?o zerwanie pierwotnej komunii m??czyzny i kobiety. Ich wzajemna relacja 400 zosta?a wypaczona przez ich wzajemne oskar?enia99Por. Rdz 3, 12.; ich poci?g ku sobie, b?d?cy darem Stwórcy100Por. Rdz 2, 22., zamieni? si? w relacj? panowania i po??dliwo?ci101Por. Rdz 3,16b.; wznios?e powo?anie m??czyzny i kobiety, by byli p?odni, rozmna?ali si? i czynili sobie ziemi? poddan?102Por. Rdz l, 28., zosta?o obci??one bólem rodzenia dzieci i trudem zdobywania po?ywienia103Por. Rdz 3,16-19..

 

1608 Mimo wszystko porz?dek stworzenia przetrwa?, chocia? zosta? powa?nie naruszony. Aby leczy? rany spowodowane przez grzech, m??czyzna i kobieta 55 potrzebuj? pomocy ?aski, której Bóg w swoim niesko?czonym mi?osierdziu nigdy im nie odmawia?104Por. Rdz 3, 21.. Bez tej pomocy m??czyzna i kobieta nie mogliby urzeczywistni? wzajemnej jedno?ci ich ?ycia, dla której Bóg stworzy? ich "na pocz?tku".

 

Ma??e?stwo pod pedagogi? Prawa

1609 Bóg w swoim mi?osierdziu nie opu?ci? grzesznego cz?owieka. Kary b?d?ce nast?pstwem grzechu, "bóle rodzenia dzieci" (Rdz 3,16), praca "w pocie 410 oblicza" (Rdz 3,19) stanowi? tak?e lekarstwo, które ogranicza szkody spowodowane przez grzech. Po upadku ma??e?stwo pomaga przezwyci??y? zamkni?cie si? w sobie, egoizm, szukanie w?asnych przyjemno?ci, pomaga otworzy? si? na drugiego cz?owieka, na wzajemn? pomoc i dar z siebie.

 

1610 Moralna ?wiadomo?? dotycz?ca jedno?ci i nierozerwalno?ci ma??e?stwa rozwin??a si? pod wp?ywem pedagogii starego Prawa. Wprawdzie poligamia 1963, 2387 patriarchów i królów nie jest jeszcze wyra?nie krytykowana, ale Prawo dane Moj?eszowi zmierza do ochrony kobiety przed despotyzmem panowania m??czyzny, nawet je?li, wed?ug s?ów Chrystusa, nosi ono tak?e ?lady "zatwardzia?o?ci serca" m??czyzny, ze wzgl?du na któr? Moj?esz zezwala? na oddalenie kobiety105Por. Mt 19, 8; Pwt 24, 1..

 

1611 Prorocy, widz?c Przymierze Boga z Izraelem w postaci obrazu wy??cznej i wiernej mi?o?ci ma??e?skiej106Por. Oz 1-3; Iz 54; 62; Jr 2-3; 31; Ez 16; 23., przygotowywali ?wiadomo?? ludu wybranego 219, 2380 do g??bszego rozumienia jedyno?ci i nierozerwalno?ci ma??e?stwa107Por. Ml 2, 13-17.. Ksi?gi Rut i Tobiasza daj? wzruszaj?ce ?wiadectwo wznios?ego sensu ma??e?stwa, 2361 wierno?ci i czu?o?ci ma??onków. Tradycja zawsze widzia?a w Pie?ni nad Pie?niami jedyny w swoim rodzaju wyraz mi?o?ci ludzkiej, b?d?cej czystym odblaskiem mi?o?ci Boga, mi?o?ci "pot??nej jak ?mier?", mi?o?ci, której "wody wielkie nie zdo?aj? ugasi?" (Pnp 8, 6-7).

 

Ma??e?stwo w Panu

1612 Oblubie?czy zwi?zek Boga z Jego ludem - Izraelem by? 521 przygotowaniem do nowego i wiecznego Przymierza, w którym Syn Bo?y przez wcielenie i oddanie swego ?ycia zjednoczy? si? w pewien sposób z ca?? zbawion? przez siebie ludzko?ci?108Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22., przygotowuj?c j? w ten sposób na "Gody Baranka" (Ap 19, 7. 9).

 

1613 Na pocz?tku swojej publicznej dzia?alno?ci Jezus dokonuje pierwszego znaku - na pro?b? swej Matki - podczas uczty weselnej109Por. J 2, 1-11.. Ko?ció? nadaje wielkie znaczenie obecno?ci Jezusa na godach w Kanie. Widzi w tym potwierdzenie, ?e ma??e?stwo jest czym? dobrym, oraz zapowied?, ?e od tej pory b?dzie ono skutecznym znakiem obecno?ci Chrystusa.

 

1614 W swoim nauczaniu Jezus wypowiada? si? jednoznacznie o pierwotnym 2336 sensie zwi?zku m??czyzny i kobiety, tak jak zosta? on na pocz?tku zamierzony 2382 przez Stwórc?. Zezwolenie na oddalenie ?ony dane przez Moj?esza by?o ust?pstwem z powodu zatwardzia?o?ci serca110Por. Mt 19, 8.. Zwi?zek ma??e?ski m??czyzny i kobiety jest nierozerwalny; ??czy ich sam Bóg: "Co wi?c Bóg z??czy?, niech cz?owiek nie rozdziela" (Mt 19, 6).

 

1615 To jednoznaczne podkre?lenie nierozerwalno?ci wi?zi ma??e?skiej mog?o 2364 zaniepokoi? i wydawa? si? wymaganiem nie do wykonania111Por. Mt 19,10.. Jednak Jezus nie obarcza? ma??onków ci??arem niemo?liwym do ud?wigni?cia i zbyt wielkim112Por. Mt 11, 29-30., bardziej uci??liwym ni? Prawo Moj?eszowe. Przychodz?c, by przywróci? pierwotny porz?dek stworzenia, naruszony przez grzech, Jezus daje si?? i ?ask? do prze?ywania ma??e?stwa w nowych wymiarach Królestwa Bo?ego. Id?c za Chrystusem, wyrzekaj?c si? siebie, bior?c na siebie swój krzy?113Por. Mk 8, 34., ma??onkowie b?d? mogli "poj??"114Por. Mt 19, 11. pierwotny sens ma??e?stwa i 1642 prze?ywa? je z pomoc? Chrystusa. ?aska ma??e?stwa chrze?cija?skiego jest owocem Krzy?a Chrystusa, b?d?cego ?ród?em ca?ego ?ycia chrze?cija?skiego.

 

1616 Wskazuje na to Pawe? Aposto?, gdy mówi: "M??owie, mi?ujcie ?ony, bo i Chrystus umi?owa? Ko?ció? i wyda? za niego samego siebie, aby go u?wi?ci?" (Ef 5, 25-26), zaraz dodaj?c: "Dlatego opu?ci cz?owiek ojca i matk?, a po??czy si? z ?on? swoj?, i b?d? dwoje jednym cia?em. Tajemnica to wielka, a ja mówi?: w odniesieniu do Chrystusa i do Ko?cio?a" (Ef 5, 31-32).

 

1617 Ca?e ?ycie chrze?cija?skie nosi znami? oblubie?czej mi?o?ci Chrystusa do Ko?cio?a. Ju? chrzest jako wej?cie do Ludu Bo?ego wyra?a tajemnic? 796 za?lubin. Jest on, je?li tak mo?na powiedzie?, obmyciem weselnym115Por. Ef 5, 26-27., które poprzedza uczt? weseln? - Eucharysti?. Ma??e?stwo chrze?cija?skie staje si? z kolei skutecznym znakiem, sakramentem przymierza Chrystusa i Ko?cio?a. Ma??e?stwo mi?dzy ochrzczonymi jest prawdziwym sakramentem Nowego Przymierza, poniewa? oznacza ?ask? i jej udziela116Por. Sobór Trydencki: DS 1800; KPK, kan. 1055, § 2..

 

Dziewictwo dla Królestwa Bo?ego

1618 Chrystus jest centrum ca?ego ?ycia chrze?cija?skiego. Wi?? z Nim zajmuje pierwsze miejsce przed wszystkimi innymi wi?zami rodzinnymi lub 2232 spo?ecznymi117Por. ?k 14, 26; Mk 10, 28-31.. Od pocz?tku istnienia Ko?cio?a byli m??czy?ni i kobiety, którzy zrezygnowali z wielkiego dobra ma??e?stwa, by i?? za Barankiem, 1579 dok?dkolwiek si? uda118Por. Ap 14, 4., by troszczy? si? o sprawy Pana i stara? si? Jemu podoba?119Por. 1 Kor 7, 32., by wyj?? naprzeciw przychodz?cemu Oblubie?cowi120Por. Mt 25, 6.. Sam Chrystus powo?a? niektórych, by szli za Nim, przyjmuj?c taki sposób ?ycia, którego On pozostaje wzorem:

 

Bo s? niezdatni do ma??e?stwa, którzy z ?ona matki takimi si? urodzili; i s? niezdatni do ma??e?stwa, których ludzie takimi uczynili; a s? i tacy bez?enni, którzy dla Królestwa niebieskiego sami zostali bez?enni. Kto mo?e poj??, niech pojmuje! (Mt 19, 12).

 

1619 Dziewictwo dla Królestwa Bo?ego jest rozwini?ciem ?aski chrztu, wymownym znakiem pierwsze?stwa wi?zi z Chrystusem, ?arliwego oczekiwania 922-924 na Jego powrót, znakiem, który przypomina tak?e, ?e ma??e?stwo jest rzeczywisto?ci? obecnego ?wiata, który przemija121Por. Mk 12, 25; 1 Kor 7, 31..

 

1620 Obie rzeczywisto?ci: sakrament ma??e?stwa i dziewictwo dla Królestwa Bo?ego pochodz? od samego Pana. To On nadaje im sens i udziela koniecznej ?aski, by ?y? zgodnie z Jego wol?122Por. Mt 19, 3-12.. Szacunek dla dziewictwa ze 2349 wzgl?du na Królestwo123Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 42; dekret Perfectae caritatis, 12; dekret Optatam totius, 10. i chrze?cija?skie rozumienie ma??e?stwa s? nierozdzielne i wzajemnie si? uzupe?niaj?:

 

Kto pot?pia ma??e?stwo, pozbawia tak?e dziewictwo jego chwa?y; kto natomiast je chwali, czyni dziewictwo bardziej godnym podziwu i chwalebnym. To, co wydaje si? dobrem tylko w porównaniu ze z?em, nie mo?e by? wielkim dobrem; ale to, co jest lepsze od tego, co wszyscy uwa?aj? za dobro, jest z pewno?ci? dobrem w stopniu najwy?szym124?w. Jan Chryzostom, De virginilate, 10, 1: PG 48, 540 A; por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 16..

 

II. Celebracja sakramentu ma??e?stwa

 

1621 W obrz?dku ?aci?skim ma??e?stwo mi?dzy dwojgiem wierz?cych katolików jest zazwyczaj zawierane podczas Mszy ?wi?tej, ze wzgl?du na zwi?zek 1323 wszystkich sakramentów z Misterium Paschalnym Chrystusa125Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 61.. W Eucharystii urzeczywistnia si? pami?tka Nowego Przymierza, przez które Chrystus na zawsze zjednoczy? si? z Ko?cio?em, swoj? umi?owan? Oblubienic?, za któr? wyda? samego siebie126Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 6.. S?uszne jest zatem, by ma??onkowie przypiecz?towali swoj? zgod? na wzajemne oddanie si? sobie przez dar w?asnego ?ycia, jednocz?c 1368 si? z ofiar? Chrystusa za Ko?ció?, uobecnion? w Ofierze eucharystycznej, i przyjmuj?c Eucharysti?, a?eby skoro spo?ywaj? to samo Cia?o i t? sam? Krew Chrystusa, "tworzyli jedno cia?o" w Chrystusie127Por. 1 Kor 10, 17..

 

1622 "Obrz?d za?lubin jako sakramentalny akt u?wi?cenia... winien by? sam w sobie wa?ny, godny i owocny"128Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 67.. Przyszli ma??onkowie powinni wi?c 1422 przygotowa? si? do celebracji swych za?lubin przez przyj?cie sakramentu pokuty.

 

1623 W Ko?ciele ?aci?skim uwa?a si? zazwyczaj, ?e sami ma??onkowie jako szafarze ?aski Chrystusa udzielaj? sobie nawzajem sakramentu ma??e?stwa, wypowiadaj?c wobec Ko?cio?a swoj? zgod?. W liturgiach wschodnich szafarzem sakramentu (nazywanego "ukoronowaniem") jest prezbiter lub biskup, który po przyj?ciu wzajemnej zgody ma??onków koronuje m??a i ?on? na znak przymierza ma??e?skiego.

 

1624 Ró?ne liturgie zawieraj? wiele formu? b?ogos?awie?stw i modlitw epikletycznych, w których prosi si? Boga o ?ask? i b?ogos?awie?stwo dla 736 nowo?e?ców, szczególnie dla ?ony. W epiklezie tego sakramentu ma??onkowie otrzymuj? Ducha ?wi?tego jako komuni? mi?o?ci Chrystusa i Ko?cio?a129Por. Ef 5, 32.. Jest On piecz?ci? ich przymierza, zawsze ?ywym ?ród?em ich mi?o?ci, moc?, w której b?dzie odnawia? si? ich wierno??.

 

III. Zgoda ma??e?ska

 

1625 Zawieraj?cymi przymierze ma??e?skie s? m??czyzna i kobieta, ochrzczeni, wolni do zawarcia ma??e?stwa, którzy w sposób dobrowolny wyra?aj? swoj? 1734 zgod?. "By? wolnym" oznacza:

- nie by? poddanym przymusowi;

- nie mie? przeszkody ze strony prawa naturalnego czy ko?cielnego.

 

1626 Ko?ció? uwa?a wzajemne wyra?enie zgody przez ma??onków za nieodzowny element, który "stwarza ma??e?stwo"130KPK, kan. 1057, § 1.. Je?li nie ma zgody, nie ma 2201 ma??e?stwa.

 

1627 Zgoda jest "aktem osobowym, przez który ma??onkowie wzajemnie si? sobie oddaj? i przyjmuj?"131Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48; por. KPK, kan. 1057, § 2.: "Bior? ciebie za ?on?" - "Bior? ciebie za 1735 m??a"132Obrz?dy ma??e?stwa, 45.. Zgoda, która wi??e wzajemnie ma??onków, znajduje swoje dope?nienie w tym, ?e dwoje "staj? si? jednym cia?em"133Por. Rdz 2, 24; Mk 10, 8; Ef 5, 31..

 

1628 Zgoda powinna by? aktem woli ka?dej ze stron, wolnym od przymusu i ci??kiej boja?ni zewn?trznej134Por. KPK, kan. 1103.. ?adna ludzka w?adza nie mo?e zast?pi? tej zgody135Por. KPK, kan. 1057, § 1.. Je?li nie ma tej wolno?ci, ma??e?stwo jest niewa?ne.

 

1629 Z tej racji (i z innych powodów, które uniewa?niaj? ma??e?stwo136Por. KPK, kan. 1095-1107.) Ko?ció?, po zbadaniu sytuacji przez kompetentny trybuna? ko?cielny, mo?e orzec "niewa?no?? ma??e?stwa", to znaczy stwierdzi?, ?e ma??e?stwo nigdy nie istnia?o. W takim przypadku obie strony s? wolne i mog? wst?pi? w zwi?zki ma??e?skie, licz?c si? z naturalnymi zobowi?zaniami wynikaj?cymi z poprzedniego zwi?zku137Por. KPK, kan. 1071..

 

1630 Prezbiter (lub diakon), który asystuje przy obrz?dzie zawarcia ma??e?stwa, przyjmuje zgod? ma??onków w imieniu Ko?cio?a i udziela b?ogos?awie?stwa Ko?cio?a. Obecno?? pe?ni?cego pos?ug? w Ko?ciele (oraz ?wiadków) wyra?a w widoczny sposób, ?e ma??e?stwo jest rzeczywisto?ci? ko?cieln?.

 

1631 Z tego wzgl?du Ko?ció? wymaga zazwyczaj od swoich wiernych ko?cielnej formy zawierania ma??e?stwa138Por. Sobór Trydencki: DS 1813-1816; KPK, kan. 1108.. Przemawia za tym wiele racji:

- ma??e?stwo 1069 sakramentalne jest aktem liturgicznym; wypada zatem, by by?o celebrowane podczas publicznej liturgii Ko?cio?a;

- ma??e?stwo 1537 wprowadza do okre?lonego stanu ko?cielnego, daje prawa i nak?ada obowi?zki w Ko?ciele, mi?dzy ma??onkami i wobec dzieci; - skoro ma??e?stwo jest stanem ?ycia w Ko?ciele, trzeba, by by?a pewno?? odno?nie do jego zawarcia (st?d obowi?zek obecno?ci ?wiadków);

- publiczny 2365 charakter wyra?onej zgody chroni raz wypowiedziane ma??e?skie "tak" i pomaga w dochowaniu mu wierno?ci.

 

1632 Spraw? pierwszorz?dnej wagi jest przygotowanie do ma??e?stwa, aby ma??e?skie "tak" by?o aktem wolnym i odpowiedzialnym oraz aby przymierze ma??e?skie mia?o solidne i trwa?e podstawy ludzkie i chrze?cija?skie.

 

2206 Najw?a?ciwszym sposobem przygotowania do tego jest przyk?ad i wychowanie przekazane przez rodziców i rodzin?.

 

Duszpasterze i wspólnoty chrze?cija?skie jako "rodzina Bo?a" odgrywaj? ogromn? rol? w przekazywaniu ludzkich i chrze?cija?skich warto?ci ma??e?stwa i rodziny139Por. KPK, kan. 1063., i to tym bardziej, ?e w naszych czasach wielu m?odych do?wiadcza rozbicia ognisk rodzinnych, które nie mog? zapewni? im wystarczaj?cego przygotowania do ma??e?stwa:

 

M?odych winno si? przede wszystkim na ?onie samej rodziny odpowiednio i w stosownym czasie poucza? o godno?ci, zadaniu i dziele mi?o?ci ma??e?skiej, 2350 aby nauczeni szacunku dla czysto?ci, mogli przej?? we w?a?ciwym wieku od uczciwego narzecze?stwa do ma??e?stwa140Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 49..

 

Ma??e?stwa mieszane i ró?nica religii

 

1633 W wielu krajach do?? cz?sto wyst?puje sytuacja ma??e?stw mieszanych (mi?dzy katolikami i ochrzczonymi niekatolikami). Wymaga ona szczególnej uwagi wspó?ma??onków i duszpasterzy. Wi?kszej jeszcze ostro?no?ci wymagaj? przypadki ma??e?stw, gdzie wyst?puje ró?nica religii (mi?dzy katolikami a osobami nieochrzczonymi).

 

1634 Ró?nica wyznania nie stanowi nieprzekraczalnej przeszkody do zawarcia ma??e?stwa, je?li ma??onkowie potrafi? dzieli? si? tym, co ka?de z nich otrzyma?o od swojej wspólnoty, i je?li jedno b?dzie uczy? si? od drugiego sposobu prze?ywania swojej wierno?ci wobec Chrystusa. Nie mo?na jednak nie dostrzega? trudno?ci ma??e?stw mieszanych. Wynikaj? one z faktu, ?e podzia? chrze?cijan nie zosta? jeszcze przezwyci??ony. Ma??onkowie mog? odczuwa? dramat rozbicia mi?dzy chrze?cijanami we 817 w?asnej rodzinie. Ró?nica religii mo?e spot?gowa? jeszcze te trudno?ci. Rozbie?no?ci dotycz?ce wiary, samej koncepcji ma??e?stwa, a tak?e odmiennych mentalno?ci religijnych mog? stanowi? ?ród?o napi?? w ma??e?stwie, zw?aszcza w odniesieniu do wychowania dzieci. Mo?e wyst?pi? wówczas niebezpiecze?stwo indyferentyzmu religijnego.

 

1635 Wed?ug prawa obowi?zuj?cego w Ko?ciele ?aci?skim ma??e?stwo mieszane wymaga do swej dopuszczalno?ci wyra?nego zezwolenia w?adzy ko?cielnej141Por. KPK, kan. 1124.. W przypadku ró?nicy religii do wa?no?ci ma??e?stwa wymagana jest wyra?na dyspensa od przeszkody'42Por. KPK, kan. 1086.. Zezwolenie lub dyspensa zak?ada, ?e obie strony znaj? cele oraz istotne w?a?ciwo?ci ma??e?stwa, a tak?e zobowi?zania strony katolickiej dotycz?ce chrztu i wychowania dzieci w Ko?ciele katolickim, i nie wykluczaj? ich143Por. KPK, kan. 1125..

 

1636 W wielu regionach dzi?ki dialogowi ekumenicznemu ró?ne wspólnoty chrze?cija?skie mog?y zorganizowa? wspólne duszpasterstwo ma??e?stw mieszanych. Jego 821 zadaniem jest pomoc tym ma??e?stwom w prze?ywaniu ich szczególnej sytuacji w ?wietle wiary. Ma ono tak?e pomaga? im w przezwyci??aniu napi?? mi?dzy zobowi?zaniami, jakie ma??onkowie maj? wobec siebie, a zobowi?zaniami wobec swoich wspólnot eklezjalnych. Powinno ono zach?ca? do rozwijania tego, co jest wspólne w ich wierze, i do szacunku dla tego, co ich dzieli.

 

1637 W ma??e?stwach, gdzie wyst?puje ró?nica religii, strona katolicka ma szczególne zadanie: "U?wi?ca si? bowiem m?? niewierz?cy dzi?ki swej ?onie, podobnie jak ?wi?to?? osi?gnie niewierz?ca ?ona przez ?brata?" (1 Kor 7,14). Wielk? rado?ci? dla wspó?ma??onka chrze?cija?skiego i dla Ko?cio?a jest, je?li to "u?wi?cenie" doprowadzi w sposób wolny do nawrócenia drugiej strony na wiar? chrze?cija?sk?144Por. 1 Kor 7,16.. Szczera mi?o?? ma??e?ska, pokorna i cierpliwa praktyka cnót rodzinnych oraz wytrwa?a modlitwa mog? przygotowa? niewierz?cego wspó?ma??onka do przyj?cia ?aski nawrócenia.

 

IV. Skutki sakramentu ma??e?stwa

 

1638 "Z wa?nego ma??e?stwa powstaje mi?dzy ma??onkami w?ze? z natury swej wieczysty i wy??czny. W ma??e?stwie chrze?cija?skim ma??onkowie zostaj? ponadto przez specjalny sakrament wzmocnieni i jakby konsekrowani do obowi?zków swego stanu i godno?ci"154KPK, kan. 1134..

 

W?ze? ma??e?ski

1639 Zgoda, przez któr? ma??onkowie oddaj? si? sobie i przyjmuj? wzajemnie, zostaje przypiecz?towana przez samego Boga146Por. Mk 10, 9.. Z ich przymierza "powstaje z woli Bo?ej instytucja trwa?a tak?e wobec spo?ecze?stwa"147Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48.. Przymierze ma??onków zostaje w??czone w przymierze Boga z lud?mi: "Prawdziwa mi?o?? ma??e?ska w??cza si? w mi?o?? Bo??"148Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48..

 

 

1640 W?ze? ma??e?ski zosta? wi?c ustanowiony przez samego Boga, tak ?e zawarte i dope?nione ma??e?stwo osób ochrzczonych nie mo?e by? nigdy rozwi?zane. W?ze? wynikaj?cy z wolnego, ludzkiego aktu ma??onków i z dope?nienia ma??e?stwa jest odt?d rzeczywisto?ci? nieodwo?aln? i daje pocz?tek 2365 przymierzu zagwarantowanemu wierno?ci? Boga. Ko?ció? nie ma takiej w?adzy, by wypowiada? si? przeciw postanowieniu m?dro?ci Bo?ej149Por. KPK, kan. 1141..

 

?aska sakramentu ma??e?stwa

1641 "Ma??onkowie chrze?cija?scy... we w?a?ciwym sobie stanie i porz?dku ?ycia maj? w?asny dar w?ród Ludu Bo?ego"150Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11.. W?a?ciwa ?aska sakramentu ma??e?stwa jest przeznaczona dla udoskonalenia mi?o?ci ma??onków i dla umocnienia ich nierozerwalnej jedno?ci. Przez t? ?ask? "podtrzymuj? si? wzajemnie... z pomoc? wiernej mi?o?ci, a przyjmowanemu z mi?o?ci do Boga potomstwu wpajaj? chrze?cija?skie nauki i ewangeliczne cnoty"151Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 41..

 

1642 ?ród?em tej ?aski jest Chrystus. "Jak bowiem niegdy? Bóg wyszed? 1615 naprzeciw swojemu ludowi z przymierzem mi?o?ci i wierno?ci, tak teraz Zbawca 796 ludzi i Oblubieniec Ko?cio?a wychodzi naprzeciw chrze?cija?skim ma??onkom przez sakrament ma??e?stwa"152Sobór Watyka?ski 11, konst. Gaudium et spes, 48.. pozostaje z nimi, daje im moc pój?cia za Nim i wzi?cia na siebie swojego krzy?a, podnoszenia si? po upadkach, przebaczania sobie wzajemnie, wzajemnego noszenia swoich ci??arów153Por. Ga 6, 2.. Pomaga im, by byli "sobie wzajemnie poddani w boja?ni Chrystusowej" (Ef 5, 21) i mi?owali si? mi?o?ci? nadprzyrodzon?, delikatn? i p?odn?. W rado?ciach ich mi?o?ci i ?ycia rodzinnego daje im ju? tutaj przedsmak uczty Godów Baranka:

 

Jak?e potrafi? wys?owi? szcz??cie tego ma??e?stwa, które wi??e Ko?ció?, Ofiara eucharystyczna umacnia, a b?ogos?awie?stwo piecz?tuje, anio?owie og?aszaj?, a Ojciec potwierdza?... Có? za jarzmo dwojga wiernych z??czonych w jednej nadziei, jednym dochowaniu wierno?ci, w jednej s?u?bie! Oboje s? dzie?mi tego samego Ojca i oboje wspólnie s?u??; nie ma pomi?dzy nimi podzia?u ani co do cia?a, ani co do ducha. Owszem, s? prawdziwie dwoje w jednym ciele, a gdzie jest jedno cia?o, jeden te? jest duch154Tertulian, Ad uxorem, 2, 9; por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 13..

 

V. Dobra i wymagania mi?o?ci ma??e?skiej

 

1643 "Mi?o?? ma??e?ska zawiera jak?? ca?kowito??, w któr? wchodz? 2361 wszystkie elementy osoby - impulsy cia?a i instynktu, si?a uczu? i przywi?zania, d??enie ducha i woli. Mi?o?? zmierza do jedno?ci g??boko osobowej, która nie tylko ??czy w jedno cia?o, ale prowadzi do tego, by by?o tylko jedno serce i jedna dusza. Wymaga ona nierozerwalno?ci i wierno?ci w ca?kowitym wzajemnym obdarowaniu i otwiera si? ku p?odno?ci. Jednym s?owem chodzi o normalne cechy charakterystyczne dla ka?dej naturalnej mi?o?ci ma??e?skiej, ale w nowym znaczeniu, gdy? sakrament nie tylko je oczyszcza i wzmacnia, ale wynosi tak, ?e staj? si? wyrazem warto?ci prawdziwie chrze?cija?skich"155Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 13..

 

Jedno?? i nierozerwalno?? ma??e?stwa

 

1644 Mi?o?? ma??onków ze swej natury wymaga jedno?ci i nierozerwalno?ci ich osobowej wspólnoty, która obejmuje ca?e ich ?ycie: "A tak ju? nie s? dwoje, lecz jedno cia?o" (Mt 19, 6)156Por. Rdz 2, 24.. "powo?ani s? do ci?g?ego wzrostu w tej komunii przez codzienn? wierno?? ma??e?skiej obietnicy obopólnego ca?kowitego daru"157Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 19.. Ta wspólnota ludzka jest potwierdzona, oczyszczona i dope?niona przez jedno?? w Jezusie Chrystusie, udzielon? przez sakrament ma??e?stwa. Pog??bia si? ona przez ?ycie wspóln? wiar? i przez wspólne przyjmowanie Eucharystii.

 

1645 "Przez równ? godno?? osobist? kobiety i m??czyzny, która musi by? uwzgl?dniona przy wzajemnej i pe?nej mi?o?ci ma??onków, ukazuje si? 369 tak?e w pe?nym ?wietle potwierdzona przez Pana jedno?? ma??e?stwa"158Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 49.. Poligamia jest przeciwna równej godno?ci i mi?o?ci ma??e?skiej, która jest jedyna i wy??czna159Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 19..

 

Wierno?? mi?o?ci ma??e?skiej 2364-2365

1646 Mi?o?? ma??e?ska ze swej natury wymaga od ma??onków nienaruszalnej wierno?ci. Wyp?ywa to z wzajemnego daru, jaki sk?adaj? sobie ma??onkowie. Mi?o?? chce by? trwa?a; nie mo?e by? "tymczasowa". "To g??bokie zjednoczenie b?d?ce wzajemnym oddaniem si? sobie dwóch osób, jak równie? dobro dzieci, wymaga pe?nej wierno?ci ma??onków i nieprzerwanej jedno?ci ich wspó??ycia"160Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48..

 

1647 Najg??bszy motyw wynika z wierno?ci Boga wobec swego przymierza i z wierno?ci Chrystusa wobec swego Ko?cio?a. Przez sakrament ma??e?stwa ma??onkowie s? uzdolnieni do ?ycia t? wierno?ci? i do ?wiadczenia o niej. Przez ten sakrament nierozerwalno?? ma??e?stwa zyskuje nowy i g??bszy sens.

 

1648 Zwi?zanie si? na ca?e ?ycie z drugim cz?owiekiem mo?e wydawa? si? trudne, a nawet niemo?liwe. Tym wa?niejsze jest g?oszenie Dobrej Nowiny, ?e Bóg nas kocha mi?o?ci? trwa?? i nieodwo?aln?, ?e ma??onkowie maj? udzia? w tej mi?o?ci, ?e Bóg ich prowadzi i podtrzymuje oraz ?e przez swoj? wierno?? mog? oni by? ?wiadkami wiernej mi?o?ci Boga. Ma??onkowie, którzy z pomoc? ?aski Bo?ej daj? to ?wiadectwo, cz?sto w bardzo trudnych warunkach, zas?uguj? na wdzi?czno?? i wsparcie wspólnoty eklezjalnej161Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 20..

 

1649 Istniej? jednak sytuacje, gdy wspólne ?ycie ma??e?skie z ró?nych powodów 2383 staje si? praktycznie niemo?liwe. W takich przypadkach Ko?ció? dopuszcza fizyczn? separacj? ma??onków i zaprzestanie wspólnego ?ycia. Ma??onkowie w dalszym ci?gu s? przed Bogiem m??em i ?on? oraz nie mog? zawrze? nowego zwi?zku. W tej trudnej sytuacji najlepszym rozwi?zaniem, je?li to mo?liwe, by?oby pojednanie. Wspólnota chrze?cija?ska powinna pomaga? tym osobom prze?ywa? po chrze?cija?sku zaistnia?? sytuacj?, z zachowaniem wierno?ci wobec nierozerwalnego w?z?a ich ma??e?stwa162Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 83; KPK, kan. 1151-1155..

 

1650 W wielu krajach s? obecnie liczni katolicy, którzy na podstawie prawa cywilnego 2384 decyduj? si? na rozwód i zawieraj? cywilnie nowy zwi?zek. Ko?ció?, b?d?c wierny s?owom Jezusa Chrystusa: "Kto oddala ?on? swoj?, a bierze inn?, pope?nia cudzo?óstwo wzgl?dem niej. I je?li ?ona opu?ci swego m??a, a wyjdzie za innego, pope?nia cudzo?óstwo" (Mk 10, 11-12), nie mo?e uzna? nowego zwi?zku za wa?ny, je?li wa?ne by?o pierwsze ma??e?stwo. Je?li rozwiedzeni zawarli cywilnie drugi zwi?zek ma??e?ski, znajduj? si? w sytuacji, która obiektywnie wykracza przeciw prawu Bo?emu. Dlatego nie mog? oni przyst?powa? do Komunii eucharystycznej tak d?ugo, jak d?ugo trwa ta sytuacja. Z tego samego powodu nie mog? oni pe?ni? pewnych funkcji ko?cielnych. Pojednanie przez sakrament pokuty mo?e by? udzielane tylko tym, którzy ?a?uj?, ?e z?amali znak Przymierza i wierno?ci Chrystusowi, i zobowi?zuj? si? ?y? w ca?kowitej wstrzemi??liwo?ci.

 

1651 W stosunku do chrze?cijan, którzy ?yj? w zwi?zku cywilnym, a którzy cz?sto zachowuj? wiar? i pragn? po chrze?cija?sku wychowa? dzieci, kap?ani i ca?a wspólnota powinni okazywa? du?? trosk?, by nie czuli si? oni jakby od??czeni od Ko?cio?a, w którego ?yciu mog? i powinni uczestniczy? jako osoby ochrzczone:

 

Niech b?d? zach?cani do s?uchania s?owa Bo?ego, do ucz?szczania na Msz? ?wi?t?, do wytrwania w modlitwie, do pomna?ania dzie? mi?o?ci oraz inicjatyw wspólnoty na rzecz sprawiedliwo?ci, do wychowywania dzieci w wierze chrze?cija?skiej; do piel?gnowania ducha i czynów pokutnych, a?eby w ten sposób z dnia na dzie? wypraszali sobie u Boga ?ask?163Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 84..

 

2366-2367 Otwarto?? na p?odno??

 

1652 "Z samej za? natury swojej instytucja ma??e?ska oraz mi?o?? ma??e?ska 372 nastawione s? na rodzenie i wychowywanie potomstwa, co stanowi jej jakoby szczytowe uwie?czenie"164Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48.:

 

Dzieci te? s? najcenniejszym darem ma??e?stwa i rodzicom przynosz? najwi?cej dobra. Bóg sam to powiedzia?: "Nie jest dobrze cz?owiekowi by? samemu" (Rdz 2,18) i "uczyni? cz?owieka od pocz?tku jako m??czyzn? i niewiast?" (Mt 19, 14), chc?c da? mu pewne specjalne uczestnictwo w swoim w?asnym dziele stwórczym, pob?ogos?awi? m??czy?nie i kobiecie, mówi?c: "b?d?cie p?odni i rozmna?ajcie si?" (Rdz 1, 28). Dlatego prawdziwy szacunek dla mi?o?ci ma??e?skiej i ca?y sens ?ycia rodzinnego zmierzaj? do tego, ?eby ma??onkowie, nie zapoznaj?c pozosta?ych celów ma??e?stwa, sk?onni byli m??nie wspó?dzia?a? z mi?o?ci? Stwórcy i Zbawiciela, który przez nich wci?? powi?ksza i wzbogaca swoj? rodzin?165Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 50..

 

1653 P?odno?? mi?o?ci ma??e?skiej obejmuje tak?e owoce ?ycia moralnego, duchowego i nadprzyrodzonego, jakie przez wychowanie rodzice przekazuj? swoim dzieciom. Rodzice s? g?ównymi i pierwszymi wychowawcami swoich dzieci166Por. Sobór Watyka?ski II, dekl. Gravissimum educationis, 3.. W tym sensie podstawowym zadaniem ma??e?stwa i rodziny jest 2231 s?u?ba ?yciu167Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 28..

 

1654 Ma??onkowie, którym Bóg nie da? potomstwa, mog? mimo to prowadzi? g??bokie ?ycie ma??e?skie z ludzkiego i chrze?cija?skiego punktu widzenia. Ich ma??e?stwo mo?e wyra?a? si? owocnie przez mi?o??, otwarto?? na innych i ofiar?.

 

VI. Ko?ció? domowy

 

1655 Chrystus chcia? przyj?? na ?wiat i wzrasta? w ?onie ?wi?tej Rodziny Józefa i Maryi. Ko?ció? jest "rodzin? Bo??". Od pocz?tku istnienia jego 759 zal??kiem cz?sto byli ci, którzy "z ca?ym swoim domem" stawali si? lud?mi wierz?cymi168Por. Dz 18, 8.. Gdy nawracali si?, pragn?li, by tak?e "ca?y ich dom" by? zbawiony169Por. Dz 16, 31 i 11, 14.. Rodziny te, przyjmuj?c wiar?, by?y oazami ?ycia chrze?cija?skiego w niewierz?cym ?wiecie.

 

1656 W dzisiejszym ?wiecie, który cz?sto jest nieprzychylny, a nawet wrogi wierze, rodziny chrze?cija?skie maj? ogromne znaczenie jako ogniska ?ywej i promieniuj?cej wiary. Dlatego te? Sobór Watyka?ski II, nawi?zuj?c do tradycji, nazywa rodzin? "Ko?cio?em domowym" (Ecclesia domestica)170Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11; por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 21.. W 2204 rodzinie "rodzice przy pomocy s?owa i przyk?adu winni by? dla dzieci swoich pierwszymi zwiastunami wiary", piel?gnuj?c "w?a?ciwe ka?demu z nich powo?anie, ze szczególn? za? troskliwo?ci? powo?anie duchowne"171Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11..

 

1657 W szczególny sposób tu w?a?nie jest praktykowane kap?a?stwo chrzcielne 1268 ojca rodziny, matki, dzieci i wszystkich cz?onków wspólnoty rodzinnej "przez przyjmowanie sakramentów, modlitw? i dzi?kczynienie, ?wiadectwo ?ycia ?wi?tobliwego, zaparcie si? siebie i czynn? mi?o??"172Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10.. Dom rodzinny jest wi?c 2214-2231 pierwsz? szko?? ?ycia chrze?cija?skiego i "szko?? bogatszego cz?owiecze?stwa"173Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 52.. W nim dziecko uczy si? wytrwa?o?ci i rado?ci pracy, mi?o?ci braterskiej, 2685 wielkodusznego przebaczania, nawet wielokrotnego, a zw?aszcza oddawania czci Bogu przez modlitw? i ofiar? ze swego ?ycia.

 

1658 Nale?y jeszcze wspomnie? o pewnych osobach, które ze wzgl?du na konkretne warunki, w jakich musz? ?y? - chocia? cz?sto wcale tego nie chcia?y - s? szczególnie bliskie sercu Jezusa, a zatem zas?uguj? na specjaln? mi?o?? i trosk? Ko?cio?a, a zw?aszcza duszpasterzy. Dotyczy to du?ej liczby osób ?yj?cych samotnie. Wiele z nich pozostaje bez ludzkiej rodziny, cz?sto z powodu ubóstwa. S? w?ród nich tacy, którzy prze?ywaj? swoj? sytuacj? w duchu 2231 B?ogos?awie?stw, wzorowo s?u??c Bogu i bli?niemu. Trzeba przed nimi wszystkimi otworzy? drzwi domów rodzinnych, "Ko?cio?ów domowych", i wielkiej 2233 rodziny, jak? jest Ko?ció?. "Nikt nie jest pozbawiony rodziny na tym ?wiecie: Ko?ció? jest domem i rodzin? dla wszystkich, a szczególnie dla ?utrudzonych i obci??onych? (Mt 11, 28)"174Jan Pawe? II, adhort. apost. Familiaris consortio, 85..

 

W skrócie

 

1659 ?wi?ty Pawe? mówi: "M??owie, mi?ujcie ?ony, bo i Chrystus umi?owa? Ko?ció?. . . Tajemnica to wielka, a ja mówi? w odniesieniu do Chrystusa i do Ko?cio?a" (Ef 5, 25. 32).

 

1660 Przymierze ma??e?skie, przez które m??czyzna i kobieta stanowi? mi?dzy sob? wewn?trzn? wspólnot? ?ycia i mi?o?ci, powsta?o z woli Stwórcy, który wyposa?y? je we w?asne prawa. Z natury jest ono nastawione na dobro wspó?ma??onków, a tak?e na zrodzenie i wychowanie potomstwa. Ma??e?stwo ochrzczonych zosta?o podniesione przez Chrystusa Pana do godno?ci sakramentu175Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 48; KPK, kan. 1055, § 1..

 

1661 Sakrament ma??e?stwa jest znakiem zwi?zku Chrystusa i Ko?cio?a. Udziela on ma??onkom ?aski mi?owania si? wzajemnie t? mi?o?ci?, jak? Chrystus umi?owa? Ko?ció?. ?aska sakramentu udoskonala zatem ludzk? mi?o?? ma??onków, umacnia ich nierozerwaln? jedno?? i u?wi?ca ich na drodze do ?ycia wiecznego176Por. Sobór Trydencki: DS 1799..

 

1662 Ma??e?stwo opiera si? na zgodzie obu stron, to znaczy na woli wzajemnego i trwa?ego oddania si? sobie w celu prze?ywania przymierza wiernej i p?odnej mi?o?ci.

 

1663 Skoro ma??e?stwo ustanawia ma??onków w pewnym publicznym stanie ?ycia w Ko?ciele, powinno by? zawierane publicznie, w ramach celebracji liturgicznej, wobec kap?ana (lub upowa?nionego ?wiadka Ko?cio?a) oraz ?wiadków i zgromadzenia wiernych.

 

1664 Do istoty ma??e?stwa nale?y jedno??, nierozerwalno?? i otwarto?? na p?odno??. Poligamia jest przeciwna jedno?ci ma??e?stwa; rozwód roz??cza to, co Bóg z??czy?. Odrzucenie p?odno?ci pozbawia ?ycie ma??e?skie dziecka, które jest "najcenniejszym darem ma??e?stwa"177Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 50..

 

1665 Dopóki ?yje prawowity wspó?ma??onek, zawarcie powtórnego zwi?zku przez rozwiedzionych sprzeciwia si? zmys?owi i prawu Bo?emu, jak tego naucza? Chrystus. Osoby rozwiedzione zawieraj?ce nowy zwi?zek nie s? wy??czone z Ko?cio?a, ale nie mog? przyst?powa? do Komunii ?wi?tej. Powinny one prowadzi? ?ycie chrze?cija?skie, zw?aszcza wychowuj?c swoje dzieci w wierze.

 

1666 Chrze?cija?ski dom rodzinny jest miejscem, gdzie dzieci otrzymuj? pierwsze g?oszenie wiary. Dlatego dom rodzinny s?usznie jest nazywany "Ko?cio?em domowym", wspólnot? ?aski i modlitwy, szko?? cnót ludzkich i mi?o?ci chrze?cija?skiej.

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 70 goĹ›ci