Dekret o ko?cio?ach wschodnich katolickich "ORIENTALIUM ECCLESIARUM"
Dokumenty Ko?cio?a -

Sobór Watyka?ski II
Dekret o ko?cio?ach wschodnich katolickich
"ORIENTALIUM ECCLESIARUM"

WST?P
DKW 1. Ko?ció? katolicki wysoko ceni instytucje, ryty liturgiczne, tradycje ko?cielne oraz karno?? ?ycia chrze?cija?skiego Ko?cio?ów Wschodnich. W nich bowiem, s?awnych czcigodn? staro?ytno?ci?, ja?nieje tradycja, pochodz?ca od Aposto?ów poprzez Ojców, która stanowi cz??? przez Boga objawionego i niepodzielnego dziedzictwa Ko?cio?a powszechnego. W trosce przeto o Ko?cio?y Wschodnie, które s? ?ywymi ?wiadkami tej tradycji, obecny ?wi?ty Ekumeniczny Sobór pragn?c gor?co, aby one kwit?y i z now? si?? apostolsk? spe?nia?y powierzone sobie zadanie, postanowi? ustali? pewne zasadnicze punkty nauki ? oprócz tych, które odnosz? si? do ca?ego Ko?cio?a przekazuj?c reszt? trosce Synodów wschodnich i Stolicy Apostolskiej.

KO?CIO?Y PARTYKULARNE LUB OBRZ?DKI

DKW 2. ?wi?ty i katolicki Ko?ció?, który jest Cia?em Mistycznym Chrystusa, sk?ada si? z wiernych, organicznie zjednoczonych w Duchu ?w. t? sam? wiar?, tymi samymi sakramentami i tym samym zwierzchnictwem. Oni to, ??cz?c si? w ró?ne zrzeszenia zwi?zane hierarchi?, tworz? Ko?cio?y partykularne albo obrz?dki. A mi?dzy nimi przedziwna panuje wspólnota, tak ?e ró?norodno?? ta w Ko?ciele nie tylko nie przynosi szkody jego jedno?ci, ale j? raczej uwydatnia. W zamierzeniu bowiem Ko?cio?a katolickiego le?y, aby nienaruszone pozosta?y tradycje ka?dego partykularnego Ko?cio?a czy obrz?dku. A tak?e pragnie on dostosowywa? swój sposób ?ycia do zmiennych warunków czasu i miejsca.

DKW 3. Te partykularne Ko?cio?y, tak Wschodu jak i Zachodu, chocia? ró?ni? si? cz??ciowo mi?dzy sob? tak zwanymi obrz?dkami, mianowicie liturgi?, karno?ci? ko?cieln? i spu?cizn? duchow?, s? wszak?e jednakowo poddane w?adzy pasterskiej Biskupa Rzymskiego, który jest z woli Bo?ej nast?pc? ?wi?tego Piotra we w?adzy zwierzchniej nad ca?ym Ko?cio?em. Dlatego Ko?cio?y te jednakow? posiadaj? godno?? i ?aden z nich nie góruje nad innymi z racji obrz?dku. Ciesz? si? te? tymi samymi prawami i poddane s? tym samym obowi?zkom, tak?e gdy chodzi o g?oszenie Ewangelii na ca?ym ?wiecie (por. Mk 16,15) pod kierownictwem Biskupa Rzymskiego.

DKW 4. Tote? na ca?ym ?wiecie nale?y troszczy? si? o zachowanie oraz o rozwój wszystkich Ko?cio?ów partykularnych, i dlatego nale?y tworzy? parafie i w?asn? hierarchi?, gdzie tego domaga si? dobro duchowe wiernych. Hierarchowie za? ró?nych Ko?cio?ów partykularnych uzyskuj?cy jurysdykcj? w obr?bie tego samego terytorium, powinni po naradzeniu si? na okresowych zebraniach troszczy? si? o popieranie jedno?ci dzia?ania i zjednoczonymi wysi?kami wspomaga? wspólne przedsi?wzi?cia dla sprawniejszego krzewienia religii i skuteczniejszego zachowania karno?ci kleru. Wszyscy duchowni i osoby zd??aj?ce do ?wi?ce? kap?a?skich maj? by? nale?ycie pouczani o obrz?dkach, a zw?aszcza o wskazaniach praktycznych, odnosz?cych si? do ró?nic mi?dzy obrz?dkami. Owszem, nawet i ?wieckich nale?y poucza? w czasie katechizacji o obrz?dkach i odno?nych przepisach. Wszyscy wreszcie katolicy i ka?dy z nich z osobna, jak te? ochrzczeni jakiegokolwiek Ko?cio?a czy spo?eczno?ci akatolickiej, w??czaj?cy si? do pe?nej wspólnoty katolickiej, maj? wsz?dzie zatrzymywa? w?asny obrz?dek i piel?gnowa? go oraz wed?ug swych si? zachowywa?. Ma to dzia? si? przy nienaruszonym prawie odwo?ywania si? w szczególnych wypadkach dotycz?cych osób, wspólnot albo obszarów ? do Stolicy Apostolskiej, która, jako najwy?szy s?dzia w stosunkach mi?dzy Ko?cio?ami zaradzi potrzebom w duchu ekumenicznym, albo sama, albo za po?rednictwem innych w?adz, wydawszy odpowiednie wskazania, dekrety czy reskrypty.

KONIECZNO?? ZACHOWANIA DUCHOWEJ SPU?CIZNY KO?CIO?ÓW WSCHODNICH

DKW 5. Historia, tradycje i bardzo liczne instytucje ko?cielne wspaniale ?wiadcz? o wielkich zas?ugach Ko?cio?ów Wschodnich wobec Ko?cio?a powszechnego. Dlatego ?wi?ty Sobór to ko?cielne i duchowe dziedzictwo nie tylko darzy nale?nym szacunkiem i s?uszn? czci?, ale tak?e mocno jest przekonany, ?e stanowi ono dziedzictwo ca?ego Ko?cio?a Chrystusowego. Z tego powodu uroczy?cie o?wiadcza, ?e Ko?cio?y Wschodu jak i Zachodu maj? prawo i obowi?zek rz?dzenia si? wedle w?asnych osobnych przepisów, jako ?e zaleca je czcigodna starodawno?? oraz ?e bardziej odpowiadaj? obyczajom miejscowych wiernych i wydaj? si? by? przydatniejsze do zadbania o dobro dusz.

DKW 6. Wszyscy chrze?cijanie wschodni niech wiedz? i uwa?aj? to za rzecz niew?tpliw?, ?e mog? i powinni zawsze zachowywa? swoje prawowite obrz?dy liturgiczne i swoje zasady karno?ci, oraz ?e zmiany winny by? wprowadzane jedynie dla w?a?ciwego i organicznego post?pu. Wszystko to wi?c maj? z najwi?ksz? wierno?ci? zachowywa? w?a?nie sami chrze?cijanie wschodni, którzy te? powinni zdobywa? ci?gle coraz wi?ksz? znajomo?? tych rzeczy i coraz doskonalej je stosowa?, a gdyby ze wzgl?du na okoliczno?ci czasu lub osób wbrew s?uszno?ci od nich odst?pili, niechaj staraj? si? powróci? do tradycji odziedziczonej po przodkach. Ci za?, którzy z racji czy to urz?du, czy apostolskiej pos?ugi pozostaj? w cz?stych stosunkach z Ko?cio?ami Wschodnimi albo z ich wiernymi, maj? nabra? znajomo?ci i poszanowania obrz?dów, karno?ci, nauki, historii oraz ducha chrze?cijan wschodnich, stosownie do powagi sprawowanego przez nich urz?du. Zakonom za? i stowarzyszeniom obrz?dku ?aci?skiego, pracuj?cym w krajach wschodnich albo w?ród wiernych wschodnich, usilnie zaleca si?, aby dla wi?kszej skuteczno?ci apostolskiej pracy zak?adali domy albo nawet prowincje obrz?dku wschodniego, o ile to tylko jest mo?liwe.

PATRIARCHOWIE WSCHODNI

DKW 7. Od najdawniejszych czasów istnieje w Ko?ciele instytucja patriarchatu, uznana ju? przez pierwsze Sobory powszechne.

Przez patriarch? wschodniego rozumie si? biskupa, któremu przys?uguje jurysdykcja nad wszystkimi biskupami, nie wy??czaj?c metropolitów, klerem i ludem w?asnego terytorium lub obrz?dku, zgodnie z przepisem prawa i bez naruszania prymatu Biskupa Rzymskiego.

Hierarcha jakiegokolwiek obrz?dku, ustanawiany gdziekolwiek poza granicami terytorium patriarchatu, pozostaje cz?onkiem hierarchii patriarchatu tego? samego obrz?dku zgodnie z przepisem prawa.

DKW 8. Patriarchowie Ko?cio?ów Wschodnich, mimo ?e ich stolice pochodz? z ró?nych okresów, s? jednak wszyscy sobie równi z racji godno?ci patriarchy, z zastrze?eniem jednak honorowego pierwsze?stwa prawnie ustalonego.

DKW 9. Wedle najdawniejszej tradycji Ko?cio?a nale?y szczególn? czci? otacza? patriarchów Ko?cio?ów Wschodnich, jako ?e ka?dy stoi na czele swego patriarchatu jako ojciec i g?owa.

Dlatego ten ?wi?ty Sobór postanawia, aby ich prawa i przywileje zosta?y wznowione wedle starodawnych tradycji ka?dego Ko?cio?a i postanowie? Soborów powszechnych.

Prawa za? te i przywileje pokrywaj? si? z tymi, które istnia?y w epoce ??czno?ci Wschodu z Zachodem, chocia?by nieco nale?a?o je przystosowa? do dzisiejszych warunków.

Patriarchowie ze swymi synodami stanowi? wy?sz? instancj? dla wszelkich spraw patriarchatu, nie wy??czaj?c prawa ustanawiania nowych eparchii oraz mianowania biskupów swego obrz?dku w granicach terytorium patriarchatu, bez naruszania niepozbywalnego prawa Biskupa Rzymskiego interweniowania w poszczególnych wypadkach.

DKW 10. To, co powiedziano o patriarchatach, odnosi si? tak?e, wedle przepisu prawa, do arcybiskupów wi?kszych, którzy stoj? na czele ca?ego jakiego? Ko?cio?a partykularnego albo obrz?dku.

DKW 11. Poniewa? instytucja patriarchatu jest tradycyjn? form? rz?dów w Ko?cio?ach Wschodnich, ?wi?ty i powszechny Sobór ?yczy sobie, aby gdzie tego zajdzie potrzeba, erygowa? nowe patriarchaty, których tworzenie jest zastrze?one Soborowi powszechnemu lub Biskupowi Rzymskiemu.

SZAFARSTWO ?WI?TYCH SAKRAMENTÓW
DKW 12. ?wi?ty Sobór powszechny potwierdza i pochwala dawne przepisy dotycz?ce sakramentów ?w., przyj?te w Ko?cio?ach Wschodnich, jak i praktyk? w ich sprawowaniu i udzielaniu, ?yczy te? sobie, aby w razie potrzeby zosta?y one wznowione.

DKW 13. Przepisy o szafarzu bierzmowania ?w., b?d?ce w mocy od najdawniejszych czasów u chrze?cijan wschodnich, maj? by? w pe?ni wznowione. Dlatego prezbiterzy mog? udziela? tego sakramentu, u?ywaj?c krzy?ma po?wi?conego przez patriarch? lub biskupa.

DKW 14. Wszyscy prezbiterzy wschodni mog? wa?nie udziela? tego sakramentu czy to razem z chrztem ?w., czy te? oddzielnie, wszystkim wiernym jakiegokolwiek obrz?dku, nie wy??czaj?c ?aci?skiego, z zachowaniem ? gdy chodzi o dozwolono??  przepisów prawa tak ogólnego, jak partykularnego. Równie? prezbiterzy obrz?dku ?aci?skiego mog? na podstawie upowa?nienia przys?uguj?cego im w szafowaniu tego sakramentu, udziela? go tak?e wiernym Ko?cio?ów Wschodnich, bez uszczerbku dla obrz?dku, z zachowaniem ? co do dozwolono?ci ? przepisów prawa czy to ogólnego, czy partykularnego.

DKW 15. Wierni s? zobowi?zani w niedziel? i ?wi?ta uczestniczy? w boskiej liturgii lub w odprawieniu liturgicznej chwalby Bo?ej, zgodnie z przepisami czy zwyczajem w?asnego obrz?dku. Aby tym ?atwiej wierni mogli dope?ni? tego obowi?zku, postanawia si?, ?e czas stosowny do wype?nienia owego przykazania up?ywa od nieszporów wigilii a? do ko?ca niedzieli lub ?wi?ta. Usilnie zaleca si? wiernym, aby w tych dniach, owszem cz??ciej, lub nawet codziennie przyst?powali do Komunii ?wi?tej.

DKW 16. Ze wzgl?du na permanentne przemieszanie wiernych, ró?nych partykularnych Ko?cio?ów na tym samym obszarze lub terytorium wschodnim, upowa?nienie prezbiterów jakiegokolwiek obrz?dku do s?uchania spowiedzi udzielone przez ich w?a?ciwych hierarchów w sposób prawowity i bez ogranicze?, rozci?ga si? na ca?e terytorium udzielaj?cego tego upowa?nienia, jak i na miejsca oraz wiernych jakiegokolwiek obrz?dku w obr?bie tego? terytorium, chyba ?e hierarcha miejscowy odmówi? wyra?nie tego zezwolenia dla miejscowo?ci w?asnego obrz?dku.

DKW 17. Aby starodawne rozporz?dzenia dotycz?ce sakramentu kap?a?stwa w Ko?cio?ach Wschodnich znowu odzyska?y swe znaczenie, gor?co ?yczy sobie ten ?wi?ty Sobór wznowienia instytucji trwa?ego diakonatu tam, gdzie wysz?a ze zwyczaju. Je?li za? chodzi o subdiakonat i ?wi?cenia ni?sze oraz ich uprawnienia i obowi?zki, maj? si? o to zatroszczy? w?adza prawodawcza ka?dego Ko?cio?a partykularnego.

DKW 18. Celem zapobie?enia ma??e?stwom niewa?nym, gdy katolicy wschodni wchodz? w zwi?zek ma??e?ski z niekatolikami wschodnimi ochrzczonymi oraz dla zapewnienia trwa?o?ci i ?wi?to?ci zwi?zku ma??e?skiego, jak te? i spokoju domowego postanawia ?wi?ty Sobór, ?e forma kanoniczna zawierania tych ma??e?stw obowi?zuje tylko pod sankcj? godziwo?ci, do wa?no?ci wystarcza obecno?? kap?ana, z zachowaniem jednak innych przepisów z prawa obowi?zuj?cych.

KULT RELIGIJNY

DKW 19. ?wi?ta wspólne dla wszystkich Ko?cio?ów Wschodnich mo?e na przysz?o?? ustanawia?, przenosi? albo znosi? jedynie Sobór powszechny lub Stolica Apostolska. ?wi?ta za? obowi?zuj?ce w poszczególnych Ko?cio?ach partykularnych maj? prawo ustanawia?, przenosi? albo znosi? oprócz Stolicy Apostolskiej Synody patriarchalne albo archidiecezjalne, uwzgl?dniaj?c jednak nale?ycie sytuacj? ca?ego regionu oraz innych Ko?cio?ów partykularnych.

DKW 20. Dopóki nie dojdzie do upragnionej zgody mi?dzy wszystkimi chrze?cijanami w ustaleniu jednego dnia, w którym wszyscy obchodziliby uroczysto?? Paschy, na razie dla podtrzymania jedno?ci w?ród chrze?cijan mieszkaj?cych w tym samym kraju lub nale??cych do tego samego narodu, zaleca si? patriarchom lub najwy?szym miejscowym zwierzchnikom, aby co do ?wi?cenia Wielkanocy w t? sam? niedziel? doszli do porozumienia ze wszystkimi zainteresowanymi po odbyciu narady w tej sprawie i uzyskaniu jednomy?lnej zgody.

DKW 21. Poszczególni wierni, przebywaj?cy poza obszarem lub terytorium w?asnego obrz?dku, mog? w pe?ni stosowa? si? do przepisów obowi?zuj?cych w miejscu ich pobytu, gdy chodzi o prawo dotycz?ce czasów ?wi?tych. Cz?onkowie rodzin, nale??cych do ró?nych obrz?dków, mog? w wype?nieniu tego prawa stosowa? si? do jednego i tego samego obrz?dku.

DKW 22. Duchowni i zakonnicy wschodni maj? odprawia? wed?ug tradycji i przepisów w?asnego ustawodawstwa liturgiczn? chwalb? Bo??, która od czasów staro?ytnych by?a w wielkim poszanowaniu we wszystkich Ko?cio?ach Wschodnich. Równie? wierni, id?c za przyk?adem przodków, niech wedle mo?no?ci uczestnicz? pobo?nie w chwalbie Bo?ej.

DKW 23. Patriarcha z Synodem albo w?adza najwy?sza ka?dego Ko?cio?a wraz z Rad? hierarchów maj? prawo czuwa? nad stosowaniem j?zyków w ?wi?tych czynno?ciach liturgicznych oraz zatwierdza? t?umaczenia tekstów na j?zyk ojczysty  po zawiadomieniu Stolicy Apostolskiej.

SPOSÓB OBCOWANIA Z BRA?MI KO?CIO?ÓW ROZ??CZONYCH
DKW 24. Na Ko?cio?ach Wschodnich, pozostaj?cych w ??czno?ci ze Stolic? Apostolsk?, spoczywa szczególny obowi?zek popierania jedno?ci wszystkich chrze?cijan, szczególnie wschodnich, zgodnie z zasadami dekretu tego? ?wi?tego Soboru: "O Ekumenizmie". Maj? to czyni? przede wszystkim przez modlitwy, przyk?adne ?ycie, skrupulatn? wierno?? wobec staro?ytnych tradycji wschodnich, wzajemne lepsze poznanie si?, wspó?prac? i braterski szacunek dla rzeczy i ludzi.

DKW 25. Od chrze?cijan wschodnich roz??czonych, dochodz?cych pod tchnieniem ?aski Ducha ?wi?tego do jedno?ci katolickiej, nie nale?y wymaga? niczego wi?cej, ni? wymaga proste wyznanie wiary katolickiej. A poniewa? u nich kap?a?stwo pozosta?o wa?ne, duchowni wschodni, zgadzaj?cy si? na jedno?? katolick?, s? upowa?nieni do wykonywania czynno?ci w?asnego stopnia kap?a?skiego, zgodnie z normami ustanowionymi przez kompetentn? w?adz?.

DKW 26. Wspó?udzia? w czynno?ciach liturgicznych (communicatio in sacris), szkodz?cy jedno?ci Ko?cio?a albo zawieraj?cy w sobie formalne przylgni?cie do b??du lub te? niebezpiecze?stwo zb??dzenia w wierze, zgorszenia i indyferentyzmu, jest z prawa Bo?ego zabroniony. Praktyka jednak duszpasterska wykazuje, ?e je?li chodzi o braci wschodnich, mo?na i powinno si? wzi?? pod uwag? ró?ne sytuacje poszczególnych osób, kiedy to ani jedno?? Ko?cio?a nie jest zagro?ona, ani nie wyst?puje niebezpiecze?stwo, którego nale?y unikn??, lecz przynagla konieczno?? zbawienia i dobro dusz. Dlatego Ko?ció? katolicki, stosownie do okoliczno?ci czasu, miejsca i osób, nieraz stosowa? i stosuje ?agodniejszy sposób post?powania, daj?c wszystkim ?rodki zbawienia i ?wiadectwo mi?o?ci mi?dzy chrze?cijanami przez uczestnictwo w sakramentach i innych czynno?ciach i rzeczach ?wi?tych. Bior?c to pod uwag?, "aby?my si? nie stali przeszkod? do zbawienia z powodu surowo?ci s?du dla tych, którzy si? zbawiaj?" oraz dla coraz wi?kszego popierania jedno?ci z Ko?cio?ami Wschodnimi, od nas od??czonymi ?wi?ty Sobór ustala nast?puj?cy sposób post?powania:

DKW 27. Zgodnie z wy?ej wymienionymi zasadami mo?na chrze?cijanom wschodnim, którzy w dobrej wierze pozostaj? od??czeni od Ko?cio?a katolickiego, udziela? sakramentów pokuty, Eucharystii i namaszczenia chorych je?li dobrowolnie o to poprosz? i b?d? mieli nale?yt? dyspozycj?. Owszem, równie? katolikom wolno prosi? o te sakramenty tych duchownych akatolickich, w których Ko?ciele s? wa?ne sakramenty, ilekro? doradza?aby to konieczno?? albo rzeczywisty po?ytek duchowy, a dost?p do kap?ana katolickiego fizycznie lub moralnie okaza?by si? niemo?liwy.

DKW 28. Równie?, zak?adaj?c te same zasady, zezwala si? na wspó?udzia? katolików ze wschodnimi bra?mi od??czonymi w ?wi?tych czynno?ciach, rzeczach i miejscach, dla s?usznej przyczyny.

DKW 29. T? ?agodniejsz? zasad? wspó?udzia?u w ?wi?tych czynno?ciach z bra?mi od??czonych Ko?cio?ów Wschodnich powierza si? czujno?ci i kierownictwu miejscowych hierarchów, aby po wzajemnym naradzeniu si? a nawet gdyby tak wypad?o, po wys?uchaniu równie? hierarchów Ko?cio?ów od??czonych, kierowali obcowaniem chrze?cijan mi?dzy sob? za pomoc? stosownych i skutecznych wskaza? i norm.

ZAKO?CZENIE

DKW 30. ?wi?ty Sobór raduje si? wielce z owocnej i czynnej wspó?pracy Wschodnich i Zachodnich Ko?cio?ów katolickich, a równocze?nie o?wiadcza: te wszystkie zarz?dzenia prawne s? wydane dla obecnych warunków, dopóki Ko?ció? katolicki i Ko?cio?y Wschodnie oddzielone nie dojd? do pe?nej jedno?ci.

Tymczasem jednak do wszystkich chrze?cijan wschodnich jak i zachodnich kieruje si? usiln? pro?b?, ?eby zanosili gor?ce i wytrwa?e, nawet codzienne pro?by do Boga, aby za wspomo?eniem Naj?wi?tszej Bo?ej Rodzicielki wszyscy stali si? jedno. Niech modl? si? tak?e, aby na tak licznych chrze?cijan do jakiegokolwiek nale??cych Ko?cio?a którzy, wyznaj?c m??nie imi? Chrystusa, cierpi? i doznaj? ucisku, zst?pi?a pe?nia pokrzepienia i pocieszenia od Ducha ?wi?tego Pocieszyciela. Wszyscy mi?ujmy si? nawzajem mi?o?ci? bratersk?, w okazywaniu czci jedni drugich uprzedzaj?c.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 101 goĹ›ci