Wst?p do katechizmu
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? pierwsza (26-1065) WYZNANIE WIARY

WST?P

 

             "OJCZE... to jest ?ycie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, oraz Tego, którego pos?a?e?, Jezusa Chrystusa" (J 17,1. 3). Zbawiciel nasz, Bóg "pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy" (1 Tm 2, 3-4). "Nie dano ludziom pod niebem ?adnego innego imienia, w którym mogliby?my by? zbawieni" (Dz 4,12), jak tylko imi? JEZUS.

I. ?ycie cz?owieka - zna? i kocha? Boga

1 Bóg niesko?czenie doskona?y i szcz??liwy zamys?em czystej dobroci, w sposób ca?kowicie wolny, stworzy? cz?owieka, by uczyni? go uczestnikiem swego szcz??liwego ?ycia. Dlatego w ka?dym czasie i w ka?dym miejscu jest On bliski cz?owiekowi. Powo?uje go i pomaga mu szuka?, poznawa? i mi?owa? siebie ze wszystkich si?. Wszystkich ludzi rozproszonych przez grzech zwo?uje, by zjednoczy? ich w swojej rodzinie - w Ko?ciele. Czyni to przez swego Syna, którego pos?a? jako Odkupiciela i Zbawiciela, gdy nadesz?a pe?nia czasów. W Nim i przez Niego Bóg powo?uje ludzi, by w Duchu ?wi?tym stali si? Jego przybranymi dzie?mi, a przez to dziedzicami Jego szcz??liwego ?ycia.

2 Aby to Bo?e wezwanie zabrzmia?o na ca?ej ziemi, Chrystus pos?a? Aposto?ów, których wybra?, daj?c im nakaz g?oszenia Ewangelii: "Id?cie... i nauczajcie wszystkie narody, udzielaj?c im chrztu w imi? Ojca i Syna, i Ducha ?wi?tego. Uczcie je zachowywa? wszystko, co wam przykaza?em. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, a? do sko?czenia ?wiata" (Mt 28, 19-20). Umocnieni tym pos?aniem, Aposto?owie "poszli i g?osili Ewangeli? wsz?dzie, a Pan wspó?dzia?a? z nimi i potwierdza? nauk? znakami, które jej towarzyszy?y" (Mk 16, 20).

3 Ci, którzy z pomoc? Bo?? przyj?li wezwanie Chrystusa i odpowiedzieli na nie dobrowolnie, sami z kolei, przynaglani mi?o?ci? Chrystusa, g?osili wsz?dzie na ?wiecie Dobr? Nowin?. Skarb otrzymany od Aposto?ów zosta? wiernie zachowany przez ich nast?pców. Wszyscy wierz?cy w Chrystusa s? powo?ani do przekazywania go z pokolenia na pokolenie, g?osz?c wiar?, prze?ywaj?c j? we wspólnocie braterskiej oraz celebruj?c j? w liturgii i w modlitwiel Por. Dz 2, 42..

II. Przekazywanie wiary - katecheza

4 Bardzo wcze?nie nazwano katechez? ca?o?? wysi?ków podejmowanych w Ko?ciele, by formowa? uczniów i pomaga? ludziom wierzy?, ?e Jezus jest Synem Bo?ym, a?eby przez wiar? mieli ?ycie w Jego imi?, by wychowywa? ich i kszta?towa? w tym ?yciu i w ten sposób budowa? Cia?o Chrystusa2Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 1; 2..

5 "Katecheza jest wychowywaniem w wierze dzieci, m?odzie?y i doros?ych; obejmuje przede wszystkim wyja?nianie nauki chrze?cija?skiej, podawane na ogó? w sposób systematyczny i ca?o?ciowy w celu wprowadzenia wierz?cych w pe?ni? ?ycia chrze?cija?skiego"3Tam?e, 18..

6 Katecheza ??czy si? z niektórymi elementami pasterskiej misji Ko?cio?a, chocia? si? z nimi nie uto?samia. Maj? one aspekt katechetyczny, przygotowuj? do katechezy lub z niej wynikaj?. S? to: pierwsze g?oszenie Ewangelii, czyli przepowiadanie misyjne w celu wzbudzenia wiary; poszukiwanie racji wiary; do?wiadczenie ?ycia chrze?cija?skiego; celebracja sakramentów; umacnianie wspólnoty eklezjalnej; ?wiadectwo apostolskie i misyjne4Por. tam?e..

7 "Katecheza... jest ?ci?le z??czona i zwi?zana z ca?ym ?yciem Ko?cio?a. Od niej bowiem w najwi?kszej mierze zale?y nie tylko rozprzestrzenianie si? Ko?cio?a w ?wiecie i jego wzrost liczebny, ale jeszcze bardziej jego rozwój wewn?trzny i jego zgodno?? z zamys?em Bo?ym"5Tam?e, 13..

8 W okresach odnowy Ko?cio?a k?adzie si? tak?e nacisk na katechez?. Rzeczywi?cie, w wielkiej epoce Ojców Ko?cio?a ?wi?ci biskupi po?wi?caj? katechezie znaczn? cz??? swojej pos?ugi. Nale?? do nich: ?w. Cyryl Jerozolimski i ?w. Jan Chryzostom, ?w. Ambro?y i ?w. Augustyn oraz inni Ojcowie, których dzie?a katechetyczne nadal maj? charakter wzorcowy.

9 Pos?uga katechetyczna czerpie wci?? now? moc z soborów. Sobór Trydencki stanowi pod tym wzgl?dem przyk?ad zas?uguj?cy na podkre?lenie. W swoich konstytucjach i dekretach postawi? on katechez? na pierwszym miejscu; z jego inicjatywy powsta? Katechizm Rzymski, który nosi tak?e jego imi? i stanowi dzie?o o wielkim znaczeniu jako kompendium nauki chrze?cija?skiej. Sobór Trydencki zainicjowa? w Ko?ciele wspania?? organizacj? katechezy; dzi?ki takim ?wi?tym biskupom i teologom, jak ?w. Piotr Kanizjusz, ?w. Karol Boromeusz, ?w. Turybiusz z Mongrovejo i ?w. Robert Bellarmin, poci?gn?? za sob? publikacj? wielu katechizmów.

10 Nie powinno wi?c budzi? zaskoczenia, ?e w dynamicznym o?ywieniu wywo?anym przez Sobór Watyka?ski II (który papie? Pawe? VI uwa?a? za wielki katechizm naszych czasów) katecheza Ko?cio?a na nowo zwróci?a na siebie uwag?. ?wiadcz? o tym: Ogólne dyrektorium katechetyczne (1971), zgromadzenia Synodu Biskupów po?wi?cone ewangelizacji (1974) i katechezie (1977) oraz og?oszone po ich zako?czeniu adhortacje apostolskie: Evangelii nuntiandi (1975) i Catechesi tradendae (1979). Nadzwyczajne Zgromadzenie Synodu Biskupów w 1985 r. wyrazi?o ?yczenie, "by zosta?y opracowane katechizm lub kompendium ca?ej nauki katolickiej w dziedzinie wiary i moralno?ci6Synod Biskupów (1985), Relacja ko?cowa, II B a 4.. Ojciec ?wi?ty Jan Pawe? II uczyni? swoim to pragnienie wyra?one przez Synod Biskupów, uznaj?c, ?e "odpowiada ono w pe?ni prawdziwej potrzebie Ko?cio?a powszechnego i Ko?cio?ów partykularnych"7Jan Pawe? II, Przemówienie do Synodu Biskupów (7 grudnia 1985)., oraz wydatnie przyczyni? si?, by pragnienie Ojców Synodu zosta?o spe?nione.

III. Cel i adresaci Katechizmu

11 Katechizm ma na celu przedstawienie organicznego i syntetycznego wyk?adu istotnych i podstawowych tre?ci nauki katolickiej, obejmuj?cych zarówno wiar?, jak i moralno?? w ?wietle Soboru Watyka?skiego II i ca?o?ci Tradycji Ko?cio?a. Jego podstawowymi ?ród?ami s?: Pismo ?wi?te, ?wi?ci Ojcowie, liturgia i Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a. Jest przeznaczony do tego, by sta? si? "punktem odniesienia dla katechizmów lub kompendiów, które s? opracowywane w ró?nych krajach"8Synod Biskupów (1985), Relacja ko?cowa, II B a 4..

12 Katechizm jest przeznaczony przede wszystkim dla odpowiedzialnych za katechez?: na pierwszym miejscu dla biskupów jako nauczycieli wiary i pasterzy Ko?cio?a. Zostaje im przekazany jako narz?dzie w wype?nianiu ich misji nauczania Ludu Bo?ego. Przez biskupów jest adresowany do redaktorów katechizmów, do kap?anów i katechetów. B?dzie tak?e po?yteczn? lektur? dla wszystkich innych wiernych chrze?cijan.

IV. Struktura Katechizmu

13 Plan niniejszego Katechizmu czerpie inspiracj? z wielkiej tradycji katechizmów, które rozwijaj? katechez? wokó? czterech "filarów", jakimi s?: chrzcielne wyznanie wiary (Symbol), sakramenty wiary, ?ycie wiary (przykazania), modlitwa wierz?cego ("Ojcze nasz").

Cz??? pierwsza: Wyznanie wiary

14 Ci, którzy przez wiar? i chrzest nale?? do Chrystusa, powinni wyznawa? swoj? wiar? chrzcieln? wobec ludzi9Por. Mt 10, 32; Rz 10, 9.. Katechizm wyk?ada wi?c najpierw, co to jest Objawienie, przez które Bóg zwraca si? do cz?owieka i udziela si? cz?owiekowi, oraz na czym polega wiara, przez któr? cz?owiek odpowiada Bogu (dzia? pierwszy). Symbol wiary streszcza dary, których Bóg udziela cz?owiekowi jako Sprawca wszelkiego dobra, jako Odkupiciel i jako U?wi?ciciel, i formu?uje je wokó? "trzech rozdzia?ów" naszego chrztu, czyli wiary w jednego Boga: Ojca wszechmog?cego, Stwórc?; Jezusa Chrystusa, Jego Syna, naszego Pana i Zbawiciela, i Ducha ?wi?tego w ?wi?tym Ko?ciele (dzia? drugi).

Cz??? druga: Sakramenty wiary

15 Cz??? druga Katechizmu wyk?ada, jak zbawienie Bo?e, dokonane raz na zawsze przez Jezusa Chrystusa i Ducha ?wi?tego, jest uobecniane w ?wi?tych czynno?ciach liturgii Ko?cio?a (dzia? pierwszy), a szczególnie w siedmiu sakramentach (dzia? drugi).

Cz??? trzecia: ?ycie wiary

16 Cz??? trzecia Katechizmu ukazuje cel ostateczny cz?owieka stworzonego na obraz Bo?y - szcz??cie, oraz drogi wiod?ce do niego: prawe i wolne dzia?anie z pomoc? prawa i ?aski Bo?ej (dzia? pierwszy); dzia?anie, które wype?nia podwójne przykazanie mi?o?ci wyra?one w dziesi?ciu przykazaniach Bo?ych (dzia? drugi).

Cz??? czwarta: Modlitwa w ?yciu wiary

17 Ostatnia cz??? Katechizmu mówi o sensie i znaczeniu modlitwy w ?yciu wierz?cych (dzia? pierwszy). Ko?czy si? krótkim komentarzem do siedmiu pró?b Modlitwy Pa?skiej (dzia? drugi). Znajdujemy w nich ca?o?? tych dóbr, których powinni?my oczekiwa? w nadziei i których Ojciec niebieski pragnie nam udzieli?.

V. Wskazania praktyczne do korzystania z Katechizmu

18 Katechizm jest pomy?lany jako organiczny wyk?ad ca?ej wiary katolickiej. Nale?y zatem czyta? go jako ca?o??. Liczne odno?niki na marginesie tekstu (numery odnosz?ce si? do innych punktów dotycz?cych tego samego zagadnienia) oraz indeks rzeczowy na ko?cu tomu pozwalaj? widzie? ka?dy temat w powi?zaniu z ca?o?ci? wiary.

19 Teksty z Pisma ?wi?tego cz?sto nie s? cytowane dos?ownie; wskazuje si? je tylko w przypisach (por.). Chc?c lepiej zrozumie? te fragmenty, trzeba odwo?a? si? bezpo?rednio do tekstu. Przypisy biblijne stanowi? narz?dzie pracy dla katechezy.

20 Zastosowanie w niektórych fragmentach mniejszego druku wskazuje na to, ?e chodzi o uwagi o charakterze historycznym, apologetycznym lub uzupe?niaj?ce wyja?nienia doktrynalne.

21 Cytaty ze ?róde? patrystycznych, liturgicznych, hagiograficznych oraz wypowiedzi Urz?du Nauczycielskiego s? drukowane mniejsz? czcionk? z poszerzonym marginesem z lewej strony. Cz?sto teksty te zosta?y wybrane z my?l? o bezpo?rednim zastosowaniu katechetycznym.

22 Na ko?cu ka?dej jednostki tematycznej zestaw krótkich tekstów streszcza w zwi?z?ych formu?ach to, co nale?y do istoty nauczania. Teksty W skrócie maj? na celu przed?o?enie ?atwych do zapami?tania syntetycznych sformu?owa?, które mog? by? wykorzystane w katechezie lokalnej.

VI. Konieczne adaptacje

23 Katechizm zwraca szczególn? uwag? na wyk?ad doktrynalny, poniewa? pragnie pomóc w pog??bieniu znajomo?ci wiary. Zosta? wi?c ukierunkowany na dojrzewanie wiary, na jej zakorzenienie w ?yciu i promieniowanie ni? przez ?wiadectwo10Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 20-22; 25..

24 W zwi?zku z bezpo?rednim celem, jakiemu ma s?u?y?, Katechizm nie proponuje adaptacji wyk?adu i metod katechetycznych, jakich wymagaj? zró?nicowania kultury, wieku, ?ycia duchowego oraz sytuacji spo?ecznych i eklezjalnych tych, do których kieruje si? katecheza. Niezb?dne adaptacje w tym zakresie pozostawia si? odpowiednio do tego przystosowanym katechizmom, a jeszcze bardziej tym, którzy nauczaj? wiernych:

 

Ten, kto naucza, powinien "sta? si? wszystkim dla wszystkich" (1 Kor 9, 22), by zdoby? wszystkich dla Chrystusa... Niech nie uwa?a wi?c, ?e wszystkie powierzone mu dusze s? na tym samym poziomie. Nie mo?e wi?c za pomoc? jednej i niezmiennej metody poucza? i formowa? wiernych w prawdziwej pobo?no?ci. Jedni s? jak nowo narodzone dzieci, inni zaczynaj? dopiero wzrasta? w Chrystusie, a inni w ko?cu s? rzeczywi?cie doro?li... Ci, którzy s? powo?ani do pos?ugi przepowiadania, w przekazywaniu nauczania o tajemnicach wiary i normach obyczajów powinni dostosowa? swoje s?owa do umys?owo?ci i mo?liwo?ci s?uchaczy 11 Katechizm Rzymski, Wst?p, 11..

 

Mi?o?? ponad wszystko

25 Na zako?czenie niniejszej prezentacji w?a?ciw? rzecz? jest przypomnienie zasady pastoralnej zawartej w Katechizmie Rzymskim:

 

Jedyny cel nauczania nale?y widzie? w mi?o?ci, która nigdy si? nie sko?czy. Mo?na bowiem doskonale przedstawi? to, co ma by? przedmiotem wiary, nadziei i dzia?ania, ale przede wszystkim trzeba zawsze ukazywa? mi?o?? naszego Pana, by wszyscy zrozumieli, ?e ka?dy prawdziwie chrze?cija?ski akt cnoty nie ma innego ?ród?a ni? mi?o?? ani innego celu ni? mi?o??12Katechizm Rzymski, Wst?p, 10..

 

 

Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 29 goĹ›ci