SAKRAMENTY WTAJEMNICZENIA CHRZE?CIJA?SKIEGO
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? druga (1066-1690) CELEBRACJA MISTERIUM

  Rozdzia? pierwszy

SAKRAMENTY WTAJEMNICZENIA

CHRZE?CIJA?SKIEGO

1212 Sakramenty wtajemniczenia chrze?cija?skiego: chrzest, bierzmowanie i Eucharystia s? fundamentami ca?ego ?ycia chrze?cija?skiego. "Uczestnictwo w Boskiej naturze, które ludzie otrzymuj? w darze przez ?ask? Chrystusa, objawia pewn? analogi? do powstania, rozwoju i wzrostu ?ycia naturalnego. Wierni odrodzeni przez chrzest, zostaj? umocnieni przez sakrament bierzmowania, a w Eucharystii otrzymuj? pokarm ?ycia wiecznego. W ten sposób przez sakramenty wtajemniczenia chrze?cija?skiego w coraz wi?kszym stopniu osi?gaj? skarby ?ycia Bo?ego i post?puj? w doskona?ej mi?o?ci"3Pawe? VI konst. apost. Divinae consortium naturae; por. Obrz?dy wtajemniczenia chrze?cija?skiego doros?ych, Praenotanda, 1-2..

 

Artyku? pierwszy

SAKRAMENT CHRZTU

1213 Chrzest ?wi?ty jest fundamentem ca?ego ?ycia chrze?cija?skiego, bram? ?ycia w Duchu (vitae spiritualis ianua) i bram? otwieraj?c? dost?p do innych sakramentów. Przez chrzest zostajemy wyzwoleni od grzechu i odrodzeni jako synowie Bo?y, stajemy si? cz?onkami Chrystusa oraz zostajemy wszczepieni w Ko?ció? i stajemy si? uczestnikami jego pos?ania4Por. Sobór Florencki: DS 1314; KPK, kan. 204, § 1; 849; KKKW, kan. 675, § 1.: "Chrzest jest sakramentem odrodzenia przez wod? i w s?owie"5Katechizm Rzymski, 2, 2, 5..

I. Jak jest nazywany ten sakrament?

1214 Jest nazywany chrztem ze wzgl?du na g?ówny obrz?d, przez który jest wype?niany: chrzci? (gr. baptizein) oznacza: "zanurzy?, 628 pogr??y?"; "zanurzenie" w wodzie jest symbolem pogrzebania katechumena w ?mierci Chrystusa, z której powstaje przez zmartwychwstanie z Nim6Por. Rz 6, 3-4; Kol 2, 12. jako "nowe stworzenie" (2 Kor 5,17; Ga 6,15).

1215 Sakrament ten jest tak?e nazywany "obmyciem odradzaj?cym i od nawiaj?cym w Duchu ?wi?tym" (Tt 3, 5), poniewa? oznacza i urzeczywistnia 1257 narodzenie z wody i z Ducha, bez którego nikt "nie mo?e wej?? do Królestwa

Bo?ego" (J 3, 5).

1216 "Obmycie to nazywane jest o?wieceniem, poniewa? ci, którzy otrzymuj? pouczenie (katechetyczne), zostaj? o?wieceni w duchu..."7?w. Justyn, Apologiae, 1, 61, 12. Ochrzczony, otrzymawszy w chrzcie S?owo, "?wiat?o?? prawdziw?, która o?wieca ka?dego 1243 cz?owieka" (J 1, 9), "po o?wieceniu" (Hbr 10, 32) staje si? "synem ?wiat?o?ci" (1 Tes 5, 5) i sam? "?wiat?o?ci?" (Ef 5, 8):

 

Chrzest jest najpi?kniejszym i najwspanialszym darem Boga... Nazywamy go darem, ?ask?, namaszczeniem, o?wieceniem, szat? niezniszczalno?ci, obmyciem odradzaj?cym, piecz?ci? i wszystkim, co mo?e by? najcenniejsze. Darem - poniewa? jest udzielany tym, którzy nic nie przynosz?; ?ask? - poniewa? jest dawany nawet tym, którzy zawinili; chrztem - poniewa? grzech zostaje pogrzebany w wodzie; namaszczeniem - poniewa? jest ?wi?ty i królewski (a królów si? namaszcza); o?wieceniem - poniewa? jest ja?niej?cym ?wiat?em; szat? - poniewa? zakrywa nasz wstyd; obmyciem - poniewa? oczyszcza; piecz?ci? - poniewa? strze?e nas i jest znakiem panowania Boga8?w. Grzegorz z Nazjanzu, Orationes, 40, 3-4: PG 36, 361 C..

 

II. Chrzest w ekonomii zbawieniaZapowiedzi chrztu w Starym Przymierzu

1217 W liturgii Wigilii Paschalnej, podczas b?ogos?awie?stwa wody chrzcielnej, Ko?ció? uroczy?cie przypomina wielkie wydarzenia historii zbawienia, które by?y ju? zapowiedziami misterium chrztu:

 

Bo?e, Ty niewidzialn? moc? dokonujesz rzeczy niezwyk?ych przez sakramentalne znaki. Ty w ci?gu dziejów zbawienia przygotowa?e? wod? przez Ciebie stworzon?, aby wyra?a?a ?ask? chrztu ?wi?tego9Msza? Rzymski, Wigilia Paschalna, Po?wi?cenie wody chrzcielnej..

 

1218 Od pocz?tku ?wiata woda, zwyczajne i przedziwne stworzenie, jest ?ród?em ?ycia i p?odno?ci. Pismo ?wi?te widzi j? "os?oni?t?" przez 344, 694 Ducha ?wi?tego10Por. Rdz 1, 2.:

Na pocz?tku ?wiata Twój Duch unosi? si? nad wodami, aby ju? wtedy woda nabra?a mocy u?wi?cania11Msza? Rzymski, Wigilia Paschalna, Po?wi?cenie wody chrzcielnej..

 

1219 Ko?ció? widzia? w arce Noego obraz zbawienia przez chrzest. W niej bowiem "niewielu, to jest osiem dusz, zosta?o 701, 845 uratowanych przez wod?" (1 P 3, 20).

Ty nawet w wodach potopu da?e? nam obraz odrodzenia, bo ten sam ?ywio? po?o?y? kres wyst?pkom i da? pocz?tek cnotom12Msza? Rzymski, Wigilia Paschalna, Po?wi?cenie wody chrzcielnej...

 

1220 Woda ?ródlana symbolizuje ?ycie, a woda morska jest symbolem ?mierci, dlatego mog?a by? zapowiedzi? misterium Krzy?a. Ze wzgl?du na t? 1010 symbolik? chrzest oznacza udzia? w ?mierci Chrystusa.1221 Przede wszystkim przej?cie przez Morze Czerwone, b?d?ce prawdziwym wyzwoleniem Izraela z niewoli egipskiej, zapowiada wyzwolenie, jakiego dokonuje chrzest:

 

Ty sprawi?e?, ?e synowie Abrahama przeszli po suchym dnie Morza Czerwonego, aby naród wyzwolony z niewoli faraona sta? si? obrazem przysz?ej spo?eczno?ci ochrzczonych13Msza? Rzymski, Wigilia Paschalna, Po?wi?cenie wody chrzcielnej..

1222 Wreszcie zapowiedzi? chrztu jest przej?cie przez Jordan; po tym wydarzeniu lud Bo?y otrzymuje dar Ziemi obiecanej potomstwu Abrahama, b?d?cy obrazem ?ycia wiecznego. Obietnica tego b?ogos?awionego dziedzictwa wype?nia si? w Nowym Przymierzu.

Chrzest Chrystusa

1223 Wszystkie zapowiedzi Starego Przymierza zostaj? wype?nione w Chrystusie Jezusie. Rozpoczyna On swoje ?ycie publiczne od przyj?cia chrztu w Jordanie z r?k Jana Chrzciciela14Por. Mt 3,13.. Po swoim zmartwychwstaniu Jezus daje Aposto?om taki nakaz: "Id?cie wi?c i nauczajcie wszystkie narody, udzielaj?c 232 im chrztu w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego. Uczcie je zachowywa? wszystko, co wam przykaza?em" (Mt 28, 19-20)15Por. Mk 16,15-16..

1224 Chocia? chrzest ?w. Jana by? przeznaczony dla grzeszników, nasz Pan 537 podda? si? mu dobrowolnie, aby "wype?ni? wszystko, co sprawiedliwe" (Mt 3, 15). Ten gest Jezusa jest przejawem Jego "ogo?ocenia" (Flp 2, 7). Duch, który unosi? si? nad wodami pierwszego stworzenia, zst?puje wówczas na Chrystusa, zapowiadaj?c nowe stworzenie, a Ojciec ukazuje Jezusa jako swego "umi?owanego Syna" (Mt 3,16-17).

1225 Przez swoj? Pasch? Chrystus otworzy? wszystkim ludziom ?ród?a chrztu. Istotnie, Jezus mówi? o swojej m?ce, któr? mia? wycierpie? w Jerozolimie, jako o "chrzcie", którym mia? by? ochrzczony16Por. Mk 10, 38; ?k 12, 50.. Krew i woda, które 766 wyp?yn??y z przebitego boku ukrzy?owanego Jezusa17Por. J 19, 34., s? zapowiedzi? chrztu i Eucharystii, sakramentów nowego ?ycia18Por. 1 J 5, 6-8.. Od tej chwili mo?liwe jest "narodzenie si? z wody i z Ducha", by wej?? do Królestwa Bo?ego (J 3, 5).

 

Zobacz, gdzie jeste? ochrzczony, sk?d pochodzi chrzest, je?li nie z krzy?a Chrystusa, ze ?mierci Chrystusa. Tu jest ca?a tajemnica: Chrystus cierpia? za ciebie. W Nim jeste? odkupiony, w Nim jeste? zbawiony19?w. Ambro?y, De sacramentis, 2, 6: PL 16, 425 C..

 

Chrzest w Ko?ciele

1226 Ko?ció? celebrowa? chrzest i udziela? go od dnia Pi??dziesi?tnicy. Istotnie, ?w. Piotr mówi do t?umu poruszonego jego przepowiadaniem: "Nawró?cie si? i niech ka?dy z was ochrzci si? w imi? Jezusa Chrystusa na 849 odpuszczenie grzechów waszych, a we?miecie w darze Ducha ?wi?tego" (Dz 2, 38). Aposto?owie i ich wspó?pracownicy udzielaj? chrztu ka?demu, kto wierzy w Jezusa: ?ydom boj?cym si? Boga i poganom20Por. Dz 2, 41; 8, 12-13; 10, 48; 16, 15.. Chrzest zawsze wi??e si? z wiar?: "Uwierz w Pana Jezusa, a zbawisz siebie i swój dom" - o?wiadcza ?w. Pawe? stra?nikowi w Filippi. Opowiadanie mówi dalej: "Natychmiast przyj?? chrzest wraz z ca?ym swym domem" (Dz 16, 31-33).

1227 Wed?ug ?w. Paw?a Aposto?a cz?owiek wierz?cy ma przez chrzest udzia? w ?mierci Chrystusa, zostaje z Nim pogrzebany i 790 powstaje z martwych:

 

My wszyscy, którzy?my otrzymali chrzest zanurzaj?cy w Chrystusa Jezusa, zostali?my zanurzeni w Jego ?mier?. Zatem przez chrzest zanurzaj?cy nas w ?mier?, zostali?my razem z Nim pogrzebani po to, aby?my i my wkroczyli w nowe ?ycie (Rz 6, 3-4)21Por. Kol 2, 12..

 

Ochrzczeni "przyoblekli si? w Chrystusa" (Ga 3, 27). Dzi?ki Duchowi ?wi?temu chrzest jest obmyciem, które oczyszcza, u?wi?ca i usprawiedliwia22Por. 1 Kor 6, 11; 12, 13..

1228 Chrzest jest wi?c obmyciem wod?, poprzez które "niezniszczalne nasienie" s?owa Bo?ego przynosi ?yciodajny skutek23Por. 1 P I, 23; Ef 5, 26.. ?w. Augustyn powie o chrzcie: "S?owo ??czy si? z elementem materialnym i to staje si? sakramentem"24?w. Augustyn, In Evangelium Johannis tractatus, 80, 3..

 

III. Jak celebruje si? sakrament chrztu?

Wtajemniczenie chrze?cija?skie

1229 Gdy kto? chcia? sta? si? chrze?cijaninem, musia? - od czasów apostolskich - przej?? pewn? drog? i wtajemniczenie z?o?one z wielu etapów. Mo?na t? drog? przej?? szybciej lub wolniej. Zawsze powinna ona zawiera? kilka istotnych elementów: g?oszenie s?owa, przyj?cie Ewangelii, które poci?ga za sob? nawrócenie, wyznanie wiary, chrzest, wylanie Ducha ?wi?tego, dost?p do Komunii eucharystycznej.

1230 Wtajemniczenie to w ci?gu wieków ulega?o wielu zmianom, zale?nie od okoliczno?ci. W pierwszych wiekach Ko?cio?a wtajemniczenie chrze?cija?skie by?o bardzo 1248rozbudowane i obejmowa?o d?ugi okres katechumenatu oraz szereg obrz?dów przygotowawczych, które wyznacza?y liturgicznie drog? przygotowania katechumenalnego. Jego zwie?czeniem by?a celebracja sakramentów wtajemniczenia chrze?cija?skiego.

1231 Tam gdzie chrzest dzieci sta? si? w szerokim zakresie zwyczajn? form? celebracji tego sakramentu, wszystko to sta?o si? jednym obrz?dem, który zawiera w sposób bardzo skrócony przygotowuj?ce etapy wtajemniczenia chrze?cija?skiego. Chrzest dzieci ze swej natury wymaga katechumenatu pochrzcielnego. Nie chodzi tylko o pó?niejsze nauczanie, lecz tak?e o konieczny rozwój ?aski chrztu w miar? dorastania osoby. Temu celowi 13 powinien s?u?y? katechizm.

1232 Sobór Watyka?ski II przywróci? w Ko?ciele ?aci?skim "ró?ne stopnie katechumenatu doros?ych"25Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 64.. Jego obrz?dy znajduj? si? w Ordo initiationis christianae adultorum (1972). Sobór pozwala zreszt?, by "oprócz tego, co zawiera tradycja chrze?cija?ska", w 1204 krajach misyjnych dopuszczano "te elementy wtajemniczenia b?d?ce w u?yciu danego narodu, które dadz? si? dostosowa? do obrz?dów chrze?cija?skich"26Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 65; por. 37-40..

1233 Obecnie we wszystkich obrz?dkach ?aci?skich i wschodnich wtajemniczenie chrze?cija?skie doros?ych rozpoczyna si? od przyj?cia ich do katechumenatu i osi?ga swój punkt kulminacyjny w jednej celebracji udzielania trzech sakramentów: chrztu, bierzmowania i Eucharystii27Por. Sobór Watyka?ski II, dekret Ad gentes, 14; KPK, kan. 851; 865; 866.. W obrz?dkach wschodnich wtajemniczenie 1290 chrze?cija?skie dzieci zaczyna si? od chrztu, po którym bezpo?rednio nast?puje bierzmowanie i Eucharystia, gdy tymczasem w obrz?dku rzymskim wtajemniczenie trwa przez lata katechezy i ko?czy si? pó?niej bierzmowaniem i Eucharysti?, która jest jej szczytowym punktem28Por. KPK, kan. 851, § 2; 868..

Mistagogia celebracji

1234 Znaczenie i ?aska sakramentu chrztu ukazuj? si? jasno w obrz?dach jego celebracji. Uczestnicz?c w nich z uwag?, ?ledz?c czynno?ci i s?owa tej celebracji, wierni s? wprowadzani w ca?e bogactwo tego, co ten sakrament oznacza i co urzeczywistnia w ka?dym neoficie.

1235 Znak 617 krzy?a na pocz?tku celebracji wyciska piecz?? Chrystusa na tym, 2157 który ma do Niego nale?e?, i oznacza ?ask? odkupienia, jak? Chrystus naby? dla nas przez swój Krzy?.

1236 G?oszenie s?owa Bo?ego o?wieca kandydatów i zgromadzenie prawd? objawion? i pobudza ich do udzielania odpowiedzi wiary, nieod??cznej od 1122 chrztu. Chrzest jest bowiem w szczególny sposób "sakramentem wiary", poniewa? jest sakramentalnym wej?ciem w ?ycie wiary.

1237 Poniewa? chrzest oznacza wyzwolenie od grzechu i od kusiciela, czyli 1673 diab?a, dlatego wypowiada si? nad kandydatem egzorcyzm (lub kilka egzorcyzmów). Namaszcza si? go olejem katechumenów lub celebrans k?adzie na niego r?k?, a on w sposób wyra?ny wyrzeka si? Szatana. Tak przygotowany kandydat do chrztu mo?e wyzna? wiar? Ko?cio?a, której 189 zostanie "powierzony" przez chrzest29Por. Rz 6, 17..

1238 Woda chrzcielna zostaje po?wi?cona przez modlitw? epikletyczn? (albo podczas obrz?dów chrztu, albo w czasie Wigilii Paschalnej). Ko?ció? prosi 1217 Boga, by przez swojego Syna i moc? Ducha ?wi?tego zst?pi? na t? wod?, aby ci, którzy zostan? w niej ochrzczeni, "narodzili si? z wody i z Ducha" (J 3, 5).

1239 Nast?puje wówczas istotny obrz?d sakramentu - chrzest w sensie ?cis?ym. Oznacza on i urzeczywistnia ?mier? dla grzechu i wej?cie w ?ycie Trójcy ?wi?tej 1214 przez upodobnienie do Misterium Paschalnego Chrystusa. W sposób najbardziej znacz?cy dokonuje si? chrztu przez trzykrotne zanurzenie w wodzie chrzcielnej. Ju? od staro?ytno?ci mo?e on by? tak?e udzielany przez trzykrotne polanie wod? g?owy kandydata.

1240 W Ko?ciele ?aci?skim trzykrotnemu polaniu wod? towarzysz? s?owa szafarza: "N., ja ciebie chrzcz? w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego". W liturgiach wschodnich katechumen zwrócony jest w kierunku wschodnim, a kap?an mówi: "N., s?ugo Bo?y, jeste? chrzczony w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego". Przy wzywaniu ka?dej z Osób Trójcy ?wi?tej kap?an zanurza kandydata w wodzie i podnosi go z niej.

1241 Namaszczenie krzy?mem ?wi?tym, wonnym olejem po?wi?conym przez biskupa, oznacza dar Ducha ?wi?tego dla neofity. Sta? si? on 1294, 1574 chrze?cijaninem, to znaczy "namaszczonym" Duchem ?wi?tym, wszczepionym w Chrystusa, 783 który jest namaszczony jako kap?an, prorok i król30Por. Obrz?dy chrztu dzieci, 62..

1242 W liturgii Ko?cio?ów wschodnich po udzieleniu chrztu nast?puje namaszczenie, które jest sakramentem chryzmacji (bierzmowanie). W liturgii rzymskiej zapowiada ono drugie namaszczenie krzy?mem ?wi?tym, którego w 1291 przysz?o?ci udzieli biskup. B?dzie to sakrament bierzmowania, który niejako "umacnia" i dope?nia namaszczenie chrzcielne.

1243 Bia?a szata ukazuje, ?e ochrzczony "przyoblek? si? w Chrystusa" (Ga 3, 27) i zmartwychwsta? z Chrystusem. ?wieca zapalona od pascha?u oznacza, ?e Chrystus o?wieci? neofit? i ?e ochrzczeni s? w 1216 Chrystusie "?wiat?em ?wiata" (Mt 5,14)31Por. Flp 2,15..

Nowo ochrzczony jest teraz dzieckiem Bo?ym w Jedynym Synu. Mo?e odmawia? 2769 modlitw? dzieci Bo?ych: "Ojcze nasz".

1244 Pierwsza Komunia eucharystyczna. Neofita, który sta? si? dzieckiem Bo?ym i przywdzia? szat? godow?, zostaje przyj?ty "na uczt? godów Baranka" 304 Celebracja misterium chrze?cija?skiego i otrzymuje pokarm nowego ?ycia - Cia?o i Krew Chrystusa. Ko?cio?y 1292 wschodnie zachowuj? ?yw? ?wiadomo?? jedno?ci wtajemniczenia chrze?cija?skiego, udzielaj?c Komunii ?wi?tej wszystkim nowo ochrzczonym i bierzmowanym, nawet ma?ym dzieciom, w nawi?zaniu do s?ów Chrystusa: "Pozwólcie dzieciom przychodzi? do Mnie, nie przeszkadzajcie im" (Mk 10, 14). Ko?ció? ?aci?ski, który dopuszcza do Komunii ?wi?tej dopiero po doj?ciu do u?ywania rozumu, wyra?a otwarcie chrztu na Eucharysti? w ten sposób, ?e przybli?a ochrzczone dziecko do o?tarza dla odmówienia tam modlitwy "Ojcze nasz".

1245 Uroczyste b?ogos?awie?stwo ko?czy obrz?d udzielania chrztu. Podczas chrztu niemowl?t szczególne miejsce zajmuje b?ogos?awie?stwo matki.

IV. Kto mo?e przyj?? chrzest?

1246 "Zdolny do przyj?cia chrztu jest ka?dy cz?owiek jeszcze nie ochrzczony"32KPK, kan. 864; KKKW, kan. 679..

Chrzest doros?ych

1247 Od pocz?tków Ko?cio?a chrzest doros?ych jest praktykowany najcz??ciej tam, gdzie dopiero od niedawna g?osi si? Ewangeli?. Katechumenat (przygotowanie do chrztu) zajmuje wówczas wa?ne miejsce. Jako wprowadzenie w wiar? i ?ycie chrze?cija?skie powinien uzdalnia? do przyj?cia Bo?ego daru chrztu, bierzmowania i Eucharystii.

1248 Katechumenat, czyli formacja katechumenów, ma na celu 1230 umo?liwienie im, w odpowiedzi na Bo?? inicjatyw? i w ??czno?ci ze wspólnot? eklezjaln?, osi?gni?cia dojrza?o?ci w nawróceniu i wierze. Polega on "na kszta?towaniu ca?ego ?ycia chrze?cija?skiego... przez które uczniowie ??cz? si? z Chrystusem, swoim Nauczycielem. Nale?y wi?c katechumenów odpowiednio wprowadza? w tajemnic? zbawienia i praktyk? obyczajów ewangelicznych, a przez ?wi?te obrz?dy, spe?niane w kolejnych odst?pach czasu, wtajemnicza? ich w ?ycie wiary, liturgii i mi?o?ci Ludu Bo?ego"33Sobór Watyka?ski II, dekret A d gentes, 14; por. Obrz?dy wtajemniczenia chrze?cija?skiego doros?ych, 19 i 98..

1249 Katechumeni "s? ju?... z??czeni z Ko?cio?em, s? ju? domownikami 1259 Chrystusa, a nierzadko prowadz? ju? ?ycie nacechowane wiar?, nadziej? i mi?o?ci?"34Sobór Watyka?ski II, dekret Ad gentes, 14.. "Matka-Ko?ció? ju? jak na swoich rozci?ga na nich sw? mi?o?? i trosk?"35Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 14; por. KPK, kan. 206; 788, § 3..

Chrzest dzieci

1250 Dzieci, rodz?c si? z upad?? i ska?on? grzechem pierworodnym natur?, równie? potrzebuj? nowego narodzenia w chrzcie36Por. Sobór Trydencki: DS 1514., aby zosta?y wyzwolone z 403 mocy ciemno?ci i przeniesione do Królestwa wolno?ci dzieci Bo?ych37Por. Kol 1, 12-14., do którego s? powo?ani wszyscy ludzie. Czysta darmowo?? ?aski zbawienia jest 1996 szczególnie widoczna przy chrzcie dzieci. Gdyby Ko?ció? i rodzice nie dopuszczali dziecka do chrztu zaraz po urodzeniu, pozbawialiby je bezcennej ?aski stania si? dzieckiem Bo?ym38KPK, kan. 867; KKKW, kan. 681; 686, § 1..

1251 Rodzice chrze?cija?scy powinni uzna?, ?e taka praktyka odpowiada tak?e ich roli opiekunów ?ycia, powierzonej im przez Boga39Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11; 41; konst. Gaudium et spes, 48; KPK, kan. 868..

1252 Praktyka chrztu dzieci od niepami?tnych czasów nale?y do tradycji Ko?cio?a; wyra?ne jej ?wiadectwa pochodz? z II wieku. Jest jednak bardzo mo?liwe, ?e od pocz?tku przepowiadania apostolskiego, gdy ca?e "domy" przyjmowa?y chrzest40Por. Dz 16, 15. 33; 18, 8; 1 Kor 1, 16., chrzczono tak?e dzieci41Por. Kongregacja Nauki Wiary, instr. Pastoralis actio: AAS 72 (1980) 1137-1156..

Wiara i chrzest

1253 Chrzest jest sakramentem wiary42Por. Mk 16, 16.. Wiara jednak potrzebuje wspólnoty 1123 wierz?cych. Ka?dy wierny mo?e wierzy? jedynie w wierze Ko?cio?a. Wiara wymagana do chrztu nie jest wiar? doskona?? i dojrza??, ale zacz?tkiem, który ma si? rozwija?. Gdy katechumeni lub rodzice chrzestni s?ysz? 168 skierowane do siebie pytanie: "O co prosicie Ko?ció? Bo?y?", odpowiadaj?: "O wiar?!"

1254 U wszystkich ochrzczonych, dzieci i doros?ych, po chrzcie wiara powinna wzrasta?. Dlatego co roku podczas Wigilii Paschalnej Ko?ció? celebruje odnowienie przyrzecze? chrztu. Przygotowanie do chrztu stawia cz?owieka jedynie 2101 na progu nowego ?ycia. Chrzest jest ?ród?em nowego ?ycia w Chrystusie; z niego wyp?ywa ca?e ?ycie chrze?cija?skie.

1255 Aby mog?a rozwija? si? ?aska chrztu, potrzebna jest pomoc rodziców. Na tym polega tak?e rola rodziców chrzestnych, którzy powinni by? g??boko 1311 wierz?cy, a tak?e zdolni i gotowi s?u?y? pomoc? nowo ochrzczonemu, zarówno dziecku, jak doros?emu, na drodze ?ycia chrze?cija?skiego43Por. KPK, kan. 872-874.. Ich misja jest prawdziw? funkcj? eklezjaln? (Officium)44Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 67.. Ca?a wspólnota eklezjalna ponosi cz??ciowo odpowiedzialno?? za rozwój i zachowywanie ?aski otrzymanej na chrzcie.

V. Kto mo?e chrzci??

1256 Zwyczajnym szafarzem chrztu jest biskup i prezbiter, a w Ko?ciele ?aci?skim tak?e diakon45Por. KPK, kan. 861, § 1; KKKW, kan. 677, § 1.. W razie konieczno?ci mo?e ochrzci? ka?da osoba 1752 nawet nieochrzczona, maj?ca wymagan? intencj?. Wymagana intencja polega na tym, aby chcie? uczyni? to, co czyni Ko?ció?, gdy chrzci, i zastosowa? trynitarn? formu?? chrzcieln?. Ko?ció? widzi uzasadnienie tej mo?liwo?ci w powszechnej woli zbawczej Boga46Por. 1 Tm 2, 4. oraz konieczno?ci chrztu do zbawienia47Por. Mk 16, 16; Sobór Florencki: DS 1315; 646; KPK, kan. 861, § 2..

VI. Konieczno?? chrztu

1257 Sam Pan potwierdza, ?e chrzest jest konieczny do zbawienia48Por. J 3, 5.. Dlatego 1129 te? poleci? On swoim uczniom g?osi? Ewangeli? i chrzci? wszystkie narody49Por. Mt 28,19-20; Sobór Trydencki: DS 1618; Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 14; dekret A d gentes, 5.. 161, 846Chrzest jest konieczny do zbawienia dla tych, którym by?a g?oszona Ewangelia

i którzy mieli mo?liwo?? proszenia o ten sakrament50Por. Mk 16,16.. Ko?ció? nie zna oprócz chrztu innego ?rodka, by zapewni? wej?cie do szcz??cia wiecznego. Stara si? wi?c nie zaniedbywa? otrzymanego od Pana nakazu, by "odradza? z wody i z Ducha ?wi?tego" wszystkich, którzy mog? by? ochrzczeni. Bóg zwi?za? zbawienie z sakramentem chrztu, ale sam nie jest zwi?zany swoimi sakramentami.

1258 Ko?ció? zawsze zachowywa? g??bokie przekonanie, ?e ci, którzy ponosz? 2473 ?mier? za wiar?, nie otrzymawszy chrztu, zostaj? ochrzczeni przez swoj? ?mier? dla Chrystusa i z Chrystusem. Chrzest krwi, podobnie jak chrzest pragnienia, przynosi owoce chrztu, nie b?d?c sakramentem.

1259 Je?li chodzi o katechumenów, którzy umieraj? przed chrztem, ich wyra?ne 1249 pragnienie przyj?cia tego sakramentu, po??czone z ?alem za grzechy i z mi?o?ci?, zapewnia im zbawienie, którego nie mogli otrzyma? przez sakrament.

1260 Poniewa? "za wszystkich umar? Chrystus i... ostateczne powo?anie cz?owieka jest rzeczywi?cie jedno, mianowicie Boskie, to musimy uzna?, ?e Duch ?wi?ty wszystkim ofiarowuje mo?liwo?? doj?cia w sposób Bogu wiadomy do uczestnictwa w tej Paschalnej Tajemnicy"51Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 22; por. konst. Lumen gentium, 16; dekret Ad gentes, 7.. Ka?dy cz?owiek, który nie 848 znaj?c Ewangelii Chrystusa i Jego Ko?cio?a, szuka prawdy i pe?ni wol? Bo??, na tyle, na ile j? zna, mo?e by? zbawiony. Mo?na przypuszcza?, ?e te osoby zapragn??yby wyra?nie chrztu, gdyby wiedzia?y o jego konieczno?ci.

1261 Je?li chodzi o dzieci zmar?e bez chrztu, Ko?ció? mo?e tylko poleca? je mi?osierdziu Bo?emu, jak czyni to podczas przeznaczonego dla nich obrz?du pogrzebu. Istotnie, wielkie mi?osierdzie Boga, który pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni52Por. 1 Tm 2, 4., i mi?o?? Jezusa do dzieci, która kaza?a Mu powiedzie?: "Pozwólcie dzieciom przychodzi? do Mnie, nie przeszkadzajcie im" (Mk 10,14), pozwalaj? nam mie? nadziej?, ?e istnieje jaka? droga zbawienia dla dzieci zmar?ych bez chrztu. Tym bardziej nagl?ce jest wezwanie Ko?cio?a, by nie 1250 przeszkadza? ma?ym dzieciom przyj?? do Chrystusa przez dar chrztu ?wi?tego.

VII. ?aska chrztu

1262 Widzialne elementy sakramentalnego obrz?du chrztu oznaczaj? ró?ne jego skutki. Zanurzenie w wodzie mówi o symbolice ?mierci i 1234 oczyszczenia, a tak?e o odrodzeniu i odnowieniu. Dwoma najwa?niejszymi skutkami chrztu s? oczyszczenie z grzechów i nowe narodzenie w Duchu ?wi?tym53Por. Dz 2, 38; J 3, 5..

Na odpuszczenie grzechów...

1263 Chrzest odpuszcza wszystkie grzechy, grzech pierworodny i wszystkie grzechy osobiste, a tak?e wszelkie kary za grzech54Por. Sobór Florencki: DS 1316.. W tych, którzy zostali 977 odrodzeni, nie pozostaje wi?c nic, co mog?oby przeszkodzi? im w wej?ciu do 1425 Królestwa Bo?ego, ani grzech Adama, ani grzech osobisty, ani skutki grzechu, w?ród których najci??szym jest oddzielenie od Boga.

1264 W ochrzczonym pozostaj? jednak pewne doczesne konsekwencje grzechu, takie jak cierpienie, choroba, ?mier? czy nieod??czne od ?ycia u?omno?ci, takie jak s?abo?ci charakteru, a tak?e sk?onno?? do grzechu, któr? Tradycja 976, 2514,nazywa po??dliwo?ci? lub metaforycznie "zarzewiem grzechu" (fomes peccati). 1426 "Po??dliwo?? jest nam pozostawiona dla walki, nie mo?e ona szkodzi? tym, którzy nie daj? jej przyzwolenia i m??nie opieraj? si? jej z pomoc? ?aski Jezusa Chrystusa. W?a?nie dzi?ki temu ?ka?dy otrzyma nagrod?, kto b?dzie nale?ycie 405 walczy?? (2 Tm 2, 5)"55Sobór Trydencki: DS 1515..

"Nowe stworzenie"

1265 Chrzest nie tylko oczyszcza ze wszystkich grzechów, lecz tak?e czyni 505 neofit? "nowym stworzeniem" (2 Kor 5, 17), przybranym synem Bo?ym56Por. Ga 4, 5-7., 460 który sta? si? "uczestnikiem Boskiej natury" (2 P 1, 4), cz?onkiem Chrystusa57Por. 1 Kor 6, 15; 12, 27., a z Nim "wspó?dziedzicem" (Rz 8, 17), ?wi?tyni? Ducha ?wi?tego58Por. 1 Kor 6, 19..

1266 Naj?wi?tsza Trójca daje ochrzczonemu ?ask? u?wi?caj?c?, ?ask? 1992 usprawiedliwienia, która:

- uzdalnia go do wiary w Boga, do pok?adania w Nim nadziei i 1812 mi?owania Go przez cnoty teologalne;

- daje mu zdolno?? ?ycia i dzia?ania pod natchnieniem Ducha ?wi?tego 1831 po?rednictwem Jego darów;

- pozwala mu 1810 wzrasta? w dobru przez cnoty moralne.

W ten sposób ca?y organizm ?ycia nadprzyrodzonego chrze?cijanina zakorzenia si? w chrzcie ?wi?tym.

W??czeni w Ko?ció?, Cia?o Chrystusa

1267 Chrzest czyni nas cz?onkami Cia?a Chrystusa: "Jeste?cie nawzajem dla 782 siebie cz?onkami" (Ef 4, 25). Chrzest w??cza w Ko?ció?. Ze ?róde? chrzcielnych rodzi si? jedyny Lud Bo?y Nowego Przymierza, który przekracza wszystkie naturalne lub ludzkie granice narodów, kultur, ras i p?ci: "Wszyscy?my bowiem w jednym Duchu zostali ochrzczeni, aby stanowi? jedno Cia?o" (1 Kor 12,13).

1268 Ochrzczeni stali si? "?ywymi kamieniami", "budowani jako duchowa ?wi?tynia, by stanowi? ?wi?te kap?a?stwo" (1 P 2, 5). Przez chrzest uczestnicz? oni w kap?a?stwie Chrystusa, w Jego misji prorockiej i królewskiej; s? 1141 plemieniem, królewskim kap?a?stwem, narodem ?wi?tym, ludem Bogu na w?asno?? przeznaczonym", aby og?asza? "dzie?a pot?gi Tego, który (ich) wezwa? z ciemno?ci do przedziwnego swojego ?wiat?a" (1 P 2, 9). Chrzest 784daje udzia? w kap?a?stwie wspólnym wiernych.

1269 Staj?c si? cz?onkiem Ko?cio?a, ochrzczony "nie nale?y ju? do samego siebie" (1 Kor 6,19), ale do Tego, który za nas umar? i zmartwychwsta?59Por. 2 Kor 5, 15.. Od tej chwili jest powo?any, by podda? si? innym60Por. Ef 5, 21; 1 Kor 16,15-16. i s?u?y? im61Por. J 13,12-15. we wspólnocie Ko?cio?a, by by? "pos?uszny i uleg?y" (Hbr 13,17) prze?o?onym w Ko?ciele, by ich uznawa? z szacunkiem i mi?o?ci?62Por. 1 Tes 5, 12-13.. Z chrztu wynikaj? odpowiedzialno?? i obowi?zki. Ochrzczony posiada równocze?nie prawa w Ko?ciele; ma prawo 871 do przyjmowania sakramentów, do karmienia si? s?owem Bo?ym i korzystania z innych pomocy duchowych Ko?cio?a63Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 37; KPK, kan. 208-223; KKKW, kan. 675, § 2..

1270 Ochrzczeni, "odrodzeni (przez chrzest) jako synowie Bo?y, zobowi?zani s? do wyznawania przed lud?mi wiary, któr? otrzymali od Boga za 2472 po?rednictwem Ko?cio?a"64Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11., i uczestniczenia w apostolskiej i misyjnej dzia?alno?ci Ludu Bo?ego65por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 17; dekret Ad gentes, 7; 23..

Sakramentalny w?ze? jedno?ci chrze?cijan

1271 Chrzest stanowi podstaw? wspólnoty mi?dzy wszystkimi chrze?cijanami, równie? z tymi, którzy nie s? jeszcze w pe?nej komunii z Ko?cio?em katolickim. 818, 838 "Ci przecie?, co wierz? w Chrystusa i otrzymali wa?nie chrzest, pozostaj? w jakiej?, cho? niedoskona?ej wspólnocie ze spo?eczno?ci? Ko?cio?a katolickiego... usprawiedliwieni z wiary przez chrzest nale?? do Cia?a Chrystusa, dlatego te? zdobi ich nale?ne im imi? chrze?cija?skie, a synowie Ko?cio?a katolickiego s?usznie ich uwa?aj? za braci w Panu"66Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 3.. "Chrzest stanowi sakramentalny w?ze? jedno?ci, trwaj?cy mi?dzy wszystkimi przeze? odrodzonymi"67Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 22..

Niezatarte duchowe znami?

1272 Ochrzczony, wszczepiony w Chrystusa przez chrzest, upodabnia si? do Niego68Por. Rz 8, 29.. Chrzest opiecz?towuje chrze?cijanina niezatartym duchowym 1121 znamieniem (charakterem) jego przynale?no?ci do Chrystusa. Znamienia tego nie wymazuje ?aden grzech, chocia? z powodu grzechu chrzest mo?e nie przynosi? owoców zbawienia69Por. Sobór Trydencki: DS 1609-1619.. Sakramentu chrztu udziela si? jeden raz; nie mo?e on by? powtórzony.

1273 Wierni wszczepieni w Ko?ció? przez chrzest otrzymali charakter sakramentalny, który konsekruje ich do uczestniczenia w chrze?cija?skim kulcie religijnym70Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11.. Piecz?? chrzcielna uzdalnia i w??cza chrze?cijan do s?u?enia Bogu przez ?ywy udzia? w ?wi?tej liturgii Ko?cio?a i wype?niania ich kap?a?stwa na 1070 mocy chrztu przez ?wiadectwo ?wi?tego ?ycia i skutecznej mi?o?ci71Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 10..

1274 "Piecz?? Pana" (Dominicus character)72?w. Augustyn, Epistulae, 98, 5: PL 33, 362. jest piecz?ci?, któr? naznaczy? nas Duch ?wi?ty "na dzie? odkupienia" (Ef 4, 30)73Por. Ef 1, 13-14; 2 Kor I, 21-22.. "Istotnie, chrzest jest 197 piecz?ci? ?ycia wiecznego"74?w. Ireneusz, Demonstratio apostolica, 3.. Wierny, który "zachowa piecz??" do ko?ca, to 2016 znaczy pozostanie wierny obietnicom chrztu, b?dzie móg? odej?? "ze znakiem wiary"75Msza? Rzymski, Kanon Rzymski., w wierze otrzymanej na chrzcie, w oczekiwaniu na uszcz??liwiaj?ce widzenie Boga, które jest wype?nieniem wiary, i w nadziei zmartwychwstania.

 

W skrócie

1275 Wtajemniczenie chrze?cija?skie dokonuje si? przez trzy sakramenty: chrzest, który jest pocz?tkiem nowego ?ycia; bierzmowanie, które jest jego umocnieniem, i Eucharysti?, która karmi ucznia Cia?em i Krwi? Chrystusa, by przekszta?ci? go w Niego.

1276 "Id?cie wi?c i nauczajcie wszystkie narody, udzielaj?c im chrztu w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego. Uczcie je zachowywa? wszystko, co wam przykaza?em" (Mt 28,19-20).

1277 Chrzest jest narodzeniem do nowego ?ycia w Chrystusie. Zgodnie z wol? Pana jest on konieczny do zbawienia, tak jak Ko?ció?, do którego chrzest wprowadza.

1278 Istotny obrz?d chrztu polega na zanurzeniu kandydata w wodzie lub polaniu wod? jego g?owy z równoczesnym wezwaniem Trójcy ?wi?tej, to znaczy Ojca, Syna i Ducha ?wi?tego.

1279 Skutek chrztu lub ?aski chrzcielnej jest bardzo bogat? rzeczywisto?ci?. Obejmuje ona: odpuszczenie grzechu pierworodnego i wszystkich grzechów osobistych, narodzenie do nowego ?ycia, przez które cz?owiek staje si? przybranym synem Ojca, cz?onkiem Chrystusa, ?wi?tyni? Ducha ?wi?tego. Przez fakt przyj?cia tego sakramentu ochrzczony jest w??czony w Ko?ció?, Cia?o Chrystusa, i staje si? uczestnikiem kap?a?stwa Chrystusa.

 

1280 Chrzest wyciska w duszy niezatarte duchowe znami?, "charakter", który konsekruje ochrzczonego do uczestniczenia w chrze?cija?skim kulcie religijnym. Z racji "charakteru" chrzest nie mo?e by? powtórzony
76Por. Sobór Trydencki: DS 1609 i 1624..

 

1281 Ci, którzy ponosz? ?mier? z powodu wiary, katechumeni i wszyscy ludzie, którzy pod wp?ywem ?aski, nie znaj?c Ko?cio?a, szczerze szukaj? Boga i staraj? si? pe?ni? Jego wol?, s? zbawieni, chocia? nie przyj?li chrztu
77Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 16..

1282 Od najdawniejszych czasów chrzest jest udzielany dzieciom, poniewa? jest ?ask? i darem Bo?ym, które nie zak?adaj? ludzkich zas?ug. Dzieci s? chrzczone w wierze Ko?cio?a. Wej?cie w ?ycie chrze?cija?skie daje dost?p do prawdziwej wolno?ci.

1283 Je?li chodzi o dzieci zmar?e bez chrztu, to liturgia Ko?cio?a zach?ca nas do ufno?ci w mi?osierdzie Bo?e i do modlitwy o ich zbawienie.

1284 W razie konieczno?ci ka?da osoba mo?e udzieli? chrztu, pod warunkiem ?e ma intencj? uczynienia tego, co czyni Ko?ció?, i poleje wod? g?ow? kandydata, mówi?c: "Ja ciebie chrzcz? w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego".

 

Artyku? drugi

SAKRAMENT BIERZMOWANIA

1285 Sakrament bierzmowania wraz z chrztem i Eucharysti? nale?y do "sakramentów wtajemniczenia chrze?cija?skiego", którego jedno?? powinna by? zachowywana. Nale?y zatem wyja?nia? wiernym, ?e przyj?cie tego sakramentu jest konieczne jako dope?nienie ?aski chrztu78Por. Obrz?dy bierzmowania, Praenotanda, 1.. Istotnie, "przez sakrament bierzmowania (ochrzczeni) jeszcze ?ci?lej wi??? si? z Ko?cio?em, otrzymuj? szczególn? moc Ducha ?wi?tego i w ten sposób jeszcze mocniej zobowi?zani s?, jako prawdziwi ?wiadkowie Chrystusa, do szerzenia wiary s?owem i uczynkiem oraz do bronienia jej"79Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11; por. Obrz?dy bierzmowania, Praenotanda, 2..

I. Bierzmowanie w ekonomii zbawienia

1286 W Starym Testamencie prorocy zapowiadali, ?e Duch Pana spocznie na 702-716 oczekiwanym Mesjaszu80Por. Iz 11, 2. ze wzgl?du na Jego zbawcze pos?anie81Por. ?k 4, 16-22; Iz 61, 1.. Zst?pienie Ducha ?wi?tego na Jezusa, kiedy Jan udziela? Mu chrztu, by?o znakiem, ?e jest On tym, który mia? przyj??, ?e jest Mesjaszem, Synem Bo?ym82Por. Mt 3, 13-17; J 1, 33-34.. Jezus pocz?ty za spraw? Ducha ?wi?tego urzeczywistnia ca?e swoje ?ycie i ca?e swoje pos?anie w pe?nej jedno?ci z Duchem ?wi?tym, którego Ojciec daje Mu "z niezmierzonej obfito?ci" (J 3, 34).

1287 Ta pe?nia Ducha nie mia?a pozosta? jedynie udzia?em Mesjasza, ale 739 mia?a by? udzielona ca?emu ludowi mesja?skiemu83Por. Ez 36, 25-27; Jl 3, 1-2.. Chrystus wielokrotnie obiecywa? wylanie Ducha84Por. ?k 12, 12; J 3, 5-8; 7, 37-39; 16, 7-15; Dz 1, 8.. Spe?ni? najpierw t? swoj? obietnic? w dniu Paschy85Por. J 20, 22., a nast?pnie w sposób bardziej zdumiewaj?cy w dniu Pi??dziesi?tnicy86Por. Dz 2, 1-4.. Aposto?owie nape?nieni Duchem ?wi?tym zaczynaj? g?osi? "wielkie dzie?a Bo?e" (Dz 2, 11), a Piotr oznajmia, ?e to wylanie Ducha jest znakiem czasów mesja?skich87Por. Dz 2, 17-18.. Ci, którzy wówczas uwierzyli s?owom Aposto?ów i pozwolili si? ochrzci?, otrzymali z kolei dar Ducha ?wi?tego88Por. Dz 2, 38..

1288 "Od tego czasu Aposto?owie, wype?niaj?c wol? Chrystusa, przez 699 wk?adanie r?k udzielali neofitom daru Ducha ?wi?tego, który uzupe?nia? ?ask? chrztu89Por. Dz 8, 15-17; 19, 5-6.. Dlatego w Li?cie do Hebrajczyków w?ród pierwszych elementów formacji chrze?cija?skiej wymienia si? nauk? o chrzcie i wk?adaniu r?k90Por. Hbr 6, 2.. To wk?adanie r?k w tradycji katolickiej s?usznie uznaje si? za pocz?tek sakramentu bierzmowania, który w pewien sposób przed?u?a w Ko?ciele ?ask? Pi??dziesi?tnicy"91Pawe? VI, konst. apost. Divinae consortium naturae..

1289 Bardzo wcze?nie do gestu wk?adania r?k dodawano namaszczenie wonn? 695 oliw? (krzy?mem), aby lepiej wyrazi? dar Ducha ?wi?tego. To namaszczenie wyja?nia imi? "chrze?cijanin", które znaczy "namaszczony" i bierze pocz?tek od 436imienia samego Chrystusa, "którego Bóg nama?ci? Duchem ?wi?tym" (Dz 10, 38). Obrz?d namaszczenia istnieje do naszych czasów zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie. Dlatego w?a?nie ten sakrament nazywa si? na Wschodzie 1297 chryzmacj?, namaszczeniem krzy?mem lub myronem, oznaczaj?cym "krzy?mo". Na Zachodzie nazwa bierzmowanie (confirmatio) sugeruje zarazem potwierdzenie chrztu, dope?niaj?ce wtajemniczenie chrze?cija?skie, a równocze?nie umocnienie ?aski chrzcielnej, pe?ni? owoców Ducha ?wi?tego.

Dwie tradycje: Wschód i Zachód

1290 W pierwszych wiekach bierzmowanie stanowi zazwyczaj jeden obrz?d z chrztem, tworz?c razem z nim "podwójny sakrament", wed?ug wyra?enia ?w. Cypriana. Obok innych powodów wzrost liczby chrztów dzieci w ró?nych porach roku oraz powstawanie nowych parafii (wiejskich) w powi?kszaj?cych si? diecezjach uniemo?liwi?y obecno?? biskupa przy wszystkich celebracjach chrzcielnych. Na Zachodzie, gdzie dope?nienie chrztu chciano zarezerwowa? dla biskupa, wprowadzono rozdzielenie w czasie obu 1233 sakramentów. Wschód natomiast zachowa? ich jedno??, tak ?e bierzmowania udziela prezbiter, który chrzci. Powinien on jednak dokonywa? tego za pomoc? po?wi?conego przez biskupa myronu92Por. KKKW, kan. 695, § 1; 696, § 1..

1291 Zwyczaj Ko?cio?a rzymskiego u?atwi? rozwój praktyki zachodniej. Istnia?o tam dwukrotne namaszczenie krzy?mem ?wi?tym po chrzcie: pierwszego dokonywa? 1242 prezbiter, gdy neofita wychodzi? z k?pieli chrzcielnej; drugiego namaszczenia dokonywa? biskup na czole ka?dego z nowo ochrzczonych93Por. ?w. Hipolit, Traditio apostolica, 21.. Pierwsze namaszczenie krzy?mem ?wi?tym, udzielane przez prezbitera, pozosta?o w obrz?dzie chrzcielnym. Oznacza ono uczestnictwo ochrzczonego w prorockiej, kap?a?skiej i królewskiej funkcji Chrystusa. Je?li chrzest jest udzielany doros?emu, po chrzcie udziela si? tylko jednego namaszczenia, nale??cego do istoty bierzmowania.

1292 Praktyka Ko?cio?ów wschodnich podkre?la bardziej jedno?? wtajemniczenia chrze?cija?skiego. Praktyka Ko?cio?a ?aci?skiego wyra?niej ukazuje natomiast wi?? 1244 nowego chrze?cijanina z biskupem, który jest gwarantem i s?ug? jedno?ci swego Ko?cio?a oraz jego powszechno?ci i apostolsko?ci. W ten sposób zostaje równie? podkre?lony zwi?zek z apostolskimi pocz?tkami Ko?cio?a Chrystusowego.

 

II. Znaki i obrz?dy bierzmowania

1293 W obrz?dzie sakramentu bierzmowania nale?y uwzgl?dni? znak namaszczenia oraz to, co namaszczenie oznacza i wyciska, czyli piecz?? duchow?.

Namaszczenie w symbolice biblijnej i staro?ytnej posiada wielkie 695 bogactwo znaczeniowe. Oliwa jest znakiem obfito?ci94Por. Pwt 11, 14 i in. oraz rado?ci95Por. Ps 23, 5; 104, 15.; oczyszcza (namaszczenie przed k?piel? i po niej) i czyni elastycznym (namaszczanie atletów, zapa?ników); jest znakiem uzdrowienia, poniewa? ?agodzi kontuzje i rany96Por. Iz 1, 6; ?k 10, 34.; udziela pi?kna, zdrowia i si?y.

1294 Ca?e bogactwo znaczeniowe namaszczenia oliw? mo?na odnale?? w ?yciu sakramentalnym. Namaszczenie katechumenów olejem przed chrztem 1152 oznacza oczyszczenie i umocnienie. Namaszczenie chorych wyra?a uzdrowienie i pociech?; namaszczenie krzy?mem ?wi?tym po chrzcie, podczas bierzmowania i udzielania sakramentu ?wi?ce? jest znakiem konsekracji. Bierzmowanie sprawia, ?e chrze?cijanie, to znaczy ci, którzy zostali namaszczeni, uczestnicz? g??biej w pos?aniu Jezusa Chrystusa i w pe?ni Ducha ?wi?tego, któr? On posiada, aby ca?e ich ?ycie wydawa?o "mi?? Bogu wonno?? Chrystusa"97Por. 2 Kor 2, 15..

1295 Przez namaszczenie bierzmowany otrzymuje "znami?", piecz?? Ducha ?wi?tego. Piecz?? jest symbolem osoby98Por. Rdz 38, 18; Pnp 8, 6., znakiem jej autorytetu99Por. Rdz 41, 42., 698 znakiem posiadania przedmiotu100Por. Pwt 32, 34. - niegdy? w taki sposób naznaczano ?o?nierzy piecz?ci? ich wodza, a tak?e niewolników piecz?ci? ich pana. Piecz?? potwierdza autentyczno?? aktu prawnego101Por. 1 Krl 21, 8. lub dokumentu102Por. Jr 32, 10., ewentualnie zapewnia jego tajno??103Por. Iz 29, 11..

1296 Sam Chrystus mówi o sobie, ?e Ojciec naznaczy? Go swoj? piecz?ci?104Por. J 6, 27.. 1121 Tak?e chrze?cijanin jest naznaczony piecz?ci?: "Tym za?, który umacnia nas wespó? z wami w Chrystusie i który nas nama?ci?, jest Bóg. On te? wycisn?? na nas piecz?? i zostawi? zadatek Ducha w sercach naszych" (2 Kor 1, 21-22)105Por. Ef 1,13; 4, 30.. Piecz?? Ducha ?wi?tego jest znakiem ca?kowitej przynale?no?ci do Chrystusa i trwa?ego oddania si? na Jego s?u?b?, a tak?e znakiem obietnicy opieki Bo?ej podczas wielkiej próby eschatologicznej106Por. Ap 7, 2-3; 9, 4; Ez 9, 4-6..

Celebrowanie bierzmowania

1297 Wa?nym momentem, który poprzedza celebracj? bierzmowania, a 1183 równocze?nie w pewien sposób do niej nale?y, jest po?wi?cenie krzy?ma ?wi?tego. Dokonuje go dla swej diecezji biskup w Wielki Czwartek podczas Mszy 1241 krzy?ma ?wi?tego. W Ko?cio?ach wschodnich po?wi?cenie to jest zarezerwowane patriarchom.

 

Liturgia syryjska w Antiochii w ten sposób wyra?a epiklez? po?wi?cenia krzy?ma ?wi?tego (myronu): "(Ojcze... ze?lij Twojego Ducha ?wi?tego) na nas i na ten olej, który jest przed nami: po?wi?? go, aby by? dla wszystkich, którzy zostan? nim namaszczeni i naznaczeni, myronem ?wi?tym, myronem kap?a?skim, myronem królewskim, namaszczeniem wesela, szat? ?wiat?a, p?aszczem zbawienia, darem duchowym, u?wi?ceniem duszy i cia?a, szcz??ciem nieprzemijaj?cym, niezatart? piecz?ci?, puklerzem wiary i tarcz? ochronn? przeciwko wszystkim zakusom Nieprzyjaciela".

 

1298 Je?li bierzmowanie nie jest celebrowane razem z chrztem, jak to ma miejsce w obrz?dku rzymskim, liturgia sakramentu rozpoczyna si? od odnowienia przyrzecze? chrzcielnych oraz wyznania wiary przez bierzmowanych. W ten sposób wida? wyra?nie, ?e bierzmowanie jest dalszym ci?giem chrztu107Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 71.. Gdy chrzci si? cz?owieka doros?ego, przyjmuje on bierzmowanie zaraz po chrzcie, a nast?pnie uczestniczy w Eucharystii108Por. KPK, kan. 866..

1299 W obrz?dku rzymskim biskup wyci?ga r?ce nad bierzmowanymi. Jest to gest, który od czasów apostolskich jest znakiem daru Ducha. Biskup modli si? o Jego wylanie:

 

Bo?e wszechmog?cy, Ojcze naszego Pana, Jezusa Chrystusa, który odrodzi?e? te s?ugi swoje przez wod? i Ducha ?wi?tego i uwolni?e? ich od grzechu, ze?lij na nich Ducha ?wi?tego Pocieszyciela, daj im ducha m?dro?ci i rozumu, ducha 1831 rady i m?stwa, ducha umiej?tno?ci i pobo?no?ci, nape?nij ich duchem boja?ni Twojej. Przez Chrystusa, Pana naszego.

 

1300 Nast?puje istotny obrz?d sakramentu. W obrz?dzie ?aci?skim "sakramentu bierzmowania udziela si? przez namaszczenie krzy?mem na czole, którego dokonuje si? wraz z na?o?eniem r?ki i przez s?owa: ?Przyjmij znami? 699 Daru Ducha ?wi?tego? (Accipe signaculum doni Spiritus Sancti)109Pawe? VI, konst. apost. Divinae consortium naturae.. W Ko?cio?ach wschodnich, po modlitwie epikletycznej, odbywa si? namaszczenie myronem na najwa?niejszych cz??ciach cia?a: czole, oczach, nosie, uszach, wargach, piersi, plecach, r?kach i stopach. Ka?demu namaszczeniu towarzyszy formu?a: "Piecz?? daru Ducha ?wi?tego".

1301 Poca?unek pokoju, który ko?czy obrz?d sakramentu, oznacza i ukazuje ko?cieln? komuni? z biskupem i wszystkimi wiernymi110Por. ?w. Hipolit, Traditio apostolica, 21..

III. Skutki bierzmowania

1302 Jak wynika z samej celebracji, skutkiem sakramentu bierzmowania jest pe?ne wylanie Ducha ?wi?tego, jakie niegdy? sta?o si? udzia?em Aposto?ów w dniu 731 Pi??dziesi?tnicy.

1303 Bierzmowanie przynosi zatem wzrost i pog??bienie ?aski 1262-1274 chrzcielnej:

- zakorzenia nas g??biej w Bo?ym synostwie, tak ?e mo?emy mówi? "Abba, Ojcze!" (Rz 8,15);

- ?ci?lej jednoczy nas z Chrystusem;

- pomna?a w nas dary Ducha ?wi?tego;

- udoskonala nasz? wi?? z Ko?cio?em111Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium 11..

- udziela nam, jako prawdziwym ?wiadkom Chrystusa, specjalnej mocy Ducha ?wi?tego do szerzenia i obrony wiary s?owem i czynem, do m??nego wyznawania imienia Chrystusa oraz do tego, by nigdy nie wstydzi? si? 2044 Krzy?a112Por. Sobór Florencki: DS 1319; Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11; 12..

 

Przypomnij sobie, ?e otrzyma?e? duchowy znak, "ducha m?dro?ci i rozumu, ducha rady i m?stwa, ducha poznania i pobo?no?ci, ducha ?wi?tej boja?ni", i zachowuj to, co otrzyma?e?. Naznaczy? ci? Bóg Ojciec, umocni? ci? Chrystus Pan i "da? zadatek" Ducha113?w. Ambro?y, De mysteriis, 7, 42..

 

1304 Sakramentu bierzmowania, podobnie jak chrztu, którego jest 1121 dope?nieniem, udziela si? tylko jeden raz. Wyciska on w duszy niezatarte duchowe znami?, "charakter"114Por. Sobór Trydencki: DS 1609., który jest znakiem, ?e Jezus Chrystus naznaczy? chrze?cijanina piecz?ci? swego Ducha, przyoblekaj?c go moc? z wysoka, aby by? Jego ?wiadkiem115Por. ?k 24, 48-49..

1305 "Charakter" sakramentu udoskonala kap?a?stwo wspólne wiernych, 1268 otrzymane w chrzcie, a "bierzmowany otrzymuje moc publicznego wyznawania wiary w Chrystusa, jakby na zasadzie obowi?zku (quasi ex officio)"116?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 72, 5, ad 2..

IV. Kto mo?e otrzyma? sakrament bierzmowania?

1306 Ka?dy ochrzczony jeszcze nie bierzmowany mo?e i powinien otrzyma? 1212 sakrament bierzmowania117Por. KPK, kan. 889, § 1.. Skoro chrzest, bierzmowanie i Eucharystia stanowi? jedno??, "wierni s? obowi?zani przyj?? ten sakrament w odpowiednim czasie"118KPK, kan. 890.; chocia? sakrament chrztu jest wa?ny i skuteczny bez bierzmowania i Eucharystii, to jednak wtajemniczenie chrze?cija?skie pozostaje nie dope?nione.

1307 Tradycja ?aci?ska podaje "wiek rozeznania" jako odpowiedni czas do przyj?cia sakramentu bierzmowania. W niebezpiecze?stwie ?mierci nale?y jednak bierzmowa? dzieci, nawet je?li nie osi?gn??y jeszcze "wieku rozeznania"119Por. KPK, kan. 891; 883, § 3..

1308 Je?li mówi si? czasem o bierzmowaniu jako o "sakramencie dojrza?o?ci chrze?cija?skiej", to nie nale?y jednak myli? dojrza?ego wieku wiary z dojrza?ym 1250 wiekiem rozwoju naturalnego. Nie mo?na tak?e zapomina?, ?e ?aska chrztu jest ?ask? darmowego i niezas?u?onego wybrania. Nie potrzebuje ona "potwierdzenia", by sta? si? skuteczn?. Przypomina o tym ?w. Tomasz:

 

Wiek fizyczny nie stanowi dla duszy przeszkody. Tak wi?c nawet w dzieci?stwie cz?owiek mo?e osi?gn?? doskona?o?? wieku duchowego, o której mówi Ksi?ga M?dro?ci (4, 8): "Staro?? jest czcigodna nie przez d?ugowieczno?? i liczb? lat si? jej nie mierzy". W ten sposób wiele dzieci dzi?ki mocy Ducha ?wi?tego, któr? otrzyma?y, walczy?o odwa?nie i a? do przelania krwi dla Chrystusa120?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 72, 8, ad 2..

 

1309 Przygotowanie do bierzmowania powinno mie? na celu doprowadzenie chrze?cijanina do g??bszego zjednoczenia z Chrystusem, do wi?kszej za?y?o?ci z Duchem ?wi?tym, Jego dzia?aniem, darami i natchnieniami, aby móg? lepiej podj?? apostolsk? odpowiedzialno?? ?ycia chrze?cija?skiego. Katecheza przed bierzmowaniem powinna tak?e stara? si? obudzi? zmys? przynale?no?ci do Ko?cio?a Jezusa Chrystusa, zarówno do Ko?cio?a powszechnego, jak i wspólnoty parafialnej. Na tej ostatniej spoczywa szczególna odpowiedzialno?? za przygotowanie kandydatów do bierzmowania121Por. Obrz?dy bierzmowania, Praenotanda, 3..1310 Przyjmuj?c bierzmowanie, trzeba by? w stanie ?aski. Nale?y przyst?pi? wcze?niej do sakramentu pokuty, aby oczy?ci? si? na przyj?cie daru Ducha ?wi?tego. Bardziej intensywna modlitwa powinna przygotowa? na przyj?cie 2670 mocy i ?aski Ducha ?wi?tego w duchu uleg?o?ci i dyspozycyjno?ci122Por. Dz 1, 14..

1311 Przy bierzmowaniu, podobnie jak przy chrzcie, kandydaci powinni poszukiwa? pomocy duchowej, wybieraj?c sobie ?wiadka bierzmowania. Zaleca 1255 si?, ?eby by? nim kto? z rodziców chrzestnych, by wyra?nie zaznaczy? jedno?? obu sakramentów123Por. Obrz?dy bierzmowania, Praenotanda, 5; 6; KPK, kan. 893, § 1. § 2..

V. Szafarz bierzmowania

1312 Pierwotnym szafarzem (minister originarius) bierzmowania jest biskup124Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 26.. Na Wschodzie jest nim zazwyczaj kap?an, który chrzci, a nast?pnie udziela 1233 bierzmowania podczas jednej i tej samej celebracji. Czyni to jednak przy u?yciu krzy?ma ?wi?tego po?wi?conego przez patriarch? lub biskupa, co wyra?a jedno?? apostolsk? Ko?cio?a, z którym wi?? zostaje umocniona przez sakrament bierzmowania. W Ko?ciele ?aci?skim stosuje si? te same zasady przy chrzcie doros?ych lub wówczas, gdy przyjmuje si? do pe?nej jedno?ci z Ko?cio?em kogo? ochrzczonego w innej wspólnocie chrze?cija?skiej, kto nie przyj?? wa?nie sakramentu bierzmowania125Por. KPK, kan. 883, § 2..

1313 W obrz?dku ?aci?skim zwyczajnym szafarzem bierzmowania jest biskup126Por. KPK, kan. 882.. Chocia? biskup mo?e z wa?nych powodów udzieli? kap?anowi 1290 pozwolenia na udzielenie tego sakramentu127KPK, kan. 884, § 1., ze wzgl?du na znaczenie bierzmowania powinien udziela? go raczej sam, poniewa? w?a?nie z tego powodu celebracja bierzmowania zosta?a oddzielona w czasie od chrztu. Biskupi s? nast?pcami Aposto?ów; otrzymali pe?ni? sakramentu ?wi?ce?. Udzielanie przez nich sakramentu bierzmowania wyra?nie oznacza, ?e jednym z jego skutków jest ?ci?lejsze zjednoczenie bierzmowanych z Ko?cio?em, z jego apostolskimi 1285 pocz?tkami i jego pos?aniem ?wiadczenia o Chrystusie.

1314 Je?li jaki? chrze?cijanin znajduje si? w niebezpiecze?stwie ?mierci, ka?dy 1307 kap?an powinien udzieli? mu bierzmowania128Por. KPK, kan. 883, § 3.. Ko?ció? chce bowiem, by ?adne z jego dzieci, nawet najmniejsze, nie odchodzi?o z tego ?wiata nie ubogacone Duchem ?wi?tym i darem pe?ni Chrystusa.

 

W skrócie

1315 "Kiedy Aposto?owie w Jerozolimie dowiedzieli si?, ?e Samaria przyj??a s?owo Bo?e, wys?ali do niej Piotra i Jana, którzy przyszli i modlili si? za nich, aby mogli otrzyma? Ducha ?wi?tego. Bo na ?adnego z nich jeszcze nie zst?pi?. Byli jedynie ochrzczeni w imi? Pana Jezusa. Wtedy wi?c wk?adali Aposto?owie na nich r?ce, a oni otrzymywali Ducha ?wi?tego" (Dz 8,14-17).

1316 Bierzmowanie udoskonala ?ask? chrztu; jest ono sakramentem, który daje Ducha ?wi?tego, aby g??biej zakorzeni? nas w synostwie Bo?ym, ?ci?lej wszczepi? w Chrystusa, umocni? nasz? wi?? z Ko?cio?em, w??czy? nas bardziej do jego pos?ania i pomóc w ?wiadczeniu o wierze chrze?cija?skiej s?owem, któremu towarzysz? czyny.

1317 Bierzmowanie podobnie jak chrzest wyciska w duszy chrze?cijanina duchowe znami?, czyli niezatarty charakter. Dlatego ten sakrament mo?na przyj?? tylko raz w ?yciu.

1318 Na Wschodzie sakramentu bierzmowania udziela si? bezpo?rednio po chrzcie, a po nim nast?puje uczestnictwo w Eucharystii. Ta tradycja uwypukla jedno?? trzech sakramentów wtajemniczenia chrze?cija?skiego. W Ko?ciele ?aci?skim udziela si? bierzmowania po osi?gni?ciu "wieku u?ywania rozumu". Jego udzielanie jest zazwyczaj zarezerwowane dla biskupa, aby wskaza? w ten sposób, ?e bierzmowanie umacnia wi?? z Ko?cio?em.

1319 Kandydat do bierzmowania, który osi?gn?? wiek u?ywania rozumu, powinien z?o?y? wyznanie wiary, by? w stanie ?aski i mie? intencj? przyj?cia tego sakramentu. Powinien te? by? przygotowany do podj?cia zadania ucznia i ?wiadka Chrystusa we wspólnocie Ko?cio?a oraz w sprawach doczesnych.

1320 Istotnym obrz?dem bierzmowania jest namaszczenie krzy?mem ?wi?tym czo?a ochrzczonego (na Wschodzie tak?e innych cz??ci cia?a) wraz z w?o?eniem r?ki przez szafarza i s?owami: "Przyjmij znami? daru Ducha ?wi?tego" ("Accipe signaculum doni Spiritus Sancti") w obrz?dku rzymskim, a w obrz?dku bizantyjskim: "Piecz?? daru Ducha ?wi?tego".

1321 Je?li bierzmowanie nie jest celebrowane razem z sakramentem chrztu, jego wi?? z chrztem zostaje wyra?ona mi?dzy innymi przez odnowienie przyrzecze? chrzcielnych. Celebracja bierzmowania podczas Eucharystii sprzyja podkre?leniu jedno?ci sakramentów wtajemniczenia chrze?cija?skiego.

 

 

Artyku? trzeci

SAKRAMENT EUCHARYSTII

1322 Naj?wi?tsza Eucharystia dope?nia wtajemniczenie chrze?cija?skie. Ci, którzy przez chrzest zostali wyniesieni do godno?ci królewskiego kap?a?stwa, a przez 1212 bierzmowanie zostali g??biej upodobnieni do Chrystusa, za po?rednictwem Eucharystii uczestnicz? razem z ca?? wspólnot? w ofierze Pana.

1323 "Zbawiciel nasz podczas Ostatniej Wieczerzy, tej nocy, kiedy zosta? wydany, ustanowi? eucharystyczn? Ofiar? Cia?a i Krwi swojej, aby w niej na ca?e wieki, a? do swego przyj?cia, utrwali? Ofiar? Krzy?a i tak umi?owanej Oblubienicy - Ko?cio?owi powierzy? pami?tk? swej M?ki i Zmartwychwstania: sakrament mi?osierdzia, znak jedno?ci, w?ze? mi?o?ci, uczt? paschaln?, w której po?ywamy Chrystusa, w 1204 której dusza nape?nia si? ?ask? i otrzymuje zadatek przysz?ej chwa?y"129Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 47..

I. Eucharystia - ?ród?o i szczyt ?ycia Ko?cio?a

1324 Eucharystia jest "?ród?em i zarazem szczytem ca?ego ?ycia chrze?cija?skiego"130Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 11.. "Inne za? sakramenty, tak jak wszystkie ko?cielne pos?ugi i dzie?a 864 apostolstwa, wi??? si? ze ?wi?t? Eucharysti? i do niej zmierzaj?. W Naj?wi?tszej bowiem Eucharystii zawiera si? ca?e duchowe dobro Ko?cio?a, a mianowicie sam Chrystus, nasza Pascha"131Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 5..

1325 "Eucharystia oznacza i urzeczywistnia komuni? ?ycia z Bogiem i jedno?? Ludu Bo?ego, przez które Ko?ció? jest sob?. Jest ona szczytem dzia?ania, przez 775 które Bóg w Chrystusie u?wi?ca ?wiat, a równocze?nie szczytem kultu, jaki ludzie w Duchu ?wi?tym oddaj? Chrystusowi, a przez Niego Ojcu"132Kongregacja do Spraw Kultu Bo?ego, instr. Eucharisticum mysterium, 6..

1326 W ko?cu, przez celebracj? Eucharystii jednoczymy si? ju? teraz z liturgi? niebiesk? i uprzedzamy ?ycie wieczne, gdy Bóg b?dzie wszystkim we 1090 wszystkich133Por. 1 Kor 15, 28..

1327 Eucharystia jest wi?c streszczeniem i podsumowaniem ca?ej naszej wiary. 1124 "Nasz sposób my?lenia zgadza si? z Eucharysti?, a Eucharystia ze swej strony potwierdza nasz sposób my?lenia"134?w. Ireneusz, Adversus haereses, IV, 18, 5..

II. Jak jest okre?lana Eucharystia?

1328 Wielo?? nazw, jakimi jest okre?lany ten sakrament, wyra?a jego niewyczerpane bogactwo. Ka?da z nich ukazuje pewien jego aspekt. Nazywa si? go:

2637 Eucharysti?, poniewa? jest dzi?kczynieniem sk?adanym Bogu. Greckie 1082 wyrazy eucharistein (?k 22,19; 1 Kor 11, 24) i eulogein (Mt 26, 26; Mk 14, 22) 1359 przypominaj? ?ydowskie b?ogos?awie?stwa, które - szczególnie podczas posi?ku - wychwalaj? dzie?a Bo?e: stworzenie, odkupienie i u?wi?cenie.

1329 Wieczerz? Pa?sk?135Por. 1 Kor I 1, 20., poniewa? chodzi o Ostatni? Wieczerz?, któr? 1382 Chrystus spo?y? ze swymi uczniami w przeddzie? m?ki, i zapowied? uczty godów Baranka136Por. Ap 19, 9. w niebieskim Jeruzalem.

?amaniem Chleba, poniewa? ten obrz?d, charakterystyczny dla posi?ku ?ydowskiego, zosta? wykorzystany przez Jezusa, gdy b?ogos?awi? i dawa? uczniom chleb jako gospodarz sto?u137Por. Mt 14, 19; 15, 36; Mk 8, 6. 19., zw?aszcza podczas Ostatniej Wieczerzy138Por. Mt 26, 26; 1 Kor 1 I, 24.. Po tym ge?cie uczniowie rozpoznaj? Jezusa po Zmartwychwstaniu139Por. ?k 24, 13-35.. Pierwsi chrze?cijanie b?d? w ten sposób nazywa? swoje 790zgromadzenia eucharystyczne140Por. Dz 2, 42. 46; 20, 7. 11.. Oznacza to, ?e wszyscy, którzy spo?ywaj? jeden ?amany Chleb Chrystusa, wchodz? we wspólnot? z Nim i tworz? w Nim jedno cia?o141Por. 1 Kor 10, 16-17.. Zgromadzeniem eucharystycznym (synaxis), poniewa? Eucharystia jest w 1348zgromadzeniu wiernych, które jest widzialnym znakiem Ko?cio?a142Por. 1 Kor 11, 17-34..

1330 Pami?tk? 1341M?ki i Zmartwychwstania Pana.

Naj?wi?tsz? Ofiar?, poniewa? uobecnia jedyn? ofiar? Chrystusa Zbawiciela i w??cza w ni? ofiar? Ko?cio?a. U?ywa si? tak?e nazwy ofiara Mszy 2643 ?wi?tej, "ofiara pochwalna" (Hbr 13, 15)143Por. Ps 116, 13. 17., ofiara duchowa144Por. 1 P 2, 5., ofiara czysta145Por. Ml 1, 11. i ?wi?ta, 614 poniewa? dope?nia i przewy?sza wszystkie ofiary Starego Przymierza.

?wi?t? i Bosk? liturgi?, poniewa? celebrowanie tego sakramentu zajmuje centralne miejsce w ca?ej liturgii Ko?cio?a i jest jej najg??bszym wyrazem. W tym samym znaczeniu nazywa si? równie? ten sakrament celebrowaniem ?wi?tych Misteriów. Mówi si? tak?e o Naj?wi?tszym Sakramencie, poniewa? jest to 1169 sakrament sakramentów. Nazwa ta odnosi si? szczególnie do postaci eucharystycznych przechowywanych w tabernakulum.

1331 Komuni?, poniewa? przez ten sakrament jednoczymy si? z Chrystusem, który czyni nas uczestnikami swojego Cia?a i swojej Krwi, aby?my 950 tworzyli z Nim jedno cia?o146Por. 1 Kor 10, 16-17.. Nazywa si? jeszcze Eucharysti? rzeczami ?wi?tymi (ta hagia; sancta)147Konstytucje Apostolskie, 8, 13, 12; Didache, 9, 5; 10, 6. i jest to pierwotne znaczenie "komunii ?wi?tych" (?wi?tych obcowania), o której mówi Symbol Apostolski. Nazywa si? j? równie? chlebem 948 anio?ów, chlebem z nieba, lekarstwem nie?miertelno?ci148?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Ephesios, 20, 2., wiatykiem... 1405

1332 Msz? ?wi?t?, poniewa? liturgia, w której dokonuje si? misterium zbawienia, ko?czy si? pos?aniem wiernych (missio), aby pe?nili wol? Bo?? w 849 codziennym ?yciu.

III. Eucharystia w ekonomii zbawienia

Znaki chleba i wina

1333 W centrum celebracji Eucharystii jest chleb i wino, które przez s?owa Chrystusa i wezwanie Ducha ?wi?tego staj? si? Cia?em i Krwi? Chrystusa. 1350 Ko?ció? wierny poleceniu Pana nie przestaje czyni?, a? do dnia Jego chwalebnego przyj?cia, pami?tki tego, co uczyni? Chrystus w wigili? swojej m?ki: "Wzi?? chleb...", "Wzi?? kielich nape?niony winem..." Znaki chleba i wina, staj?c si? w tajemniczy sposób Cia?em i Krwi? Chrystusa, nie przestaj? oznacza? tak?e dobroci stworzenia. Dlatego podczas przygotowania darów dzi?kujemy 1147 Stwórcy za chleb i wino149Por. Ps 104, 13-15., owoc "pracy r?k ludzkich", najpierw 1148 jednak "owoc ziemi" i "winnego krzewu", dary Stwórcy. W ge?cie Melchizedeka, króla i kap?ana, który "wyniós? chleb i wino" (Rdz 14, 18), Ko?ció? widzi zapowied? w?asnej ofiary150Por. Msza? Rzymski, Kanon Rzymski: Supra quae..

1334 W Starym Przymierzu na znak wdzi?czno?ci wobec Stwórcy sk?adano w ofierze chleb i wino po?ród pierwocin owoców ziemi. W kontek?cie 1150 Wyj?cia z Egiptu otrzymuj? one jednak jeszcze nowe znaczenie: niekwaszony 1363 chleb, który Izraelici spo?ywaj? co roku w ?wi?to Paschy, upami?tnia po?piech wyzwalaj?cego wyj?cia z Egiptu. Wspomnienie manny na pustyni zawsze b?dzie przypomina? Izraelowi, ?e ?yje chlebem s?owa Bo?ego151Por. Pwt 8, 3.. Wreszcie codzienny chleb jest owocem Ziemi Obiecanej, potwierdzeniem, ?e Bóg jest wierny swoim obietnicom. "Kielich b?ogos?awie?stwa" (1 Kor 10, 16) na ko?cu ?ydowskiej uczty paschalnej dodaje do ?wi?tecznej rado?ci wina wymiar eschatologiczny, wymiar mesja?skiego oczekiwania na przywrócenie Jeruzalem. Jezus ustanowi? Eucharysti?, nadaj?c nowy i ostateczny sens b?ogos?awie?stwu chleba i kielicha.

1335 Cudowne rozmno?enia chleba, w czasie których Pan odmawia 1151 b?ogos?awie?stwo, ?amie i daje uczniom chleb, aby nakarmi? nim t?umy, s? zapowiedzi? obfito?ci jedynego Chleba - eucharystycznego152Por. Mt 14, 13-21; 15, 32-39.. Znak wody przemienionej w wino w Kanie153Por. J 2, 11. zapowiada ju? Godzin? uwielbienia Jezusa. Ukazuje wype?nienie uczty weselnej w Królestwie Ojca, gdzie wierni b?d? pili nowe wino154Por. Mk 14, 25., b?d?ce Krwi? Chrystusa.

1336 Pierwsza zapowied? Eucharystii podzieli?a uczniów, podobnie jak zgorszy?a ich zapowied? m?ki: "Trudna jest ta mowa. Któ? jej mo?e s?ucha??" (J 6, 60). Eucharystia i Krzy? s? kamieniem obrazy. Chodzi o to samo misterium, które nie przestaje by? przyczyn? podzia?u. "Czy? i wy chcecie odej???" (J 6, 67). To pytanie Pana rozbrzmiewa przez wieki jako zaproszenie 1327 Jego mi?o?ci, by odkry?, ?e tylko On ma "s?owa ?ycia wiecznego" (J 6, 68) i ?e przyj?cie w wierze daru Eucharystii jest przyj?ciem Jego samego.

Ustanowienie Eucharystii

1337 Chrystus umi?owawszy swoich, do ko?ca ich umi?owa?. Wiedz?c, ?e 610 nadesz?a godzina przej?cia z tego ?wiata do Ojca, podczas wieczerzy umy? uczniom nogi i da? im przykazanie mi?o?ci155Por. J 13,1-17.. Zostawiaj?c im dowód tej mi?o?ci, nie chc?c oddali? si? nigdy od swoich oraz czyni?c ich uczestnikami swojej Paschy, Jezus ustanowi? Eucharysti? jako pami?tk? swej M?ki i Zmartwychwstania, któr? poleci? Aposto?om celebrowa? a? do swego powtórnego 611 przyj?cia. "Ustanowi? ich wówczas kap?anami Nowego Przymierza"156Sobór Trydencki: DS 1740..

1338 Ewangelie synoptyczne i ?w. Pawe? przekazali nam opis ustanowienia Eucharystii. ?w. Jan ze swej strony przytacza s?owa Jezusa wypowiedziane w synagodze w Kafarnaum, przygotowuj?ce do ustanowienia Eucharystii. Chrystus nazywa wówczas siebie chlebem ?ycia, który zst?pi? z nieba157Por. J 6..

1339 Jezus wybra? czas Paschy, aby wype?ni? to, co zapowiedzia? w 1169 Kafarnaum: da? swoim uczniom swoje Cia?o i swoj? Krew.

Nadszed? dzie? Prza?ników, w którym nale?a?o ofiarowa? Pasch?. Jezus pos?a? Piotra i Jana z poleceniem: "Id?cie i przygotujcie nam Pasch?, by?my mogli j? spo?y?"... Oni poszli... i przygotowali Pasch?. A gdy nadesz?a pora, zaj?? miejsce u sto?u i Aposto?owie z Nim. Wtedy rzek? do nich: "Gor?co pragn??em spo?y? t? Pasch? z wami, zanim b?d? cierpia?. Albowiem powiadam wam: Ju? jej spo?ywa? nie b?d?, a? si? spe?ni w Królestwie Bo?ym"... Nast?pnie wzi?? chleb, odmówiwszy dzi?kczynienie po?ama? go i poda?, mówi?c: "To jest Cia?o moje, które za was b?dzie wydane: to czy?cie na moj? pami?tk?!" Tak samo i kielich po wieczerzy, mówi?c: "Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was b?dzie wylana" (?k 22, 7-20)158Por. Mt 26,17-29; Mk 14,12-25;1 Kor 11, 23-26..

 

1340 Celebruj?c Ostatni? Wieczerz? z Aposto?ami podczas uczty paschalnej, Jezus wype?ni? w sposób ostateczny Pasch? ?ydowsk?. Istotnie, przej?cie 1151 Jezusa do Ojca przez ?mier? i zmartwychwstanie jest uprzedzane podczas Ostatniej Wieczerzy i celebrowane w Eucharystii, która wype?nia Pasch? 677 ?ydowsk? i uprzedza ostateczn? Pasch? Ko?cio?a w chwale Królestwa."To czy?cie na moj? pami?tk?"

1341 Polecenie Jezusa, by powtarza? Jego gesty i s?owa, "a? przyjdzie" (1 Kor 11, 26), nie polega tylko na wspominaniu Jezusa i tego, co On uczyni?. Odnosi si? ono do 1363 liturgicznej celebracji, przez Aposto?ów i ich nast?pców, pami?tki Chrystusa, Jego ?ycia, ?mierci, zmartwychwstania i Jego wstawiania si? za 611nami u Ojca.

1342 Od pocz?tku Ko?ció? by? wierny poleceniu Pana. O Ko?ciele jerozolimskim powiedziano 2624:

 

Trwali oni w nauce Aposto?ów i we wspólnocie, w ?amaniu chleba i w modlitwach... Codziennie trwali jednomy?lnie w ?wi?tyni, a ?ami?c chleb po domach, przyjmowali posi?ek z rado?ci? i prostot? serca (Dz 2, 42. 46).

 

1343 Chrze?cijanie zbierali si? "na ?amanie chleba" (Dz 20, 7) szczególnie "w pierwszym dniu tygodnia", to znaczy w niedziel?, w dniu zmartwychwstania 1166, 2177 Chrystusa. Od tamtych czasów a? do naszych dni celebruje si? Eucharysti?, tak ?e dzisiaj spotykamy j? wsz?dzie w Ko?ciele, w takiej samej podstawowej strukturze. Stanowi ona centrum ?ycia Ko?cio?a.1344 Pielgrzymuj?cy Lud Bo?y, nieustannie celebruj?c Eucharysti?, g?osz?c Misterium Paschalne Jezusa, "a? przyjdzie" (1 Kor 11, 26), zmierza "w?sk? 1404 drog? krzy?a"159Sobór Watyka?ski II, dekret Ad gentes, 1. do niebieskiej uczty, gdzie wszyscy wybrani zasi?d? przy stole Królestwa.

IV. Liturgiczna celebracja Eucharystii

Msza w ci?gu wieków

1345 ?wi?ty Justyn, m?czennik z II wieku, przekazuje nam ?wiadectwo o tym, jak? podstawow? struktur? posiada?a wówczas celebracja Eucharystii. Ta struktura zachowa?a si? do naszych czasów we wszystkich wielkich rodzinach liturgicznych. Tak pisze ?w. Justyn oko?o 155 r., wyja?niaj?c poga?skiemu cesarzowi Antoninusowi Piusowi (138-161), co czyni? chrze?cijanie:

 

W dniu zwanym dniem S?o?ca odbywa si? w oznaczonym miejscu zebranie wszystkich nas, zarówno z miast jak i ze wsi.

Czyta si? wtedy pisma apostolskie lub prorockie, jak d?ugo na to czas pozwala. Gdy lektor sko?czy, przewodnicz?cy zabiera g?os, upominaj?c i zach?caj?c do na?ladowania tych wznios?ych nauk.

Nast?pnie wszyscy powstajemy z miejsc i modlimy si? za nas samych... oraz za wszystkich, w jakimkolwiek znajduj? si? miejscu, by otrzymali ?ask? pe?nienia w ?yciu dobrych uczynków i przestrzegania przykaza?, a w ko?cu dost?pili zbawienia wiecznego.

Po zako?czeniu modlitw przekazujemy sobie nawzajem poca?unek pokoju. Z kolei bracia przynosz? przewodnicz?cemu chleb i kielich nape?niony wod? zmieszan? z winem.

Przewodnicz?cy bierze je, wielbi Ojca wszechrzeczy przez imi? Syna i Ducha ?wi?tego oraz sk?ada d?ugie dzi?kczynienie (po grecku: eucharistian) za dary, jakich nam Bóg raczy? udzieli?.

Modlitwy oraz dzi?kczynienie przewodnicz?cego ko?czy ca?y lud odpowiadaj?c: Amen.

Gdy przewodnicz?cy zako?czy? dzi?kczynienie i ca?y lud odpowiedzia?, wtedy tak zwani u nas diakoni rozdzielaj? obecnym Eucharysti?, czyli Chleb, oraz Wino z wod?, nad którymi odprawiano modlitwy dzi?kczynne, a nieobecnym zanosz? j? do domów160?w. Justyn, Apologiae, 1, 65; tekst w nawiasie z nr. 67..

1346 Liturgia Eucharystii przebiega wed?ug podstawowej struktury, zachowanej przez wieki do naszych czasów. Rozwija si? ona w dwóch zasadniczych cz??ciach, które stanowi? organiczn? jedno??:

- zgromadzenie si? uczestników, liturgia s?owa z czytaniami, homili? i modlitw? powszechn?;

- liturgia eucharystyczna, z przygotowaniem chleba i wina, konsekracj? w czasie dzi?kczynienia i komuni?.

Liturgia s?owa i liturgia eucharystyczna stanowi? razem "jeden akt 103 kultu"161Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 56.. Zastawiony dla nas stó? eucharystyczny jest równocze?nie sto?em S?owa Bo?ego i Cia?a Pana162Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Dei verbum, 21..

1347 Czy nie w ten sposób przebiega? paschalny posi?ek zmartwychwsta?ego Jezusa z uczniami? Podczas drogi wyja?nia? im Pisma, a nast?pnie zasiadaj?c z nimi do sto?u, "wzi?? chleb, odmówi? b?ogos?awie?stwo, po?ama? go i dawa? im"163Por. ?k 24,13-35..

 

Przebieg celebracji

1348 Zgromadzenie si? wszystkich uczestników. Chrze?cijanie przychodz? na to samo miejsce, by uczestniczy? w zgromadzeniu eucharystycznym. Na czele 1140 zgromadzenia stoi Chrystus, g?ówny celebrans Eucharystii. Jest On Arcykap?anem Nowego Przymierza. To On niewidzialnie przewodniczy ca?ej celebracji eucharystycznej. Biskup lub prezbiter reprezentuje Chrystusa, dzia?aj?c w 1548 osobie Chrystusa-G?owy (in persona Christi Capitis) przewodniczy zgromadzeniu, zabiera g?os po czytaniach, przyjmuje dary ofiarne i odmawia Modlitw? eucharystyczn?. Wszyscy bior? czynny udzia? w celebracji, ka?dy na swój sposób: lektorzy i ci, którzy przynosz? dary ofiarne, rozdaj?cy Komuni? ?wi?t? i ca?y lud, którego "Amen" wyra?a ich uczestnictwo.

1349 Liturgia s?owa obejmuje "pisma prorockie", to znaczy Stary Testament, i "pisma apostolskie", to znaczy Listy i Ewangelie. Homilia zach?ca do 1184 przyj?cia us?yszanego s?owa, które jest rzeczywi?cie s?owem Bo?ym164Por. 1 Tes 2, 13., i stosowania go w praktyce. Po niej nast?puje modlitwa wstawiennicza za wszystkich ludzi jako odpowied? na s?owa Aposto?a: "Zalecam wi?c przede wszystkim, by pro?by, modlitwy, wspólne b?agania, dzi?kczynienia odprawiane by?y za wszystkich ludzi: za królów i za wszystkich sprawuj?cych w?adz?" (1 Tm 2, 1-2).

1350 (Przygotowanie darów (offertorium): do o?tarza przynosi si?, niekiedy procesjonalnie, chleb i wino, które przez kap?ana zostan? ofiarowane w imi? Chrystusa w Ofierze eucharystycznej oraz stan? si? w niej Jego Cia?em i Krwi?. Jest to ten sam gest, który wykona? Chrystus w czasie Ostatniej Wieczerzy, "bior?c chleb i kielich". "Sam Ko?ció? sk?ada Stwórcy ofiar? czyst?, oddaj?c 1359 Mu z dzi?kczynieniem to, co pochodzi z Jego stworzenia"165?w. Ireneusz, Adversus haereses, In, 18, 4; por. Ml 1, 11.. Przyniesienie darów na o?tarz jest powtórzeniem gestu Melchizedeka i oddaniem darów Stwórcy w r?ce Chrystusa, który w swojej ofierze udoskonala wszystkie ludzkie 614 d??enia do sk?adania ofiar.

1351 Chrze?cijanie od pocz?tku przynosz? na Eucharysti?, wraz z chlebem i winem, dary, które maj? by? rozdane potrzebuj?cym. Ten zwyczaj kolekty166Por. 1 Kor 16, 1., 1397 zawsze aktualny, czerpie z przyk?adu Chrystusa, który sta? si? ubogi, aby nas 2186 ubogaci?167Por. 2 Kor 8, 9.:

Kogo sta? na to, a ma dobr? wol?, ofiarowuje datki, jakie chce i mo?e, po czym ca?? zbiórk? sk?ada si? na r?ce prze?o?onego. Roztacza on opiek? nad sierotami, wdowami, chorymi lub te? cierpi?cymi niedostatek z innego powodu, a tak?e nad wi??niami oraz przebywaj?cymi w gminie, jednym s?owem spieszy z pomoc? wszystkim potrzebuj?cym168?w. Justyn, Apologiae, 1, 67, 6..

1352 Anafora W Modlitwie eucharystycznej, b?d?cej modlitw? dzi?kczynienia i konsekracji, dochodzimy do centrum i szczytu celebracji:

 

W prefacji Ko?ció? sk?ada dzi?kczynienie Ojcu przez Chrystusa, w Duchu ?wi?tym, za wszystkie Jego dzie?a: stworzenie, odkupienie i u?wi?cenie. Ca?a wspólnota w??cza si? wówczas w t? nieustann? pie?? chwa?y, któr? Ko?ció? w niebie, 559 anio?owie i wszyscy ?wi?ci ?piewaj? trzykro? ?wi?temu Bogu.

1353 W epiklezie Ko?ció? prosi Ojca, aby zes?a? Ducha ?wi?tego (lub pe?ni? swojego 1105 b?ogos?awie?stwa169Por. Msza? Rzymski, Kanon Rzymski.) na chleb i wino, aby Jego moc? sta?y si? Cia?em i Krwi? Jezusa Chrystusa i aby ci, którzy uczestnicz? w Eucharystii, byli jednym cia?em i jedn? dusz?. (Niektóre tradycje liturgiczne umieszczaj? epiklez? po anamnezie.)

 

W opisie ustanowienia 1375 Eucharystii moc s?ów i dzia?ania Chrystusa oraz moc Ducha ?wi?tego sprawia, ?e pod postaciami chleba i wina uobecnia si? sakramentalnie Cia?o i Krew Chrystusa, Jego ofiara z?o?ona na krzy?u raz na zawsze.

1354 W nast?puj?cej po tym anamnezie Ko?ció? wspomina m?k?, 1103 zmartwychwstanie i chwalebne wniebowst?pienie Jezusa Chrystusa, przedstawia Ojcu ofiar? Jego Syna, który nas z Nim pojedna?.

 

W modlitwie wstawienniczej Ko?ció? daje wyraz temu, ?e Eucharystia jest 954 celebrowana w jedno?ci z ca?ym Ko?cio?em w niebie i na ziemi, z ?ywymi i zmar?ymi, a tak?e w jedno?ci z pasterzami Ko?cio?a, czyli papie?em, biskupem diecezji, jej prezbiterium i diakonami oraz ze wszystkimi biskupami ca?ego ?wiata wraz z ich Ko?cio?ami.

1355 W czasie Komunii ?wi?tej, poprzedzonej Modlitw? Pa?sk? i ?amaniem 1382 chleba, wierni otrzymuj? "chleb niebieski" i "kielich zbawienia", Cia?o i Krew Chrystusa, który wyda? siebie "za ?ycie ?wiata" (J 6, 51).

 

Pokarm ów nazywa si? u nas Eucharysti? (Dzi?kczynieniem). Mo?e go spo?ywa? 1327 jedynie ten, kto wierzy w prawdziwo?? naszej nauki, a ponadto zosta? obmyty z grzechów i narodzi? si? na nowo oraz ?yje wed?ug przykaza? Chrystusa170?w. Justyn, Apologiae 1, 66, 1-2..

 

V. Sakramentalna ofiara: dzi?kczynienie, pami?tka, obecno??

1356 Chrze?cijanie od pocz?tku celebruj? Eucharysti?, a jej forma w swej istocie nie zmieni?a si? w ci?gu wieków i w rozmaitych liturgiach. Wynika to z tego, ?e jest dla nas wi???ce polecenie Pana, który w wigili? swojej m?ki powiedzia?: "Czy?cie to na moj? pami?tk?!" (1 Kor 1 l, 24-25).

1357 Wype?niamy to polecenie, celebruj?c pami?tk? Jego ofiary. Ofiarujemy w niej Ojcu to, co On sam nam da?: dary Jego stworzenia, chleb i wino, które moc? Ducha ?wi?tego i s?ów Chrystusa staj? si? Jego Cia?em i Krwi?. W ten sposób Chrystus uobecnia si? rzeczywi?cie, chocia? w sposób tajemniczy.

1358 Eucharysti? powinni?my wi?c pojmowa?:

- jako dzi?kczynienie i uwielbienie Ojca;

- jako pami?tk? ofiary Chrystusa i Jego Cia?a;

- jako obecno?? Chrystusa dzi?ki mocy Jego s?owa i Jego Ducha.

Dzi?kczynienie i uwielbienie Ojca

1359 Eucharystia, sakrament naszego zbawienia dokonanego przez Chrystusa na krzy?u, jest tak?e ofiar? uwielbienia i dzi?kczynienia za dzie?o stworzenia. W Ofierze 293 eucharystycznej ca?e stworzenie umi?owane przez Boga zostaje przedstawione Ojcu przez ?mier? i zmartwychwstanie Chrystusa. Ko?ció? mo?e przez Chrystusa sk?ada? ofiar? uwielbienia i dzi?kczynienia za wszystko, co Bóg uczyni?, a co jest dobre, pi?kne i sprawiedliwe w stworzeniu i w ludzko?ci.

1360 Eucharystia jest ofiar? dzi?kczynienia sk?adan? Ojcu, uwielbieniem, przez które Ko?ció? wyra?a Bogu swoj? wdzi?czno?? za wszystkie Jego 1083 dobrodziejstwa, za wszystko, czego On dokona? przez stworzenie, odkupienie i u?wi?cenie. Dlatego Eucharystia oznacza przede wszystkim "dzi?kczynienie".

1361 Eucharystia jest tak?e ofiar? uwielbienia, przez któr? Ko?ció? g?osi chwa?? Boga w imieniu ca?ego stworzenia. Ofiara uwielbienia jest mo?liwa 294 jedynie przez Chrystusa, który jednoczy wiernych ze sw? osob? oraz ze swoim uwielbieniem i wstawiennictwem. W ten sposób ofiara uwielbienia jest sk?adana Ojcu przez Chrystusa i z Chrystusem, by mog?a by? w Nim przyj?ta.

Pami?tka ofiary Chrystusa i Jego Cia?a, Ko?cio?a

1362 Eucharystia jest pami?tk? Paschy Chrystusa, aktualizacj? i ofiarowaniem sakramentalnym Jego jedynej ofiary w liturgii Ko?cio?a, który jest Jego Cia?em. We wszystkich Modlitwach eucharystycznych po s?owach ustanowienia znajduje si? modlitwa nazywana anamnez? lub pami?tk?. 1103

1363 W biblijnym znaczeniu pami?tka nie jest tylko wspominaniem wydarze? z przesz?o?ci, lecz g?oszeniem cudów, jakich Bóg dokona? dla ludzi171Por. Wj 13, 3.. W 1199 liturgicznej celebracji tych wydarze? staj? si? one w pewien sposób obecne i aktualne. Tak w?a?nie rozumie Izrael swoje uwolnienie z Egiptu; za ka?dym razem, gdy obchodzi si? Pasch?, wydarzenia Wyj?cia s? uobecniane w pami?ci wierz?cych, by wed?ug nich kszta?towali swoje ?ycie.

1364 W Nowym Testamencie pami?tka otrzymuje nowe znaczenie. Gdy Ko?ció? 611 celebruje Eucharysti?, wspomina Pasch? Chrystusa, a ona zostaje uobecniona. Ofiara, któr? Chrystus z?o?y? raz na zawsze na krzy?u, pozostaje zawsze 1085 aktualna172Por. Hbr 7, 25-27.: "Ilekro? na o?tarzu sprawowana jest ofiara krzy?owa, w której ?na Pasch? nasz? ofiarowany zosta? Chrystus?, dokonuje si? dzie?o naszego odkupienia"173Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 3..

1365 Poniewa? Eucharystia jest pami?tk? Paschy Chrystusa, jest ona tak?e 2100 ofiar?. Charakter ofiarny ukazuje si? ju? w s?owach jej ustanowienia: "To jest Cia?o moje, które za was b?dzie wydane" i "Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was b?dzie wylana" (?k 22, 19-20). W Eucharystii 1846 Chrystus daje to samo cia?o, które wyda? za nas na krzy?u, t? sam? krew, któr? wyla? "za wielu... na odpuszczenie grzechów" (Mt 26, 28).

1366 Eucharystia jest wi?c ofiar?, poniewa? uobecnia (czyni obecn?) ofiar? 613 krzy?a, jest jej pami?tk? i udziela jej owoców:

 

(Chrystus), nasz Bóg i Pan, tylko raz ofiarowa? siebie Bogu Ojcu, umieraj?c na o?tarzu krzy?a, dla wype?nienia wiecznego odkupienia ludzi. Poniewa? jednak kap?a?stwo nie mia?o sko?czy? si? wraz z Jego ?mierci? (Hbr 7, 24. 27), w czasie Ostatniej Wieczerzy, "tej nocy, kiedy zosta? wydany" (1 Kor 11, 23), zechcia? pozostawi? Ko?cio?owi, swojej ukochanej Oblubienicy, ofiar? widzialn? (wed?ug wymaga? natury ludzkiej). B?dzie ona reprezentowa?a ofiar? krwaw?, która mia?a wype?ni? si? jeden raz na krzy?u, i utrwala?a jej pami?tk? po wszystkie wieki (1 Kor 11, 23), a zbawcza moc b?dzie udziela?a odpuszczenia grzechów, które codziennie pope?niamy174Sobór Trydencki: DS 1740..

 

1367 Ofiara Chrystusa i ofiara Eucharystii s? jedyn? ofiar?. "Jedna i ta sama 1545 jest bowiem Hostia, ten sam ofiaruj?cy - obecnie przez pos?ug? kap?anów - który wówczas ofiarowa? siebie na krzy?u, a tylko sposób ofiarowania jest inny". "W tej Boskiej ofierze, dokonuj?cej si? we Mszy ?wi?tej, jest obecny i w sposób bezkrwawy ofiarowany ten sam Chrystus, który na o?tarzu krzy?a ofiarowa? samego siebie w sposób krwawy"175Sobór Trydencki: DS 1743..

1368 Eucharystia jest równie? ofiar? Ko?cio?a. Ko?ció?, który jest Cia?em Chrystusa, uczestniczy w ofierze swojej G?owy. Razem z Chrystusem ofiaruje si? ca?y i ??czy si? z Jego wstawiennictwem u Ojca za wszystkich ludzi. 618, 2031 W Eucharystii ofiara Chrystusa staje si? tak?e ofiar? cz?onków Jego Cia?a. ?ycie wiernych, sk?adane przez nich uwielbienie, ich cierpienia, modlitwy i praca ??cz? si? z ?yciem, uwielbieniem, cierpieniami, modlitwami i prac? 1109 Chrystusa i z Jego ostatecznym ofiarowaniem si? oraz nabieraj? w ten sposób nowej warto?ci. Ofiara Chrystusa obecna na o?tarzu daje wszystkim pokoleniom chrze?cijan mo?liwo?? zjednoczenia si? z Jego ofiar?.

 

Na malowid?ach zachowanych w katakumbach Ko?ció? cz?sto jest przedstawiany jako kobieta na modlitwie, z szeroko otwartymi ramionami, w postawie "orantki". Podobnie jak Chrystus, który wyci?gn?? ramiona na krzy?u, Ko?ció? ofiarowuje si? i wstawia za wszystkich ludzi przez Niego, z Nim i w Nim.

1369 Ca?y Ko?ció? jest zjednoczony z ofiar? i wstawiennictwem Chrystusa. Papie?, pe?ni?cy w Ko?ciele pos?ug? Piotra, jest zjednoczony z ka?d? celebracj? 834, 882 Eucharystii i wymieniany w niej jako znak i s?uga jedno?ci Ko?cio?a powszechnego. Biskup miejsca jest zawsze odpowiedzialny za Eucharysti?, nawet 1561 wówczas, gdy przewodniczy jej kap?an. W czasie jej sprawowania wymienia si? jego 1566 imi?, by zaznaczy?, ?e to on jest g?ow? Ko?cio?a partykularnego, po?ród prezbiterium i w asy?cie diakonów. W ten sposób wspólnota wstawia si? za wszystkich szafarzy, którzy dla niej i z ni? sk?adaj? Ofiar? eucharystyczn?.

 

Uwa?ajcie za wa?n? tylko tak? Eucharysti?, która jest sprawowana pod przewodnictwem biskupa lub tego, komu on zleci176?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Smyrnaeos, 8, 1..

 

Przez pos?ug? prezbiterów dokonuje si? duchowa ofiara wiernych w zjednoczeniu z ofiar? Chrystusa, jedynego Po?rednika. T? za? ofiar? sk?ada si? bezkrwawo i sakramentalnie w Eucharystii przez ich r?ce w imieniu ca?ego Ko?cio?a a? do czasu przyj?cia samego Pana177Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 2..

1370 Nie tylko wierni ?yj?cy na ziemi jednocz? si? z ofiar? Chrystusa, lecz tak?e ci, którzy ju? s? w chwale nieba. Ko?ció? sk?ada Ofiar? eucharystyczn? 956 w ??czno?ci z Naj?wi?tsz? Dziewic? Maryj?, któr? wspomina wraz ze 969 wszystkimi ?wi?tymi. W Eucharystii Ko?ció? znajduje si? wraz z Maryj? jakby u stóp krzy?a, zjednoczony z ofiar? i wstawiennictwem Chrystusa.

1371 Ofiara eucharystyczna jest tak?e sk?adana za wiernych zmar?ych w Chrystusie, "którzy jeszcze nie zostali ca?kowicie oczyszczeni"178Sobór Trydencki: DS 1743., by mogli wej?? 958, 1689, do ?wiat?o?ci i pokoju Chrystusa. 1032

 

To niewa?ne, gdzie z?o?ycie moje cia?o. Nie martwcie si? o to! Tylko o jedno was prosz?, ?eby?cie - gdziekolwiek b?dziecie - wspominali mnie przed o?tarzem Pa?skim179?w. Monika przed ?mierci? do ?w. Augustyna i jego brata, por. ?w. Augustyn, Confessiones, IX, 11, 27..

 

Modlimy si? nast?pnie (w anaforze) za ?wi?tych ojców i biskupów, którzy ju? zasn?li, i ogólnie za wszystkich, którzy odeszli przed nami. Wierzymy, ?e wielk? korzy?? odnios? dusze, za które modlimy si?, podczas gdy na o?tarzu jest obecna ?wi?ta i wznios?a ofiara... Przedstawiaj?c Bogu nasze b?agania za tych, którzy ju? zasn?li, nawet je?li byli grzesznikami... przedstawiamy Chrystusa ofiarowanego za nasze grzechy; dzi?ki Niemu Bóg, przyjaciel ludzi, okazuje si? ?askawy dla nich i dla nas180?w. Cyryl Jerozolimski, Catecheses mystagogicae, 5, 9,10: PG 33, 1116 B-1117 A..

1372 ?wi?ty Augustyn niezwykle trafnie wyrazi? t? nauk?, która pobudza 1140 nas do coraz pe?niejszego uczestnictwa w ofierze naszego Odkupiciela, jak? celebrujemy w Eucharystii:

 

Ca?e to odkupione pa?stwo, czyli zgromadzenie i spo?eczno?? ludzi ?wi?tych, jako powszechna ofiara sk?adane jest Bogu przez Wielkiego Kap?ana, który tak?e sam w swojej m?ce ofiarowa? si? za nas, aby?my stali si? cia?em tak wielkiej G?owy, i przyj?? posta? s?ugi... Oto co jest ofiar? chrze?cijan: "Wszyscy razem tworzymy jedno cia?o w Chrystusie" (Rz 12, 5). Ko?ció? nie przestaje powtarza? tej ofiary w dobrze znanym wiernym sakramencie o?tarza, przy czym wie, ?e w tym, co ofiaruje, równie? sam sk?ada si? w ofierze181?w. Augustyn, De civitate Dei, 10, 6..

Obecno?? Chrystusa moc? Jego s?owa i Ducha ?wi?tego

 

1373 "Chrystus Jezus, który poniós? za nas ?mier?, co wi?cej - zmartwychwsta?, siedzi po prawicy Boga i przyczynia si? za nami" (Rz 8, 34), jest obecny na wiele sposobów w swoim Ko?ciele182Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 48.: w swoim s?owie, w modlitwie Ko?cio?a, tam "gdzie s? dwaj albo trzej zebrani w imi? moje" (Mt 18, 20), w ubogich, chorych, wi??niach183Por. Mt 25, 31-46., w sakramentach, których jest sprawc?, w ofierze Mszy ?wi?tej i w osobie szafarza, ale "zw?aszcza (jest obecny) pod 1088 postaciami eucharystycznymi"184Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 7..

 

1374 Sposób obecno?ci Chrystusa pod postaciami eucharystycznymi jest 1211 wyj?tkowy. Stawia to Eucharysti? ponad wszystkimi sakramentami i czyni z niej "jakby doskona?o?? ?ycia duchowego i cel, do którego zmierzaj? wszystkie sakramenty"185?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 73, 3.. W Naj?wi?tszym Sakramencie Eucharystii "s? zawarte prawdziwie, rzeczywi?cie i substancjalnie Cia?o i Krew wraz z dusz? i Bóstwem Pana naszego Jezusa Chrystusa, a wi?c ca?y Chrystus"186Sobór Trydencki: DS 1651.. "Ta obecno?? nazywa si? ?rzeczywist?? nie z racji wy??czno?ci, jakby inne nie by?y ?rzeczywiste?, ale przede wszystkim dlatego, ?e jest substancjalna i przez ni? uobecnia si? ca?y Chrystus, Bóg i cz?owiek"187Pawe? VI, enc. Mysterium fidei..

1375 Przez przemian? chleba i wina w Cia?o i Krew Chrystusa staje si? On obecny w tym sakramencie. Ojcowie Ko?cio?a zdecydowanie potwierdzali wiar? Ko?cio?a w skuteczno?? s?owa Chrystusa i dzia?ania Ducha ?wi?tego dla 1105 dokonania tej przemiany. ?w. Jan Chryzostom wyja?nia:

 

To nie cz?owiek sprawia, ?e dary staj? si? Cia?em i Krwi? Chrystusa, ale sam Chrystus, który zosta? za nas ukrzy?owany. Kap?an reprezentuj?cy Chrystusa wypowiada te s?owa, ale ich skuteczno?? i ?aska pochodz? od Boga. To jest Cia?o 1128 moje, mówi kap?an. S?owa przemieniaj? dary z?o?one w ofierze188?w. Jan Chryzostom, De proditione Judea, 1, 6: PG 49, 380 C..

 

?wi?ty Ambro?y mówi o tej przemianie:

 

Nie ma tu tego, co ukszta?towa?a natura, lecz co u?wi?ci?o b?ogos?awie?stwo, a b?ogos?awie?stwo to wi?ksz? posiada moc ani?eli natura, poniewa? zmienia sam? nawet natur?. Czy? wi?c s?owa Chrystusa, który móg? z niczego stworzy? 298 co?, co nie istnia?o, nie s? w stanie zmieni? istniej?cych rzeczy na to, czym uprzednio one nie by?y? Nie jest bowiem czym? mniejszym stwarza? natur? rzeczy, ani?eli j? zmienia?189?w. Ambro?y, De mysteriis, 9, 50. 52: PL 16, 405-406..

1376 Sobór Trydencki streszcza wiar? katolick?, nauczaj?c: "Poniewa? Chrystus, nasz Odkupiciel, powiedzia?, ?e to; co podawa? pod postaci? chleba, jest prawdziwie Jego cia?em, przeto zawsze by?o w Ko?ciele Bo?ym to przekonanie, które ?wi?ty Sobór wyra?a dzisiaj na nowo, ?e przez konsekracj? chleba i wina dokonuje si? przemiana ca?ej substancji chleba w substancj? Cia?a Chrystusa, Pana naszego, i ca?ej substancji wina w substancj? Jego Krwi. ?wi?ty Ko?ció? katolicki s?usznie i w?a?ciwie nazwa? t? przemian? przeistoczeniem"190Sobór Trydencki: DS 1642..

1377 Eucharystyczna obecno?? Chrystusa zaczyna si? w chwili konsekracji i trwa, dopóki trwaj? postacie eucharystyczne. Ca?y Chrystus jest obecny w ka?dej z tych postaci i ca?y w ka?dej ich cz?stce, a wi?c ?amanie chleba nie dzieli Chrystusa191Por. Sobór Trydencki: DS 1641..

1378 Kult Eucharystii. W liturgii Mszy ?wi?tej wyra?amy nasz? wiar? w rzeczywist? obecno?? Chrystusa pod postaciami chleba i wina, mi?dzy innymi 1178 kl?kaj?c lub sk?aniaj?c si? g??boko na znak adoracji Pana. "Ten kult uwielbienia, nale?ny sakramentowi Eucharystii, okazywa? zawsze i okazuje Ko?ció? 103, 2628 katolicki nie tylko w czasie obrz?dów Mszy ?wi?tej, ale i poza ni?, przez jak najstaranniejsze przechowywanie konsekrowanych Hostii, wystawianie ich do publicznej adoracji wiernych i obnoszenie w procesjach"192Pawe? VI, enc. Mysterium fidei..

1379 "?wi?ty zapas" (tabernakulum) pierwotnie by? przeznaczony do godnego przechowywania Eucharystii, by poza Msz? ?wi?t? mo?na j? by?o zanosi? chorym i 1183 nieobecnym. Pog??biaj?c wiar? w rzeczywist? obecno?? Chrystusa w Eucharystii, Ko?ció? u?wiadomi? sobie sens milcz?cej adoracji Pana obecnego pod postaciami 2691 eucharystycznymi. Dlatego tabernakulum powinno by? umieszczone w ko?ciele w miejscu szczególnie godnym i tak wykonane, by podkre?la?o i ukazywa?o prawd? o rzeczywistej obecno?ci Chrystusa w Naj?wi?tszym Sakramencie.

1380 Istnieje g??boki sens w tym, ?e Chrystus chcia? pozosta? obecny w swoim Ko?ciele w ten wyj?tkowy sposób. Skoro w widzialnej postaci mia? On opu?ci? 669 swoich, to chcia? da? nam swoj? obecno?? sakramentaln?; skoro mia? ofiarowa? si? na krzy?u dla naszego zbawienia, to chcia?, by?my mieli pami?tk? Jego mi?o?ci, któr? umi?owa? nas a? "do ko?ca" (J 13,1), a? po dar ze swego ?ycia. Istotnie, b?d?c obecny w Eucharystii, pozostaje On w tajemniczy sposób po?ród 478 nas jako Ten, który nas umi?owa? i wyda? za nas samego siebie193Por. Ga 2, 20.. Pozostaje obecny pod znakami, które wyra?aj? i komunikuj? t? mi?o??:

 

Ko?ció? i ?wiat bardzo potrzebuj? kultu eucharystycznego. Jezus czeka na nas w tym sakramencie mi?o?ci. Nie odmawiajmy Mu naszego czasu, aby pój??, 2715 spotka? Go w adoracji, w kontemplacji pe?nej wiary, otwartej na wynagradzanie za ci??kie winy i wyst?pki ?wiata. Niech nigdy nie ustanie nasza adoracja!194Jan Pawe? II, list Dominicae cenae, 3..

1381 "Obecno?? prawdziwego Cia?a Chrystusowego i prawdziwej Krwi w tym sakramencie - jak mówi ?w. Tomasz - ?mo?na poj?? nie zmys?ami, lecz jedynie 156 przez wiar?, która opiera si? na autorytecie Bo?ym?. St?d odno?nie do s?ów ?w. ?ukasza (22, 19): ?To jest Cia?o moje, które za was b?dzie wydane?, ?w. Cyryl mówi: ?Nie pow?tpiewaj, czy to prawda, lecz raczej przyjmij z wiar? 215 s?owa Zbawiciela, poniewa? On, który jest Prawd?, nie k?amie?"195?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, III, 75, 1, cytowane przez Paw?a VI, enc. Mysterium fidei, 18.:

 

Zbli?am si? w pokorze i nisko?ci swej;

Wielbi? Twój majestat, skryty w Hostii tej.

Tobie dzi? w ofierze serce daj? swe;

O, utwierdzaj w wierze, Jezu, dzieci Twe.

 

Myl? si?, o Bo?e, w Tobie wzrok i smak;

Kto si? im poddaje, temu wiary brak;

Ja jedynie wierzy? Twej nauce chc?,

?e w postaci Chleba utai?e? si?.

VI. Uczta Paschalna

1382 Msza ?wi?ta jest równocze?nie i nierozdzielnie pami?tk? ofiarn?, w której przed?u?a si? ofiara Krzy?a, i ?wi?t? uczt? Komunii w Ciele i Krwi Pana. Sprawowanie Ofiary eucharystycznej jest nastawione na wewn?trzne 950 zjednoczenie wiernych z Chrystusem przez Komuni?. Przyst?powa? do Komunii ?wi?tej oznacza przyjmowa? samego Chrystusa, który ofiarowa? si? za nas.

1383 O?tarz, wokó? którego Ko?ció? gromadzi si? podczas sprawowania Eucharystii, reprezentuje dwa aspekty tego samego misterium, którymi s? 1182 o?tarz ofiary i stó? Pana. Co wi?cej, o?tarz chrze?cija?ski jest symbolem samego Chrystusa, obecnego w zgromadzeniu swoich wiernych, równocze?nie jako ofiara z?o?ona dla naszego pojednania i jako niebieski pokarm, który nam si? udziela. "Czym jest bowiem o?tarz Chrystusa, je?li nie wyobra?eniem Jego Cia?a?" - mówi ?w. Ambro?y196?w. Ambro?y, De sacramentis, 5, 7: PL 16, 447 C. , a w innym miejscu: "O?tarz jest symbolem Cia?a [Chrystusa], na o?tarzu za? spoczywa Cia?o Chrystusa"197?w. Ambro?y, De sacramentis, 4, 7: PL 16, 437 D.. Liturgia wyra?a t? jedno?? ofiary i komunii w wielu modlitwach. Ko?ció? Rzymski modli si? w Modlitwie eucharystycznej w taki sposób:

 

Pokornie Ci? b?agamy, wszechmog?cy Bo?e, niech Twój ?wi?ty Anio? zaniesie t? ofiar? na o?tarz w niebie, przed oblicze Boskiego majestatu Twego, aby?my przyjmuj?c z tego o?tarza Naj?wi?tsze Cia?o i Krew Twojego Syna, otrzymali obfite b?ogos?awie?stwo i ?ask?198Msza? Rzymski, Kanon Rzymski: Supplices Te rogamus..

 

"Bierzcie i jedzcie z tego wszyscy": Komunia ?wi?ta

1384 Pan kieruje do nas usilne zaproszenie, aby?my przyjmowali Go w sakramencie Eucharystii: "Zaprawd?, zaprawd?, powiadam wam: Je?eli nie 2835 b?dziecie spo?ywali Cia?a Syna Cz?owieczego i nie b?dziecie pili Krwi Jego, nie b?dziecie mieli ?ycia w sobie" (J 6, 53).

1385 Aby odpowiedzie? na to zaproszenie, musimy przygotowa? si? do tej wielkiej i ?wi?tej chwili. ?w. Pawe? wzywa nas do rachunku sumienia: "Kto spo?ywa chleb lub pije kielich Pa?ski niegodnie, winny b?dzie Cia?a i Krwi Pa?skiej. Niech przeto cz?owiek baczy na siebie samego, spo?ywaj?c ten chleb i pij?c z tego kielicha. Kto bowiem spo?ywa i pije, nie zwa?aj?c na Cia?o Pa?skie, wyrok sobie spo?ywa i pije" (1 Kor 11, 27-29). Je?li kto? ma 1457 ?wiadomo?? grzechu ci??kiego, przed przyj?ciem Komunii powinien przyst?pi? do sakramentu pojednania.

1386 Wobec wielko?ci tego sakramentu chrze?cijanin mo?e jedynie powtórzy? z pokor? i p?omienn? wiar? s?owa setnika199Por. Mt 8, 8.: Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum dic verbo, et sanabitur anima mea - "Panie, nie jestem godzien, aby? przyszed? do mnie, ale powiedz tylko s?owo, a b?dzie uzdrowiona dusza moja"200Msza? Rzymski, Obrz?d Komunii.. W liturgii ?w. Jana Chryzostoma wierni modl? si? w tym samym duchu:

 

Synu Bo?y, pozwól mi dzisiaj uczestniczy? w Twojej uczcie mistycznej. Nie 732 zdradz? tajemnicy wobec Twych nieprzyjació? ani nie dam Ci poca?unku Judasza, ale wo?am do Ciebie s?owami ?otra na krzy?u: Wspomnij o mnie, Panie, w Twoim Królestwie.

 

1387 Aby przygotowa? si? odpowiednio na przyj?cie sakramentu Eucharystii, wierni 2043 zachowaj? ustanowiony przez Ko?ció? post201Por. KPK, kan. 919.. postawa zewn?trzna (gesty, ubranie) powinna by? wyrazem szacunku, powagi i rado?ci tej chwili, w której Chrystus staje si? naszym go?ciem.

1388 Zgodnie z tym, co oznacza Eucharystia, jest rzecz? w?a?ciw?, by wierni, je?li tylko s? odpowiednio usposobieni, przyjmowali Komuni? za ka?dym razem, gdy uczestnicz? we Mszy ?wi?tej202Por. KPK, kan. 917; AAS 76 (1984) 746-747.. "Zaleca si? usilnie ów doskonalszy sposób uczestniczenia we Mszy ?wi?tej, który polega na tym, ?e po Komunii kap?ana wierni przyjmuj? Cia?o Pa?skie z tej samej ofiary"203Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 55..

1389 Ko?ció? zobowi?zuje wiernych do uczestniczenia "w niedziele i ?wi?ta... w Boskiej liturgii"204Sobór Watyka?ski II, dekret Orientalium Ecclesiarum, 15. i do 2042 przyjmowania Eucharystii przynajmniej raz w roku, je?li to mo?liwe w Okresie Wielkanocnym205Por. KPK, kan. 920., po przygotowaniu si? przez sakrament pojednania. Ale Ko?ció? gor?co zaleca jednak wiernym 2837 przyjmowanie Naj?wi?tszej Eucharystii w niedziele i dni ?wi?teczne lub jeszcze cz??ciej, nawet codziennie.

1390 Dzi?ki sakramentalnej obecno?ci Chrystusa w ka?dej z obu postaci Komunia przyjmowana tylko pod postaci? chleba pozwala otrzyma? ca?y owoc ?aski Eucharystii. Ze wzgl?dów duszpasterskich ten sposób przyjmowania Komunii ?wi?tej ustali? si? powszechnie w obrz?dku ?aci?skim. "Ze wzgl?du na wymow? znaku Komunia ?wi?ta nabiera pe?niejszego wyrazu, gdy jest przyjmowana pod obiema postaciami. W tej bowiem formie ukazuje si? w doskonalszym ?wietle znak Uczty eucharystycznej"206Ogólne wprowadzenie do Msza?u Rzymskiego, 240.. Jest to forma zwyczajna przyjmowania Komunii w obrz?dkach wschodnich.

Owoce Komunii ?wi?tej

1391 Komunia ?wi?ta pog??bia nasze zjednoczenie z Chrystusem. Pierwszym 460 owocem przyjmowania Eucharystii w Komunii jest g??bokie zjednoczenie z Chrystusem Jezusem, który powiedzia?: "Kto spo?ywa moje Cia?o i Krew moj? pije, trwa we Mnie, a Ja w nim" (J 6, 56). Uczta eucharystyczna jest podstaw? ?ycia w Chrystusie: "Jak Mnie pos?a? ?yj?cy Ojciec, a Ja ?yj? przez 521 Ojca, tak i ten, kto Mnie spo?ywa, b?dzie ?y? przeze Mnie" (J 6, 57).

 

Gdy w ?wi?ta Pa?skie wierni przyjmuj? Cia?o Syna, g?osz? sobie nawzajem Dobr? Nowin?, ?e zosta? im dany zadatek ?ycia. Podobnie anio? powiedzia? do Marii Magdaleny: "Chrystus zmartwychwsta?!" Teraz ?ycie i zmartwychwstanie przekazuje si? tak?e temu, kto przyjmuje Chrystusa207Fanqith, Oficjum syryjskie w Antiochii, tom I, Wspólne, 237 a-b..

 

1392 Komunia ?wi?ta w przedziwny sposób dokonuje w naszym ?yciu duchowym tego, czego pokarm materialny w ?yciu cielesnym. 1212 Przyjmowanie w Komunii Cia?a Chrystusa Zmartwychwsta?ego, "o?ywionego i o?ywiaj?cego Duchem ?wi?tym"208 Sobór Watyka?ski II, dekret Presbyterorum ordinis, 5., podtrzymuje, pog??bia i odnawia ?ycie ?aski otrzymane na chrzcie. Wzrost ?ycia chrze?cija?skiego potrzebuje pokarmu Komunii eucharystycznej, Chleba naszej pielgrzymki, a? do chwili ?mierci, gdy zostanie nam udzielony jako 1524 Wiatyk.

1393 Komunia chroni nas przed grzechem. Cia?o Chrystusa, które przyjmujemy w Komunii, jest "za nas wydane"; Krew, któr? pijemy, jest "wylana za wielu na odpuszczenie grzechów". Dlatego Eucharystia nie mo?e jednoczy? 613 nas z Chrystusem, nie oczyszczaj?c nas równocze?nie z pope?nionych grzechów i nie zachowuj?c nas od grzechów w przysz?o?ci:

 

Ilekro? bowiem spo?ywacie ten chleb albo pijecie kielich, ?mier? Pana g?osicie (1 Kor 11, 26). Je?li g?osimy ?mier?, to jednocze?nie odpuszczenie grzechów. Je?li za ka?dym razem Krew wylewa si? na odpuszczenie grzechów, powinienem zawsze j? przyjmowa?, aby ci?gle odpuszcza?a moje grzechy. Poniewa? ci?gle grzesz?, powinienem zawsze mie? lekarstwo209?w. Ambro?y, De sacramentis, 4, 28: PL 16, 446 A..

 

1394 Jak pokarm cielesny s?u?y do przywracania utraconych si?, tak Eucharystia umacnia mi?o??, która s?abnie w ?yciu codziennym, a o?ywiona mi?o?? 1863 g?adzi grzechy powszednie210Por. Sobór Trydencki: DS 1638.. Chrystus, daj?c nam siebie, o?ywia nasz? mi?o?? i uzdalnia nas dc uwolnienia si? od nieuporz?dkowanych przywi?za? do 1436stworze?; sprawia tak?e, ?e zakorzeniamy si? w Nim:

Skoro Chrystus umar? za nas z mi?o?ci, to gdy wspominamy Jego ?mier?, sk?adaj?c ofiar?, prosimy Go, by udzieli? nam mi?o?ci przez przyj?cie Ducha ?wi?tego. Prosimy pokornie, by?my równie? moc? tej mi?o?ci, przez któr? Chrystus zechcia? za nas umrze?, mogli za ?ask? Ducha ?wi?tego tak traktowa? ?wiat, jakby by? dla nas ukrzy?owany, i by?my sami byli ukrzy?owani dla ?wiata... Otrzymuj?c dar mi?o?ci, umierajmy dla grzechu i ?yjmy dla Boga211?w. Fulgencjusz z Ruspe, Contra gesta Fabiani, 28, 16-19: CCL 19 A, 813-814..

 

1395 Eucharystia przez mi?o??, któr? w nas rozpala, zachowuje nas od przysz?ych grzechów ?miertelnych. Im bardziej uczestniczymy w ?yciu 1855 Chrystusa i pog??biamy przyja?? z Nim, tym trudniej jest nam zerwa? wi?? z Nim przez grzech ?miertelny. Celem Eucharystii nie jest jednak odpuszczenie grzechów ?miertelnych. Jest ono w?a?ciwe dla sakramentu pojednania. Eucharystia jest natomiast sakramentem tych, którzy pozostaj? w pe?nej komunii z 1446 Ko?cio?em.

1396 Jedno?? Cia?a Mistycznego: Eucharystia tworzy Ko?ció?. Ci, którzy 1118 przyjmuj? Eucharysti?, s? ?ci?lej zjednoczeni z Chrystusem, a tym samym Chrystus ??czy ich ze wszystkimi wiernymi w jedno Cia?o, czyli Ko?ció?. 1267 Komunia odnawia, umacnia i pog??bia wszczepienie w Ko?ció?, dokonane ju? w sakramencie chrztu. Przez chrzest zostali?my wezwani, by tworzy? jedno Cia?o212Por. 1 Kor 12, 13.. Eucharystia urzeczywistnia to wezwanie: "Kielich b?ogos?awie?stwa, który b?ogos?awimy, czy? nie jest udzia?em we Krwi Chrystusa? Chleb, który ?amiemy, czy? nie jest udzia?em w Ciele Chrystusa? Poniewa? jeden jest chleb, 790 przeto my, liczni, tworzymy jedno Cia?o. Wszyscy bowiem bierzemy z tego samego chleba" (1 Kor 10, 16-17):

 

Je?li jeste?cie Cia?em Chrystusa i Jego cz?onkami, to na o?tarzu Pana znajduje si? wasz sakrament; przyjmujecie sakrament, którym jeste?cie wy sami. 1064 Odpowiadacie "Amen" (, Tak, to prawda!") na to, co przyjmujecie, i podpisujecie si? pod tym, odpowiadaj?c w ten sposób. S?yszysz s?owa: "Cia?o Chrystusa" i odpowiadasz: "Amen". B?d? wi?c cz?onkiem Chrystusa, aby prawdziwe by?o twoje Amen213?w. Augustyn, Sermones, 272: PL 38, 1247..

 

1397 Eucharystia zobowi?zuje do pomocy ubogim. By przyjmowa? w prawdzie Cia?o i Krew Chrystusa za nas wydane, musimy dostrzega? Chrystusa w 2449 najubo?szych, Jego braciach214Por. Mt 25, 40.:

Skosztowa?e? Krwi Pana, a nie zauwa?asz nawet swego brata. Zniewa?asz ten stó?, je?li nie uznajesz za godnego udzia?u w twoim po?ywieniu tego brata, który by? godny zasiada? przy tym samym stole Pana. Bóg uwolni? ci? od wszystkich grzechów i zaprosi? do swego sto?u, a ty nawet wtedy nie sta?e? si? bardziej mi?osierny215?w. Jan Chryzostom, Homiliae in primam ad Corinthios, 27, 4: PG 61, 229-230..

 

1398 Eucharystia a jedno?? chrze?cijan. Wobec wielko?ci tego misterium ?w. Augustyn wo?a: "O sakramencie pobo?no?ci! O znaku jedno?ci! O wi?zi 817 mi?o?ci!"216?w. Augustyn, In evangelium Johannis tractatus, 26, 6, 13; por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 47. Im bole?niej daj? si? odczu? podzia?y Ko?cio?a, które uniemo?liwiaj? wspólne uczestnictwo w uczcie Pana, tym bardziej nagl?ce s? modlitwy zanoszone do Niego, by nasta?y dni pe?nej jedno?ci wszystkich wierz?cych.

1399 Ko?cio?y wschodnie, które nie s? w pe?nej komunii z Ko?cio?em katolickim, 838 celebruj? Eucharysti? z wielk? mi?o?ci?. "Ko?cio?y te mimo od??czenia posiadaj? prawdziwe sakramenty, szczególnie za?, na mocy sukcesji apostolskiej, kap?a?stwo i Eucharysti?, dzi?ki którym s? dot?d z nami zjednoczone"217Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 15.. Pewna jedno?? in sacris, a wi?c w Eucharystii, jest "w odpowiednich okoliczno?ciach i za zgod? ko?cielnej w?adzy... nie tylko mo?liwa, ale i wskazana"218Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 15; por. KPK, kan. 844, § 3..

1400 Wspólnoty eklezjalne powsta?e w wyniku Reformacji, od??czone od Ko?cio?a katolickiego, "nie przechowa?y... w?a?ciwej i ca?kowitej rzeczywisto?ci eucharystycznego 1536 Misterium, g?ównie przez brak sakramentu kap?a?stwa"219Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 22.. Z tego powodu interkomunia eucharystyczna z tymi wspólnotami nie jest mo?liwa ze strony Ko?cio?a katolickiego. Jednak te wspólnoty eklezjalne, "sprawuj?c w ?wi?tej Uczcie pami?tk? ?mierci i zmartwychwstania Pa?skiego, wyznaj?, ?e oznacza ona ?ycie w ??czno?ci z Chrystusem i oczekuj? Jego chwalebnego przyj?cia"220Sobór Watyka?ski II, dekret Unitatis redintegratio, 22..

1401 Je?li wed?ug oceny ordynariusza zachodzi jaka? powa?na konieczno??, szafarze katoliccy mog? udzieli? sakramentów (Eucharystii, pokuty i 1483 namaszczenia chorych) innym chrze?cijanom, nie b?d?cym w pe?nej jedno?ci z Ko?cio?em katolickim, gdy dobrowolnie sami o nie prosz?. Trzeba jednak wówczas, by wyznali oni wiar? katolick? w stosunku do tych sakramentów i byli odpowiednio 1385 przygotowani do ich przyj?cia221Por. KPK, kan. 844, § 4..

VII. Eucharystia - "zadatek przysz?ej chwa?y"

1402 W staro?ytnej modlitwie Ko?ció? s?awi tajemnic? Eucharystii: O sacrum convivium in quo Christus sumitur. Recolitur memoria passionis eius; mens impletur gratia et futurae gloriae nobis pignus datur - "O ?wi?ta Uczto, na której 1323 przyjmujemy Chrystusa, odnawiamy pami?? Jego M?ki, dusz? nape?niamy ?ask? i otrzymujemy zadatek przysz?ej chwa?y". Je?li Eucharystia jest pami?tk? Paschy Pana, je?li przyjmuj?c Komuni? z o?tarza, otrzymujemy "obfite b?ogos?awie?stwo i ?ask?"222Msza? Rzymski, Kanon Rzymski: Supplices te rogamus., to Eucharystia jest tak?e zapocz?tkowaniem niebieskiej 1130.

1403 Podczas Ostatniej Wieczerzy sam Pan zwróci? uwag? uczniów na spe?nienie si? Paschy w Królestwie Bo?ym: "Powiadam wam: Odt?d nie b?d? ju? pi? z tego owocu winnego krzewu a? do owego dnia, kiedy pi? go b?d? z wami nowy, w Królestwie Ojca mojego" (Mt 26, 29)223Por. ?k 22,18; Mk 14, 25.. Za ka?dym razem, gdy Ko?ció? celebruje Eucharysti?, przypomina sobie t? obietnic?, a jego wzrok kieruje si? do Tego, "Który przychodzi" (Ap l, 4). Wo?a on w modlitwie o to przyj?cie Pana: "Maranatha!" (1 Kor 16, 22), "Przyjd?, Panie Jezu!" (Ap 22, 671 20); "Niech przyjdzie Twoja ?aska, a przeminie ten ?wiat!"224Didache, 10, 6..

1404 Ko?ció? wie, ?e ju? teraz Pan przychodzi w Eucharystii, i przez ni? jest obecny po?ród nas. Jednak ta Jego obecno?? jest zakryta. Dlatego sprawujemy Eucharysti?, "oczekuj?c obiecanej nagrody i przyj?cia naszego Zbawiciela 104 Jezusa Chrystusa"225Embolizm po "Ojcze nasz"; por. Tt 2,13. i prosz?c, by?my mogli "wiecznie radowa? si? Twoj?

 

1028 chwa??, gdy otrzesz z naszych oczu wszelk? ?z?, bo widz?c Ciebie, Bo?e, jaki jeste?, przez wszystkie wieki b?dziemy do Ciebie podobni i chwali? Ci? b?dziemy bez ko?ca przez naszego Pana Jezusa Chrystusa"226Msza? Rzymski, III Modlitwa eucharystyczna: modlitwa za zmar?ych..

1405 Nie mamy pewniejszego zadatku i wyra?niejszego znaku wielkiej 1042 nadziei na nowe niebo i now? ziemi?, w której zamieszka sprawiedliwo??227Por. 2 P 3,13., ni? Eucharystia. Istotnie, ile razy celebruje si? to misterium, "dokonuje si? dzie?o naszego odkupienia"228Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 3. i "?amiemy jeden chleb, który jest pokarmem 1000 nie?miertelno?ci, lekarstwem pozwalaj?cym nam nie umiera?, lecz ?y? wiecznie w Jezusie Chrystusie"229?w. Ignacy Antioche?ski, Epistula ad Ephesios, 20, 2..

 

W skrócie

1406 Jezus mówi: "Ja jestem chlebem ?ywym, który zst?pi? z nieba. Je?li kto spo?ywa ten chleb, b?dzie ?y? na wieki... Kto spo?ywa moje Cia?o i pije moj? Krew, ma ?ycie wieczne... trwa we Mnie, a Ja w nim" (J 6, 51. 54. 56).

1407 Eucharystia jest centrum i szczytem ?ycia Ko?cio?a, poniewa? Chrystus w??cza Ko?ció? i wszystkie jego cz?onki do swojej ofiary uwielbienia i dzi?kczynienia, z?o?onej raz na zawsze Ojcu na krzy?u. Przez t? ofiar? Chrystus rozlewa laski zbawienia na swoje Cia?o, którym jest Ko?ció?.

1408 Celebracja Eucharystii obejmuje zawsze: g?oszenie s?owa Bo?ego, dzi?kczynienie sk?adane Bogu Ojcu za wszystkie Jego dobrodziejstwa, a zw?aszcza za dar Jego Syna; konsekracj? chleba i wina oraz uczestniczenie w uczcie liturgicznej przez przyjmowanie Cia?a i Krwi Pana. Elementy te konstytuuj? jeden i ten sam akt kultu.

1409 Eucharystia jest pami?tk? Paschy Chrystusa, to znaczy dzie?a zbawienia wype?nionego przez Jego ?ycie, ?mier? i zmartwychwstanie. Dzie?o to uobecnia si? w czynno?ci liturgicznej.

1410 Sam Chrystus, wieczny Arcykap?an Nowego Przymierza, dzia?aj?c przez pos?ug? kap?anów, sk?ada Ofiar? eucharystyczn?. Sam Chrystus, rzeczywi?cie obecny pod postaciami chleba i wina, jest równie? darem ofiarnym sk?adanym w Eucharystii.

1411 Tylko kap?ani wa?nie wy?wi?ceni mog? przewodniczy? Eucharystii i konsekrowa? chleb i wino, aby sta?y si? Cia?em i Krwi? Pana.

1412 Istotnymi znakami sakramentu Eucharystii s? pszenny chleb i wino gronowe, nad którymi wzywa si? b?ogos?awie?stwa Ducha ?wi?tego i kap?an wypowiada s?owa konsekracji, b?d?ce s?owami Jezusa z Ostatniej Wieczerzy: " To jest Cia?o moje za was wydane : To jest kielich Krwi mojej..."

1413 Przez konsekracj? dokonuje si? przeistoczenie (transsubstantiatio) chleba i wina w Cia?o i Krew Chrystusa. Pod konsekrowanymi postaciami chleba i wina jest obecny ?ywy i chwalebny Chrystus w sposób prawdziwy, rzeczywisty i substancjalny, z Cia?em, Krwi?, Dusz? i Bóstwem230Por. Sobór Trydencki: DS 1640; 1651..

1414 Eucharystia jako ofiara jest tak?e sk?adana na wynagrodzenie za grzechy ?ywych i zmar?ych, a tak?e by otrzyma? od Boga duchowe i doczesne dary.

1415 Kto chce przyjmowa? Chrystusa w Komunii eucharystycznej, musi by? w stanie laski. Je?li kto? ma ?wiadomo??, ?e pope?ni? grzech ?miertelny, nie powinien przyst?powa? do Eucharystii bez otrzymania uprzednio rozgrzeszenia w sakramencie pokuty.

1416 Przyj?cie Cia?a i Krwi Chrystusa w Komunii ?wi?tej pog??bia zjednoczenie komunikuj?cego z Panem, g?adzi grzechy powszednie i zachowuje od grzechów ci??kich. Poniewa? zostaj? umocnione wi?zy mi?o?ci mi?dzy komunikuj?cym a Chrystusem, przyjmowanie tego sakramentu umacnia jedno?? Ko?cio?a, Mistycznego Cia?a Chrystusa.

1417 Ko?ció? ?ywo poleca wiernym, by przyjmowali zawsze Komuni? ?wi?t?, gdy uczestnicz? w sprawowaniu Eucharystii. Zobowi?zuje ich do tego przynajmniej raz w roku.

1418 Poniewa? w sakramencie O?tarza obecny jest sam Chrystus, nale?y Go czci? kultem adoracji. "Nawiedzenie Naj?wi?tszego Sakramentu... jest dowodem wdzi?czno?ci, por?k? mi?o?ci i obowi?zkiem nale?nej czci wzgl?dem Chrystusa Pana"231Pawe? VI, enc. Mysterium fidei..

1419 Chrystus, przechodz?c z tego ?wiata do Ojca, dal nam w Eucharystii zadatek swojej chwa?y; udzia? w Naj?wi?tszej Ofierze uto?samia nas z Jego Sercem, podtrzymuje nasze si?y w czasie ziemskiej pielgrzymki, budzi pragnienie ?ycia wiecznego i ju? teraz jednoczy nas z Ko?cio?em niebieskim, ze ?wi?t? Dziewic? Maryj? i wszystkimi ?wi?tymi.

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 59 goĹ›ci