Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 1-95)
Dokumenty Ko?cio?a -
 

 

KSI?GA I
NORMY OGÓLNE

             Kan. 1 - Kanony tego Kodeksu dotycz? jedynie Ko?cio?a ?aci?skiego.

            Kan. 2 - Kodeks zazwyczaj nie okre?la obrz?dów, jakie nale?y zachowa? w sprawowaniu czynno?ci liturgicznych, dlatego obowi?zuj?ce dotychczas przepisy liturgiczne zachowuj? swoj? moc, chyba ?e które? z nich s? przeciwne kanonom Kodeksu.

            Kan. 3 - Kanony Kodeksu nie odwo?uj? ani te? nie zmieniaj? umów zawartych przez Stolic? Apostolsk? z krajami lub innymi spo?eczno?ciami politycznymi. Zachowuj? one przeto swoj? dotychczasow? moc, chocia?by nawet by?y przeciwne przepisom tego Kodeksu.

            Kan. 4 - Prawa nabyte oraz przywileje udzielone dotychczas przez Stolic? Apostolsk? osobom fizycznym lub prawnym, a b?d?ce w u?yciu i nie odwo?ane, pozostaj?            nienaruszone, chyba ?e kanony tego Kodeksu wyra?nie je odwo?uj?.

            Kan. 5 - § 1. Istniej?ce dotychczas zwyczaje przeciwne przepisom niniejszych kanonów - tak powszechne, jak i partykularne - zostaj? ca?kowicie zniesione i w przysz?o?ci nie dopuszcza si? do ich wznowienia, je?li zosta?y odrzucone przez kanony obecnego Kodeksu. Równie? pozosta?e nale?y uwa?a? za zniesione, chyba ?e Kodeks wyra?nie co innego zastrzega, albo s? one stuletnie lub niepami?tne - mog? by? tolerowane, je?li zdaniem ordynariusza nie da si? ich usun?? ze wzgl?du na okoliczno?ci miejsca i osób.

            § 2. Zachowuje si? istniej?ce dotychczas zwyczaje obok prawa, tak powszechne, jak i partykularne.

            Kan. 6 - § 1. Z chwil? wej?cia w ?ycie niniejszego Kodeksu, zostaj? zniesione:

 1 Kodeks Prawa Kanonicznego promulgowany w 1917 roku;

 2 równie? inne ustawy, powszechne lub partykularne, przeciwne przepisom obecnego Kodeksu, chyba ?e odno?nie do partykularnych co innego wyra?nie zastrze?ono;

 3 jakiekolwiek ustawy karne - tak powszechne, jak i partykularne - wydane przez Stolic? Apostolsk?, chyba ?e zosta?y w??czone do tego Kodeksu;

 4 wreszcie pozosta?e powszechne ustawy dyscyplinarne, które dotycz? spraw w ca?o?ci regulowanych obecnym Kodeksem.

            § 2. Je?li kanony niniejszego Kodeksu zawieraj? stare prawo, winny by? interpretowane z uwzgl?dnieniem równie? kanonicznej tradycji.

 

Tytu? I

USTAWY KO?CIELNE

 

   Kan. 7 - Ustawa powstaje z chwil? jej promulgowania.

            Kan. 8 - § 1. Powszechne ustawy ko?cielne s? promulgowane przez zamieszczenie w organie urz?dowym Actorum Apostolicae Sedis, chyba ?e w poszczególnych przypadkach zosta? przepisany inny sposób promulgowania. Uzyskuj? moc prawn? wy??cznie po up?ywie trzech miesi?cy od dnia, którym numer Akt jest oznaczony, chyba ?e z natury rzeczy wi??? od razu albo w samej ustawie zosta? specjalnie i wyra?nie okre?lony krótszy lub d?u?szy okres nieobowi?zywalno?ci.

            § 2. Ustawy partykularne s? promulgowane w sposób okre?lony przez prawodawc? i zaczynaj? obowi?zywa? po miesi?cu od dnia promulgacji, chyba ?e w samej ustawie okre?lono inny termin.

            Kan. 9 - Ustawy odnosz? si? do przysz?o?ci nie do przesz?o?ci, chyba ?e zastrzega si? w nich wyra?nie o rzeczach przesz?ych.

            Kan. 10 - Jedynie te ustawy nale?y uzna? za uniewa?niaj?ce lub uniezdalniaj?ce które wyra?nie postanawiaj?, ?e akt jest niewa?ny, albo osoba niezdolna.

            Kan. 11 - Ustawom czysto ko?cielnym podlegaj? ochrzczeni w Ko?ciele katolickim lub do niego przyj?ci, którzy jednak posiadaj? wystarczaj?ce u?ywanie rozumu oraz - je?li ustawa czego innego wyra?nie nie zastrzega - uko?czy?y siódmy rok ?ycia.

            Kan. 12 - § 1. Ustawom powszechnym podlegaj? na ca?ym ?wiecie wszyscy dla których zosta?y wydane.

            § 2. Spod ustaw powszechnych, które nie obowi?zuj? na okre?lonym terytorium, s? wyj?ci wszyscy, którzy na tym terytorium aktualnie przebywaj?.

            § 3. Ustawy wydane dla okre?lonego terytorium wi??? tych dla których zosta?y wydane i którzy posiadaj? na nim sta?e lub tymczasowe zamieszkanie oraz równocze?nie aktualnie na nim przebywaj?, z zachowaniem przepisu kan. 13.

            Kan. 13 - § 1. O ile nie stwierdzi si? czego innego, ustawy partykularne posiadaj? charakter terytorialny nie za? personalny.

            § 2. Podró?ni nie s? zwi?zani:

            1 ustawami partykularnymi w?asnego terytorium, jak d?ugo poza nim przebywaj?, chyba ?e ich przekroczenie powoduje szkod? na w?asnym terytorium albo ustawy maj? charakter personalny;

            2 ani ustawami terytorium na którym przebywaj? z wyj?tkiem tych, które zaradzaj? porz?dkowi publicznemu albo okre?laj? formalno?ci aktów, albo dotycz? rzeczy nieruchomych, po?o?onych na tym terytorium

            § 3. Tu?acze podlegaj? ustawom - tak powszechnym, jak i partykularnym - obowi?zuj?cym w miejscu przebywania.

            Kan. 14 - W w?tpliwo?ci prawnej, ustawy nie obowi?zuj?, nawet uniewa?niaj?ce i uniezdalniaj?ce. Natomiast w w?tpliwo?ci faktycznej, ordynariusze mog? od nich dyspensowa? byleby - gdy idzie o dyspens? zastrze?on? - zwyk?a jej udziela? w?adza, której jest zarezerwowana.

            Kan. 15 - § 1. Ignorancja lub b??d dotycz?ce ustaw uniewa?niaj?cych lub uniezdalniaj?cych, nie przeszkadzaj? ich skutkom, chyba ?e co innego jest wyra?nie postanowione.

            § 2. Nie domniemywa si? ignorancji lub b??du odno?nie do ustawy, kary, albo odno?nie do faktu w?asnego czy cudzego notorycznego; natomiast domniemywa si? to odno?nie do faktu cudzego nienotorycznego, dopóki co? przeciwnego nie zostanie udowodnione.

            Kan. 16 - § 1. W sposób autentyczny ustawy interpretuje prawodawca oraz ten, komu on zleci? w?adz? autentycznego interpretowania.

            § 2. Interpretacja autentyczna, dokonana w formie ustawy posiada tak? sam? moc co ustawa i wymaga promulgacji; je?li tylko wyja?nia s?owa ustawy same w sobie pewne wtedy dzia?a wstecz. Gdy ustaw? zaw??a lub poszerza albo t?umaczy w?tpliw?, nie dzia?a wstecz.

            § 3. Interpretacja za? dokonana w formie wyroku s?dowego lub aktu administracyjnego w poszczególnej sprawie, nie ma mocy ustawy i wi??e jedynie osoby oraz dotyczy spraw, dla których zosta?a wydana.

            Kan. 17 - Ustawy ko?cielne nale?y rozumie? wed?ug w?asnego znaczenia s?ów, rozwa?anego w tek?cie i kontek?cie. Je?li pozostaje ono w?tpliwe i niejasne, nale?y uwzgl?dni? miejsca paralelne, gdy takie s?, cel i okoliczno?ci ustawy oraz my?l prawodawcy.

            Kan. 18 - Ustawy, które ustanawiaj? kary, ograniczaj? swobodne wykonywanie uprawnie? albo zawieraj? wyj?tek od ustawy, podlegaj? ?cis?ej interpretacji.

            Kan. 19 - Je?li w okre?lonej sprawie brak wyra?nej ustawy, powszechnej lub partykularnej, albo prawa zwyczajowego sprawa - z wyj?tkiem karnej - winna by? rozstrzygni?ta z uwzgl?dnieniem ustaw wydanych w podobnych sprawach, ogólnych zasad prawnych z zachowaniem s?uszno?ci kanonicznej, jurysprudencji, praktyki Kurii Rzymskiej oraz powszechnej i sta?ej opinii uczonych.

            Kan. 20 - Pó?niejsza ustawa uchyla wcze?niejsz? lub j? zmienia, je?li wyra?nie to postanawia albo jest jej wprost przeciwna, albo porz?dkuje w ca?o?ci przedmiot dawnej ustawy. Jednak?e ustawa powszechna nie zmienia prawa partykularnego lub specjalnego, chyba ?e co innego jest w prawie wyra?nie zastrze?one.

            Kan. 21 - W w?tpliwo?ci nie domniemywa si?, ?e ustawa poprzednia zosta?a odwo?ana, lecz ustawy pó?niejsze nale?y odnie?? do poprzednich i wedle mo?no?ci z nimi uzgodni?.

            Kan. 22 - Ustawy pa?stwowe, do których odsy?a prawo ko?cielne, nale?y zachowa? w prawie kanonicznym na ile nie s? przeciwne prawu Bo?emu i o ile prawo kanoniczne czego innego nie zastrzega. 

 

Tytu? II

ZWYCZAJ

            Kan. 23 - Tylko ten zwyczaj wprowadzony przez wspólnot? wiernych posiada moc prawa, który zosta? zatwierdzony przez prawodawc?, zgodnie z kanonami ni?ej zamieszczonymi.

            Kan. 24 - § 1. ?aden zwyczaj przeciwny prawu Bo?emu nie mo?e uzyska? mocy prawa.

            § 2. Nie mo?e te? uzyska? mocy prawa zwyczaj przeciwny prawu kanonicznemu albo powsta?y obok niego, je?li nie jest rozumny. Nie jest za? rozumny zwyczaj wyra?nie przez prawo odrzucony.

            Kan. 25 - Tylko ten zwyczaj uzyskuje moc ustawy, który jest zachowywany z zamiarem wprowadzenia prawa przez wspólnot? zdoln? przynajmniej do jego przyj?cia.

            Kan. 26 - Je?li nie uzyska? specjalnego zatwierdzenia kompetentnego prawodawcy, zwyczaj przeciwny obowi?zuj?cemu prawu kanonicznemu oraz zwyczaj obok prawa kanonicznego jedynie wtedy otrzymuje moc prawa, gdy jest zachowywany zgodnie z prawem w sposób ci?g?y przez pe?nych lat trzydzie?ci. Natomiast przeciwny ustawie kanonicznej, która zawiera klauzul? zabraniaj?c? przysz?ych zwyczajów tylko wtedy mo?e przewa?y?, gdy jest stuletni albo niepami?tny.

            Kan. 27 - Zwyczaj jest najlepsz? interpretacj? ustaw.

            Kan. 28 - Z zachowaniem przepisu kan. 5, zwyczaj czy to przeciwny prawu, czy obok niego, zostaje odwo?any przez zwyczaj przeciwny lub ustaw?. Je?li jednak o nich wyra?nie nie wspomina, ustawa nie odwo?uje zwyczajów stuletnich lub niepami?tnych, ani te? ustawa powszechna nie odwo?uje zwyczajów partykularnych.

 

 

Tytu? III

DEKRETY OGÓLNE ORAZ INSTRUKCJE

            Kan. 29 - Dekrety ogólne, wydawane przez kompetentnego prawodawc? dla wspólnoty zdolnej do przyj?cia prawa i zawieraj?ce ogólne przepisy, s? ustawami we w?a?ciwym znaczeniu i rz?dz? si? przepisami kanonów o ustawach.

            Kan. 30 - Kto posiada jedynie w?adz? wykonawcz?, nie mo?e wyda? dekretu ogólnego, o którym w kan. 29, chyba ?e w poszczególnych wypadkach zostanie mu wyra?nie udzielona zgodnie z prawem przez kompetentnego prawodawc?, z zachowaniem warunków okre?lonych w akcie jej udzielenia.

            Kan. 31 - § 1. Ogólne dekrety wykonawcze, w których mianowicie dok?adniej okre?la si? sposoby zastosowania ustawy albo przynagla si? jej zachowanie, mog? wydawa? - w ramach w?asnej kompetencji - posiadaj?cy w?adz? wykonawcz?.

            § 2. Co do promulgacji i okresu nieobowi?zywalno?ci dekretów, o których w § 1, nale?y zachowa? postanowienia kan. 8.

            Kan. 32 - Ogólne dekrety wykonawcze obowi?zuj? podlegaj?cych ustawom, których sposoby wykonania dekrety te okre?laj? lub przynaglaj? wykonanie.

            Kan. 33 - § 1. Ogólne dekrety wykonawcze, chocia?by by?y wydane w formie dyrektoriów lub dokumentów o innej nazwie, nie zmieniaj? ustaw, a ich przepisy ustawom przeciwne s? pozbawione wszelkiej mocy.

            § 2. Dekrety te trac? moc na skutek odwo?ania wyra?nego lub po?redniego, dokonanego przez kompetentn? w?adz?, jak równie? z chwil? wyga?ni?cia ustawy, dla wykonania której zosta?y wydane. Nie wygasaj? natomiast z ustaniem w?adzy wydaj?cego, chyba ?e co innego wyra?nie zastrze?ono.

            Kan. 34 - § 1. Instrukcje, które mianowicie wyja?niaj? przepisy ustaw oraz rozwijaj? i okre?laj? racje, które nale?y uwzgl?dni? przy ich zachowaniu, s? dane na u?ytek tych, którzy maj? si? troszczy? o wprowadzenie ustaw w ?ycie i obowi?zuj? ich w wykonywaniu ustaw. Wydaj? je zgodnie z prawem w granicach swojej kompetencji ci, którzy posiadaj? w?adz? wykonawcz?.

            § 2. Postanowienia instrukcji nie zmieniaj? ustaw. Je?li za? które? z nich nie dadz? si? pogodzi? z przepisami ustaw, s? pozbawione wszelkiej mocy.

            § 3. Instrukcje trac? moc nie tylko przez odwo?anie wyra?ne lub po?rednie przez kompetentn? w?adz?, która je wyda?a, lub wy?sz?, lecz tak?e przez wyga?ni?cie ustawy, dla której wyja?nienia czy wprowadzenia jej w ?ycie, zosta?y wydane.

 

Tytu? IV

POSZCZEGÓLNE AKTY ADMINISTRACYJNE

Rozdzia? I

NORMY WSPÓLNE

            Kan. 35 - Poszczególny akt administracyjny - a wi?c dekret, nakaz czy reskrypt - mo?e by? wydany przez posiadaj?cego w?adz? wykonawcz? w granicach przys?uguj?cej mu kompetencji, z zachowaniem przepisu kan. 76, § 1.

            Kan. 36 - § 1. Akt administracyjny winien by? rozumiany zgodnie z w?a?ciwym znaczeniem s?ów i powszechnie przyj?tym sposobem mówienia. W przypadku w?tpliwo?ci akty dotycz?ce sporów, zagro?enia lub wymierzenia kary, ograniczaj?ce prawa osoby lub naruszaj?ce czyje? prawa nabyte albo przeciwne ustawie z korzy?ci? dla osób prywatnych - podlegaj? ?cis?ej interpretacji; wszystkie inne - szerokiej.

            § 2. Akt administracyjny nie powinien by? rozci?gany na inne przypadki, poza wyra?nie wymienionymi.

            Kan. 37 - Akt administracyjny dotycz?cy zakresu zewn?trznego powinien by? wydany na pi?mie. Dotyczy to tak?e wykonania tego aktu, je?li jest przewidziany wykonawca.

            Kan. 38 - Akt administracyjny, nawet wtedy gdy chodzi o reskrypt wydany z w?asnej inicjatywy, jest pozbawiony mocy w tym, co narusza nabyte przez kogo? prawo albo jest przeciwny ustawie lub zatwierdzonemu zwyczajowi, chyba ?e kompetentna w?adza wyra?nie do??czy?a klauzul? uchylaj?c?.

            Kan. 39 - Warunki dodane do aktu administracyjnego tylko wtedy wymagane s? do wa?no?ci, gdy s? wyra?one partyku??: je?li, chyba ?e, o ile.

            Kan. 40 - Wykonawca jakiego? aktu administracyjnego niewa?nie wype?nia swoje zadanie przed otrzymaniem pisma i sprawdzeniem jego autentyczno?ci oraz integralno?ci, chyba ?e w?adza wydaj?c akt przes?a?a mu wcze?niej o tym wiadomo??.

            Kan. 41 - Wykonawca aktu administracyjnego, któremu powierzono samo wykonanie nie mo?e odmówi? wykonania tego aktu, chyba ?e oczywistym jest, ?e ten akt by?by niewa?ny albo ?e na skutek innej wa?nej przyczyny nie mo?e on trwa? lub nie zosta?y wype?nione warunki do??czone do tego aktu administracyjnego. Gdy natomiast wykonanie aktu administracyjnego wydaje si? niewskazane ze wzgl?du na okoliczno?ci osoby lub miejsca, wykonawca powinien przerwa? jego wykonanie. W tych przypadkach ma obowi?zek natychmiast powiadomi? w?adz?, która akt wyda?a.

            Kan. 42 - Wykonawca aktu administracyjnego winien post?powa? zgodnie z tre?ci? zlecenia. Niewa?ne za? jest wykonanie aktu je?eli nie wype?ni? istotnych warunków podanych w pi?mie i nie zachowa? istotnej formy post?powania.

            Kan. 43 - Zgodnie ze swoim roztropnym uznaniem, wykonawca mo?e wyznaczy? swego zast?pc?, chyba ?e zast?pstwo zosta?o zabronione albo zosta? on wybrany ze wzgl?du na osobiste przymioty lub oznaczono zast?pc?. W takich jednak wypadkach wolno wykonawcy komu? innemu powierzy? podj?cie aktów przygotowawczych.

            Kan. 44 - Akt administracyjny mo?e by? wykonany tak?e przez nast?pc? wykonawcy na urz?dzie, chyba ?e wykonanie powierzono z racji osobistych przymiotów.

            Kan. 45 - Je?li w wykonywaniu aktu administracyjnego wykonawca pope?ni? jaki? b??d, powinien ponownie wykona? ten akt.

            Kan. 46 - Akt administracyjny nie traci mocy z chwil? ustania prawa tego, który go wyda?, chyba ?e co innego wyra?nie w prawie zastrze?ono.

            Kan. 47 - Odwo?anie aktu administracyjnego przez inny akt administracyjny kompetentnej w?adzy osi?ga swój skutek dopiero od momentu zgodnego z prawem powiadomienia osoby, dla której by? wydany.

 

Rozdzia? II

DEKRETY I POSZCZEGÓLNE NAKAZY

            Kan. 48 - Przez poszczególny dekret nale?y rozumie? akt administracyjny, wydany przez kompetentn? w?adz? wykonawcz?, w którym zgodnie z przepisami prawa zostaje podj?ta decyzja w poszczególnym przypadku albo ma miejsce powierzenie, które ze swej natury nie suponuje wniesienia przez kogo? pro?by.

            Kan. 49 - Poszczególny nakaz jest dekretem, który jednej lub okre?lonym osobom, wprost i zgodnie z prawem co? poleca wykona? lub czego? zaniecha?, przede wszystkim celem przynaglenia do zachowania ustawy.

            Kan. 50 - Przed wydaniem poszczególnego dekretu, w?adza powinna zebra? konieczne wiadomo?ci i dowody, oraz - o ile to mo?liwe - wys?ucha? tych, których prawa mog? by? naruszone.

            Kan. 51 - Dekret powinien by? wydany na pi?mie, z podaniem, je?li zawiera decyzj?, przynajmniej ogólnej motywacji.

            Kan. 52 - Poszczególny dekret posiada moc tylko w sprawach które rozstrzyga i w odniesieniu do osób, dla których zosta? wydany; wi??e je za? wsz?dzie, chyba ?e z tre?ci wynika co innego.

            Kan. 53 - Je?li dekrety s? sobie przeciwne, szczegó?owy przewa?a nad ogólnym w tym, co zosta?o wyra?one szczegó?owo. Gdy s? jednakowo szczegó?owe lub ogólne, czasowo pó?niejszy odwo?uje wcze?niejszy, w tym, w czym jest mu przeciwny.

            Kan. 54 - § 1. Poszczególny dekret, powierzony do realizacji wykonawcy, osi?ga swój skutek w momencie wykonania; poza ty od momentu powiadomienia osoby powag? wydaj?cego decyzj?.

            § 2. Tylko wtedy mo?na si? domaga? wykonania poszczególnego dekretu, gdy zosta? zgodnie z przepisem prawa dor?czony jako prawomocny dokument.

            Kan. 55 - Zachowuj?c przepisy kan. 37 i 51, gdy bardzo powa?na przyczyna nie pozwala na dor?czenie tekstu dekretu na pi?mie, wtedy powiadomienie o dekrecie ma miejsce przez odczytanie temu, dla którego jest przeznaczony, wobec notariusza lub dwóch ?wiadków. Zredagowany dokument o tym fakcie winien by? podpisany przez wszystkich obecnych.

            Kan. 56 - Powiadomienie o dekrecie ma miejsce, je?eli osoba, dla której jest przeznaczony, prawnie wezwana po odbiór dekretu lub wys?uchanie jego tre?ci, nie maj?c s?usznego powodu nie stawi?a si? albo odmówi?a z?o?enia podpisu.

            Kan. 57 - § 1. Ilekro? ustawa nakazuje wyda? dekret, albo osoba zainteresowana wnios?a pro?b? lub rekurs zgodnie z przepisem prawa, by otrzyma? dekret, kompetentna w?adza winna za?atwi? spraw? w ci?gu trzech miesi?cy od otrzymania pro?by lub rekursu, chyba ?e w ustawie zosta? przepisany inny termin.

            § 2. Po up?ywie tego terminu - je?li nie wydano jeszcze dekretu - nale?y domniemywa? odpowied? negatywn? w odniesieniu do sk?adania kolejnego rekursu.

            § 3. Domniemana odpowied? negatywna nie zwalnia kompetentnej w?adzy od obowi?zku wydania dekretu, a tak?e od obowi?zku naprawienia ewentualnej szkody, zgodnie z postanowieniem kan. 128.

            Kan. 58 - § 1. Poszczególny dekret traci swoj? moc na skutek zgodnego z prawem odwo?ania przez kompetentn? w?adz?, a tak?e przez wyga?ni?cie ustawy, dla wykonania której zosta? wydany.

            § 2. Ka?dy nakaz, który nie zosta? na?o?ony dokumentem zgodnie z przepisami prawa, wygasa z ustaniem w?adzy nakazuj?cego.

 

Rozdzia? III

RESKRYPTY

 

            Kan. 59 - § 1. Przez reskrypt nale?y rozumie? akt administracyjny wydany na pi?mie przez kompetentn? w?adz? wykonawcz?, którym - zgodnie z jego natur? - na czyj?? pro?b? udziela si? przywileju, dyspensy czy innej ?aski.

            § 2. Przepisy ustanowione w odniesieniu do reskryptów maj? zastosowanie tak?e w stosunku do udzielanych ustnie zezwole? i ?ask, chyba ?e stwierdza si? co? innego.

            Kan. 60 - Ka?dy mo?e uzyska? jakikolwiek reskrypt, je?eli mu tego wyra?nie nie zabroniono.

            Kan. 61 - Je?li nie stwierdza si? czego? innego, reskrypt mo?e by? uzyskany dla drugiego, nawet niezale?nie od jego zgody, i jest wa?ny przed jego akceptacj?, z zachowaniem przeciwnych klauzul.

            Kan. 62 - Reskrypt bez wykonawcy staje si? skuteczny z chwil? wydania pisma; pozosta?e od momentu ich wykonania.

            Kan. 63 - § 1. Wa?no?ci reskryptu stoi na przeszkodzie subrepcja, czyli zatajenie prawdy, je?li w pro?bie nie wyra?ono tego, co zgodnie z ustaw?, stylem i praktyk? kanoniczn? winno by? wyra?one do wa?no?ci, chyba ?e chodzi o reskrypt ?aski wydany z w?asnej inicjatywy.

            § 2. Wa?no?ci reskryptu stoi równie? na przeszkodzie obrepcja, czyli przedstawienie nieprawdy, je?li ani jedna z podanych przyczyn sk?aniaj?cych nie jest prawdziwa.

            § 3. W reskryptach bez wykonawcy przyczyna sk?aniaj?ca musi by? prawdziwa w chwili udzielania reskryptu; w pozosta?ych - w momencie ich wykonania.

            Kan. 64 - Zachowuj?c nienaruszone prawo Penitencjarii w odniesieniu do zakresu wewn?trznego, ?aska, której odmówi?a jakakolwiek dykasteria Kurii Rzymskiej, nie mo?e by? wa?nie udzielona przez inn? dykasteri? tej?e Kurii lub przez inn? kompetentn? w?adz? - ni?sz? od Biskupa Rzymskiego - bez zgody dykasterii, z któr? spraw? zacz?to za?atwia?.

            Kan. 65 - § 1. Zachowuj?c przepisy §§ 2 i 3, nikt nie mo?e, bez wspomnienia o odmowie, prosi? innego ordynariusza o ?ask?, której odmówi? w?asny ordynariusz. Po zawiadomieniu o odmowie, ordynariusz nie powinien udziela? ?aski, bez rozwa?enia racji, dla których pierwszy ordynariusz jej odmówi?.

            § 2. ?aski nie udzielonej przez wikariusza generalnego lub wikariusza biskupiego, nie mo?e wa?nie udzieli? inny wikariusz tego? biskupa, nawet po rozwa?eniu racji, dla których poprzedni wikariusz jej odmówi?.

            § 3. Bez powiadomienia o odmowie, biskup diecezjalny niewa?nie udziela ?aski, której uprzednio odmówi? wikariusz generalny lub wikariusz biskupi. Natomiast po odmowie ?aski przez biskupa diecezjalnego wikariusz generalny lub wikariusz biskupi nie mo?e jej wa?nie udzieli? bez zgody biskupa nawet po zawiadomieniu o odmowie.

            Kan. 66 - Nie powoduje niewa?no?ci reskryptu b??d dotycz?cy nazwiska osoby, której si? udziela ?aski lub która wystawia reskrypt, , tak?e dotycz?cy jej miejsca zamieszkania lub sprawy, o któr? chodzi, byleby, zdaniem ordynariusza, nie by?o ?adnej w?tpliwo?ci co do samej osoby lub sprawy.

            Kan. 67 - § 1. Je?li si? zdarzy, ?e w jednej i tej samej sprawie uzyskano dwa przeciwne reskrypty, wtedy szczegó?owy przewa?a nad ogólnym, w tym, co zosta?o szczegó?owo wyra?one.

            § 2. Je?li s? jednakowo szczegó?owe lub ogólne, wcze?niejszy przewa?a nad pó?niejszym, chyba ?e w pó?niejszym wyra?nie zaznaczono o poprzednim, albo ten, który wcze?niej uzyska? reskrypt, dot?d z niego nie korzysta? podst?pnie lub wskutek swego oczywistego zaniedbania.

            § 3. W w?tpliwo?ci czy reskrypt jest wa?ny lub nie, nale?y si? odnie?? do dawcy reskryptu.

            Kan. 68 - Reskrypt Stolicy Apostolskiej bez wykonawcy, tylko wtedy winien by? przedstawiony ordynariuszowi prosz?cego, gdy zosta?o to w tym?e pi?mie nakazane albo chodzi o sprawy publiczne lub potwierdzenie warunków.

            Kan. 69 - Reskrypt, w którym nie wyznaczono czasu jego okazania, mo?e by? przedstawiony wykonawcy w dowolnym czasie, byleby nie by?o oszustwa czy podst?pu.

            Kan. 70 - Je?li w reskrypcie zlecono wykonawcy samo udzielenie, do niego nale?y zgodnie z jego roztropnym uznaniem i sumieniem udzielenie lub odmowa ?aski.

            Kan. 71 - Nikt nie ma obowi?zku korzysta? z reskryptu udzielonego tylko dla w?asnego po?ytku, chyba ?e sk?din?d jest do tego kanonicznie zobowi?zany.

            Kan. 72 - Reskrypty udzielone przez Stolic? Apostolsk?, które wygas?y, mog? zosta? jednorazowo dla s?usznej przyczyny przed?u?one przez biskupa diecezjalnego, jednak nie ponad trzy miesi?ce.

            Kan. 73 - Ustawa przeciwna nie odwo?uje ?adnego reskryptu, chyba ?e co innego w samej ustawie zastrze?ono.

            Kan. 74 - Chocia? z ?aski udzielonej mu ustnie mo?e kto? korzysta? w zakresie wewn?trznym, jednak obowi?zany jest udowodni? j? w zakresie zewn?trznym, ilekro? kto? domaga si? tego zgodnie z prawem.

            Kan. 75 - Je?li reskrypt zawiera przywilej lub dyspens?, nale?y ponadto zachowa? przepisy kanonów, które nast?puj?.

 

Rozdzia? IV

PRZYWILEJE

            Kan. 76 - § 1. Przywilej, czyli ?aska udzielona dla po?ytku pewnych osób, fizycznych lub prawnych, szczególnym aktem, mo?e by? przyznany przez ustawodawc? oraz przez w?adz? wykonawcz?, której prawodawca da? tak? w?adz?.

            § 2. Stuletnie lub niepami?tne posiadanie wprowadza domniemanie udzielenia przywileju.

            Kan. 77 - Przywilej nale?y interpretowa? wed?ug przepisu kan. 36, § 1. Zawsze jednak winna by? zastosowana taka interpretacja, dzi?ki której ci, którzy otrzymali przywilej, rzeczywi?cie uzyskaliby jak?? ?ask?.

            Kan. 78 - § 1. Przywilej domniemywa si? jako sta?y, chyba ?e udowodni si? co? przeciwnego.

            § 2. Przywilej osobowy, ten mianowicie, który ??czy si? z osob?, z ni? te? wygasa.

            § 3. Przywilej rzeczowy wygasa przez ca?kowite zniszczenie rzeczy lub miejsca. Jednak?e przywilej miejscowy od?ywa, je?li miejsce zostanie przywrócone swemu przeznaczeniu w ci?gu pi??dziesi?ciu lat.

            Kan. 79 - Przywilej ustaje drog? odwo?ania przez kompetentn? w?adz? zgodnie z norm? kan. 47, z zachowaniem przepisu kan. 81.

            Kan. 80 - § 1. ?aden przywilej nie ustaje przez zrzeczenie si?, chyba ?e zosta?o ono przyj?te przez kompetentn? w?adz?.

            § 2. Ka?da jednak osoba fizyczna mo?e si? zrzec przywileju udzielonego wy??cznie na jej korzy??.

            § 3. Przywileju udzielonego jakiej? osobie prawnej albo z racji godno?ci miejsca lub rzeczy, nie mog? si? zrzec pojedyncze osoby. Równie? samej osobie prawnej nie wolno si? zrzec udzielonego jej przywileju, je?eli zrzeczenie przynosi szkod? Ko?cio?owi lub innym.

            Kan. 81 - Z ustaniem w?adzy udzielaj?cego przywilej nie wygasa, chyba ?e zosta? udzielony z klauzul? wed?ug naszego uznania lub inn? równoznaczn?.

            Kan. 82 - Przywileje nie b?d?ce dla drugich ci??arem, nie ustaj? przez niekorzystanie z nich lub u?ywanie przeciwne. Natomiast przywilej uci??liwy dla drugich traci moc, je?eli przedawnienie nast?pi?o zgodnie z prawem.

            Kan. 83 - § 1. Przywilej ustaje z up?ywem czasu lub po wyczerpaniu przypadków, dla których zosta? udzielony, z zachowaniem przepisu kan. 142, § 2.

            § 2. Ustaje równie?, je?eli z up?ywem czasu - zdaniem kompetentnej w?adzy - tak si? zmieni?y okoliczno?ci rzeczowe, ?e sta? si? szkodliwy albo jego u?ywanie niegodziwe.

            Kan. 84 - Kto nadu?ywa w?adzy udzielonej mu przywilejem, zas?uguje na pozbawienie samego przywileju. St?d te? ordynariusz po bezskutecznym upomnieniu posiadacza przywileju, który powa?nie go nadu?ywa, powinien pozbawi? go przywileju, którego sam udzieli?, a je?li przywilej zosta? przyznany przez Stolic? Apostolsk?, ordynariusz ma obowi?zek powiadomi? j? o tym.

 

Rozdzia? V

DYSPENSY

 

            Kan. 85 - Dyspensa, czyli rozlu?nienie prawa czysto ko?cielnego w poszczególnym wypadku, mo?e zosta? udzielona przez tych, którzy posiadaj? w?adz? wykonawcz? w granicach ich kompetencji, a tak?e przez tych, którym wyra?nie lub po?rednio przys?uguje w?adza dyspensowania, b?d? moc? samego prawa, b?d? moc? zgodnej z prawem delegacji.

            Kan. 96 - Nie podlegaj? dyspensie ustawy, o ile definiuj? to, co jest istotnie konstytutywne dla instytucji albo aktów prawnych.

            Kan. 87 - § 1. Biskup diecezjalny mo?e dyspensowa? wiernych - ilekro? uzna to za po?yteczne dla ich duchowego dobra - od ustaw dyscyplinarnych, tak powszechnych, jak i partykularnych, wydanych przez najwy?sz? w?adz? ko?cieln? dla jego terytorium lub dla jego podw?adnych, jednak nie od ustaw procesowych lub karnych ani od których dyspensa jest specjalnie zarezerwowana Stolicy Apostolskiej lub innej w?adzy.

            § 2. Je?eli trudno jest zwróci? si? do Stolicy ?wi?tej i równocze?nie zw?oka grozi niebezpiecze?stwem powa?nej szkody, ka?dy ordynariusz mo?e dyspensowa? od tych?e ustaw, nawet je?eli dyspensa zarezerwowana jest Stolicy ?wi?tej, je?li tylko chodzi o dyspens?, której ona w tych samych okoliczno?ciach zwyk?a udziela?, z zachowaniem przepisu kan. 291.

            Kan. 88 - Ordynariusz miejsca mo?e dyspensowa? od ustaw diecezjalnych, a tak?e, ilekro? uzna, ?e b?dzie to dla dobra wiernych, od ustaw wydanych przez synod plenarny lub prowincjalny albo przez Konferencj? Episkopatu.

            Kan. 89 - Proboszcz i inni prezbiterzy lub diakoni nie mog? dyspensowa? od ustawodawstwa powszechnego i partykularnego, chyba ?e taka w?adza by?aby im wyra?nie udzielona.

            Kan. 90 - § 1. Od ustawodawstwa ko?cielnego nie nale?y dyspensowa? bez s?usznej i racjonalnej przyczyny, z uwzgl?dnieniem okoliczno?ci przypadku i wa?no?ci ustawy, od której si? dyspensuje. W przeciwnym razie dyspensa jest niegodziwa a tak?e niewa?na, chyba ?e zosta?a udzielona przez prawodawc? lub jego prze?o?onego.

            § 2. W w?tpliwo?ci co do wystarczalno?ci przyczyny, dyspensa jest udzielona wa?nie i godziwie.

            Kan. 91 - Kto posiada w?adz? dyspensowania, ma prawo wykonywa? j? b?d?c tak?e poza terytorium w stosunku do podw?adnych chocia?by nieobecnych na terytorium, a tak?e je?li czego? innego wyra?nie nie postanowiono, w stosunku do podró?nych, przebywaj?cych aktualnie na terytorium, a równie? wzgl?dem samego siebie.

            Kan. 92 - ?cis?ej interpretacji podlega nie tylko dyspensa, zgodnie z przepisem kan. 36, § 1, lecz sama w?adza dyspensowania udzielona do konkretnego przypadku.

            Kan. 93 - Dyspensa maj?ca na celu zastosowanie ustaje w ten sam sposób co przywilej, a mianowicie poprzez pewne i ca?kowite wyga?ni?cie przyczyny sk?aniaj?cej.

 

Tytu? V

STATUTY I PRZEPISY PORZ?DKOWE

 

            Kan. 94 - § 1. Statuty w sensie w?a?ciwym oznaczaj? zarz?dzenia wydawane zgodnie z prawem w zespo?ach osób lub rzeczy, a okre?laj?ce ich cel, konstytucj?, zarz?d i sposoby dzia?ania.

            § 2. Statutami zespo?u osób zobowi?zane s? tylko osoby, b?d?ce ich cz?onkami zgodnie z prawem; statutami zespo?u rzeczy, ci którzy nimi kieruj?.

            § 3. Przepisy statutów, ustanowione i promulgowane moc? w?adzy ustawodawczej, kieruj? si? przepisami kanonów o ustawach.

            Kan. 95 - § 1. Przepisami porz?dkowymi s? regu?y czy normy, które nale?y zachowa? podczas zgromadze? osób czy to og?oszonych przez w?adz? ko?cieln?, czy zwo?ywanych swobodnie przez wiernych, a tak?e z okazji ró?nych obchodów i przez które okre?la si? to, co dotyczy ich ukonstytuowania, kierowania nimi i sposobu dzia?ania.

                § 2. Podczas zgromadze? i obchodów, przepisami porz?dkowymi s? zwi?zane osoby, które bior? w nich udzia?.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 325 goĹ›ci