INNE CELEBRACJE LITURGICZNE
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? druga (1066-1690) CELEBRACJA MISTERIUM
 

Rozdzia? czwarty

INNE CELEBRACJE LITURGICZNE

Artyku? pierwszy

SAKRAMENTALIA

1667 "?wi?ta Matka Ko?ció? ustanowi? sakramentalia. S? to znaki ?wi?te, które z pewnym podobie?stwem do sakramentów oznaczaj? skutki, przede wszystkim duchowe, a osi?gaj? je przez modlitw? Ko?cio?a. Przygotowuj? one ludzi do przyj?cia g?ównego skutku sakramentów i u?wi?caj? ró?ne okoliczno?ci ?ycia"1Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 60; por. KPK, kan. 1166; KKKW, kan. 867..

Cechy charakterystyczne sakramentaliów

1668 Sakramentalia zosta?y ustanowione przez Ko?ció? dla u?wi?cenia pewnych pos?ug w Ko?ciele, pewnych stanów ?ycia, najrozmaitszych okoliczno?ci ?ycia chrze?cija?skiego, a tak?e u?ytkowania rzeczy potrzebnych cz?owiekowi. Wed?ug decyzji duszpasterskich biskupów sakramentalia mog? dotyczy? potrzeb, kultury i historii ludu chrze?cija?skiego okre?lonego regionu i epoki. Zawieraj? one zawsze modlitw?, której cz?sto towarzyszy jaki? okre?lony znak, 699, 2157 jak w?o?enie r?ki, znak krzy?a, pokropienie wod? ?wi?con? (znak przypominaj?cy chrzest).

1669 Sakramentalia wynikaj? z kap?a?stwa chrzcielnego; ka?dy ochrzczony 784 jest powo?any do tego, by by? "b?ogos?awie?stwem"2Por. Rdz 12, 2. i by b?ogos?awi?3Por. ?k 6, 28; Rz 12, 14; 1 P 3, 9.. 2626 Dlatego ?wieccy mog? przewodniczy? pewnym b?ogos?awie?stwom4Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 79; KPK, kan. 1168.. Im bardziej jakie? b?ogos?awie?stwo dotyczy ?ycia eklezjalnego i sakramentalnego, tym bardziej jego udzielanie jest zastrze?one dla wy?wi?conych do pos?ugi (biskupów, prezbiterów lub diakonów)5Por. De Benedictionibus, 16; 18..

1670 Sakramentalia nie udzielaj? ?aski Ducha ?wi?tego na sposób sakramentów, lecz przez modlitw? Ko?cio?a uzdalniaj? do przyj?cia ?aski i dysponuj? do 1128, 2001 wspó?pracy z ni?. "Prawie ka?de wydarzenie ?ycia odpowiednio usposobionych wiernych zostaje u?wi?cone przez ?ask? wyp?ywaj?c? z Paschalnego Misterium M?ki, ?mierci i Zmartwychwstania Chrystusa, z którego czerpi? swoj? moc wszystkie sakramenty i sakramentalia; w ten sposób niemal ka?de godziwe u?ycie rzeczy materialnych mo?e zosta? skierowane do u?wi?cenia cz?owieka i uwielbienia Boga"6Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 61..

Ró?norodne formy sakramentaliów

1671 W?ród sakramentaliów znajduj? si? najpierw b?ogos?awie?stwa (osób, posi?ków, przedmiotów, miejsc). Ka?de b?ogos?awie?stwo jest uwielbieniem Boga i 1078 modlitw? o Jego dary. W Chrystusie chrze?cijanie s? b?ogos?awieni przez Boga Ojca "wszelkim b?ogos?awie?stwem duchowym" (Ef 1, 3). Dlatego Ko?ció? udziela b?ogos?awie?stwa, wzywaj? imienia Jezusa i czyni?c zazwyczaj ?wi?ty znak krzy?a Chrystusa.

1672 Niektóre b?ogos?awie?stwa maj? charakter trwa?y; ich skutkiem jest po?wi?cenie pewnych osób Bogu oraz zastrze?enie pewnych przedmiotów i miejsc do u?ytku liturgicznego. W?ród b?ogos?awie?stw osób - których nie nale?y myli? ze ?wi?ceniami sakramentalnymi - znajduje si? b?ogos?awie?stwo opata lub ksieni klasztoru, 923 konsekracja dziewic, obrz?d profesji zakonnej i b?ogos?awie?stwo dla pe?nienia pewnych pos?ug w 925, 903 Ko?ciele (lektorów, akolitów, katechetów itp.). Jako przyk?ad b?ogos?awie?stwa dotycz?cego przedmiotów mo?na wymieni? po?wi?cenie ko?cio?a lub o?tarza, b?ogos?awie?stwo ?wi?tych olejów, naczy? i szat liturgicznych, dzwonów itp.

1673 Gdy Ko?ció? publicznie i na mocy swojej w?adzy prosi w imi? Jezusa Chrystusa, by jaka? osoba lub przedmiot by?y strze?one od napa?ci Z?ego i wolne od jego 395 panowania, mówimy o egzorcyzmach. Praktykowa? je Jezus7Por. Mk 1, 25n., a Ko?ció? od Niego 550 przyjmuje w?adz? i obowi?zek wypowiadania egzorcyzmów8Por. Mk 3,15; 6, 7. 13; 16, 17.. W prostej formie 1237 egzorcyzmy wyst?puj? podczas celebracji chrztu. Egzorcyzmy uroczyste, nazywane "wielkimi", mog? by? wypowiadane tylko przez prezbitera i za zezwoleniem biskupa. Egzorcyzmy nale?y traktowa? bardzo roztropnie, przestrzegaj?c ?ci?le ustalonych przez Ko?ció? norm. Egzorcyzmy maj? na celu wyp?dzenie z?ych duchów lub uwolnienie od ich demonicznego wp?ywu, moc? duchowej w?adzy, jak? Jezus powierzy? Ko?cio?owi. Czym? zupe?nie innym jest choroba, zw?aszcza psychiczna, której leczenie wymaga wiedzy medycznej. Przed podj?ciem egzorcyzmów nale?y wi?c upewni? si?, ?e istotnie chodzi o obecno?? Z?ego, a nie o chorob?9Por. KPK, kan. I 172..

Religijno?? ludowa

1674 Poza liturgi? sakramentów i sakramentaliów katecheza powinna bra? pod uwag? formy pobo?no?ci wiernych i religijno?ci ludowej. Zmys? religijny ludu chrze?cija?skiego zawsze znajdowa? wyraz w ró?norodnych formach 2688 pobo?no?ci, które otacza?y ?ycie sakramentalne Ko?cio?a. S? to: cze?? oddawana relikwiom, nawiedzanie sanktuariów, pielgrzymki, procesje, droga 2669, 2678 krzy?owa, ta?ce religijne, ró?aniec, medaliki10Sobór Nicejski II: DS 60I; 603; Sobór Trydencki: DS 1822. itp.

1675 Te formy pobo?no?ci s? kontynuacj? ?ycia liturgicznego Ko?cio?a, ale go nie zast?puj?: "Nale?y (je) tak uporz?dkowa?, aby zgadza?y si? z liturgi?, z niej poniek?d wyp?ywa?y i do niej wiernych prowadzi?y, poniewa? ona ze swej natury znacznie je przewy?sza"11Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 13..

1676 Konieczne jest rozeznanie duszpasterskie, by podtrzymywa? i wspiera? religijno?? ludow?, a w razie potrzeby oczyszcza? i pog??bia? zmys? religijny, z którego wyrastaj? te formy pobo?no?ci, oraz kierowa? je do g??bszego poznawania misterium 426 Chrystusa. Praktykowanie tych form pobo?no?ci podlega trosce i os?dowi biskupów oraz ogólnym normom Ko?cio?a12Por. Jan Pawe? II, adhort. apost. Catechesi tradendae, 54..

 

Religijno?? ludowa w swej istocie jest zbiorem warto?ci odpowiadaj?cych w duchu m?dro?ci chrze?cija?skiej na podstawowe pytania egzystencjalne. Zdrowy katolicki zmys? ludu odznacza si? zdolno?ci? tworzenia syntezy egzystencjalnej. W ten sposób dochodzi do twórczego po??czenia elementu Boskiego i ludzkiego, Chrystusa i Maryi, ducha i cia?a, wspólnoty i instytucji, osoby i spo?eczno?ci, wiary i ojczyzny, rozumu i uczucia. M?dro?? ta jest rodzajem humanizmu chrze?cija?skiego, który podkre?la z moc? godno?? ka?dej osoby jako dziecka Bo?ego, odbudowuje podstawowe braterstwo, uczy spotkania z natur? i zrozumienia, czym jest praca, daje motywacje ?ycia w rado?ci i pogodzie ducha, nawet w?ród trudów ?ycia. M?dro?? ta jest dla ludu podstaw? rozeznania, ewangelicznym instynktem, który pozwala spontanicznie oceni?, kiedy Ewangelia zajmuje w Ko?ciele pierwsze miejsce, a kiedy zanika jej tre?? i zag?uszaj? j? inne sprawy13Dokument z Puebla (1979), 448; por. Pawe? VI, adhort. apost. Evangelii nuntiandi, 48..

 

W skrócie

 

1677 Sakramentaliami nazywa si? ?wi?te znaki ustanowione przez Ko?ció?. Maj? one na celu przygotowanie ludzi do przyj?cia owocu sakramentów oraz u?wi?canie ró?nych okoliczno?ci ?ycia.

1678 Wa?ne miejsce w?ród sakramentaliów zajmuj? b?ogos?awie?stwa. Zawiera si? w nich uwielbienie Boga za Jego dzie?a i dary, a równocze?nie modlitwa wstawiennicza Ko?cio?a, by ludzie mogli u?ywa? darów Bo?ych w duchu Ewangelii.

1679 Poza liturgi? ?ycie chrze?cija?skie jest podtrzymywane przez ró?ne formy pobo?no?ci ludowej, zakorzenione w rozmaitych kulturach. Ko?ció? popiera formy religijno?ci ludowej, wyra?aj?ce zmys? ewangeliczny i ludzk? m?dro??, wzbogacaj?ce ?ycie chrze?cija?skie, ale równocze?nie czuwa, by je roz?wietla? ?wiat?em wiary.

 

 

Artyku? drugi

POGRZEB CHRZE?CIJA?SKI

1680 Wszystkie sakramenty, a zw?aszcza sakramenty wtajemniczenia chrze?cija?skiego, mia?y na celu ostatni? Pasch? dziecka Bo?ego, która przez ?mier? 1525 wprowadza je do ?ycia w Królestwie niebieskim. Wówczas spe?nia si? to, co wyznajemy w wierze i nadziei: "Oczekuj? wskrzeszenia umar?ych i ?ycia wiecznego w przysz?ym ?wiecie"14Symbol Nicejsko-Konstantynopolita?ski..

I. Ostatnia Pascha chrze?cijanina

1681 Chrze?cija?ski sens ?mierci ukazuje si? w ?wietle Misterium Paschalnego ?mierci i Zmartwychwstania Chrystusa, w którym z?o?yli?my nasz? jedyn? 1010-1014 nadziej?. Chrze?cijanin, który umiera w Chrystusie Jezusie, "opuszcza to cia?o i staje w obliczu Pana"15Por. 2 Kor 5, 8..

1682 Dzie? ?mierci jest dla chrze?cijanina, po zako?czeniu jego ?ycia sakramentalnego, dope?nieniem nowych narodzin rozpocz?tych na chrzcie; jest ostatecznym "upodobnieniem" go do "obrazu Syna", którego udziela namaszczenie Duchem ?wi?tym; jest uczestnictwem w Uczcie Królestwa, zapocz?tkowanej w Eucharystii, nawet je?li zachodzi?aby jeszcze potrzeba ostatecznego oczyszczenia, by móc przywdzia? szat? godow?.

1683 Ko?ció?, który jak matka nosi? sakramentalnie w swoim ?onie chrze?cijanina podczas jego ziemskiej pielgrzymki, towarzyszy mu na ko?cu jego 1020 drogi, by odda? go "w r?ce Ojca". Ofiaruje on Ojcu, w Chrystusie, dziecko Jego ?aski i w nadziei sk?ada w ziemi zasiew cia?a, które 627 zmartwychwstanie w chwale16Por. 1 Kor 15, 42-44.. Ofiarowanie to dokonuje si? w pe?ni w czasie celebracji Ofiary eucharystycznej. B?ogos?awie?stwa, które j? poprzedzaj? i po niej nast?puj?, s? sakramentaliami.

II. Celebracja pogrzebu

1684 Pogrzeb chrze?cija?ski nie udziela zmar?emu ani sakramentu, ani sakramentaliów; zmar?y znajduje si? ju? poza porz?dkiem ekonomii sakramentalnej. Pogrzeb jest jednak obrz?dem liturgicznym Ko?cio?a17Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 81-82.. Pos?uga Ko?cio?a powinna jasno wyra?a? rzeczywist? ??czno?? ze zmar?ym, a tak?e o?ywia? uczestnictwo zgromadzonej wspólnoty w obrz?dach i g?osi? jej ?ycie wieczne.

1685 Ró?ne obrz?dy pogrzebu wyra?aj? paschalny charakter ?mierci chrze?cija?skiej oraz odpowiadaj? sytuacjom i tradycjom ka?dego regionu; dotyczy to tak?e koloru liturgicznego18Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Sacrosanctum Concilium, 81..

1686 Obrz?dy pogrzebu (Ordo Exsequiarum) liturgii rzymskiej proponuj? trzy formy pogrzebu, odpowiadaj?ce trzem miejscom ich sprawowania (dom, ko?ció? i cmentarz). Bierze si? równie? pod uwag?, co dla rodziny ma szczególne znaczenie, jakie s? zwyczaje lokalne, czego wymaga kultura i pobo?no?? ludowa. Przebieg celebracji jest wspólny wszystkim tradycjom liturgicznym i zawiera cztery g?ówne momenty:

1687 Pozdrowienie wspólnoty. Obrz?d pogrzebu rozpoczyna si? pozdrowieniem w duchu wiary. Do bliskich zmar?ego kieruje si? s?owo "pocieszenia" (w rozumieniu Nowego Testamentu jest to moc Ducha ?wi?tego w nadziei19Por. 1 Tes 4, 18.). Wspólnota zebrana na modlitwie oczekuje tak?e "s?ów ?ycia wiecznego". ?mier? jednego z jej cz?onków (lub jej rocznica, siódmy lub czterdziesty dzie? po niej) jest okazj?, któr? powinno si? wykorzysta? na zwrócenie uwagi na to, co przekracza perspektywy "tego ?wiata", i na doprowadzenie wiernych do prawdziwych perspektyw wiary w Chrystusa Zmartwychwsta?ego.

1688 Liturgia s?owa. Liturgia s?owa w czasie pogrzebu wymaga tym bardziej szczególnego przygotowania, ?e w zebranej wspólnocie mog? znajdowa? si? wierni, którzy rzadko uczestnicz? w liturgii, oraz przyjaciele zmar?ego nie b?d?cy chrze?cijanami. Zw?aszcza homilia powinna "unika? rodzaju literackiego pochwalnej mowy pogrzebowej"20Obrz?dy pogrzebu, 41. oraz ukazywa? misterium ?mierci chrze?cija?skiej w ?wietle Chrystusa Zmartwychwsta?ego.

1689 Ofiara eucharystyczna. Gdy celebracja ma miejsce w ko?ciele, Eucharystia 1371 stanowi centrum paschalnej rzeczywisto?ci ?mierci chrze?cija?skiej21Por. Obrz?dy pogrzebu, 1.. Wtedy w?a?nie Ko?ció? wyra?a swoj? skuteczn? jedno?? ze zmar?ym, ofiaruj?c Ojcu, w Duchu ?wi?tym, ofiar? ?mierci i zmartwychwstania Chrystusa. Prosi on wówczas, by jego dziecko zosta?o oczyszczone z grzechów oraz ich skutków i zosta?o przyj?te do paschalnej pe?ni Uczty w Królestwie niebieskim22Por. Obrz?dy pogrzebu, 57.. Przez celebracj? Eucharystii wspólnota wiernych, a 1958 szczególnie rodzina zmar?ego uczy si? ?y? w ??czno?ci z tym, który "zasn?? w Panu", przyjmuj?c Cia?o Chrystusa, którego zmar?y nadal jest ?ywym cz?onkiem, modl?c si? za niego i z nim.

1690 Po?egnanie zmar?ego. ?egnaj?c zmar?ego, Ko?ció? "poleca go Bogu". Jest to "ostatnie po?egnanie, jakie wspólnota chrze?cija?ska oddaje swemu cz?onkowi, zanim jego cia?o b?dzie wyniesione i pogrzebane"23Obrz?dy pogrzebu, 10.. Tradycja bizantyjska wyra?a je przez 2300 poca?unek zmar?ego.

 

W tym ostatnim pozdrowieniu "?piewamy dla uczczenia jego odej?cia z tego ?ycia i rozstania si? z nami, ale tak?e dlatego ?e nadal trwamy w komunii i w zjednoczeniu. ?mier? nie oddziela nas od siebie, poniewa? wszyscy zd??amy t? sam? drog? i odnajdziemy si? w tym samym miejscu. Nie b?dziemy nigdy roz??czeni, poniewa? ?yjemy dla Chrystusa i teraz jeste?my zjednoczeni z Chrystusem, id?c ku Niemu... Wszyscy razem b?dziemy kiedy? w Chrystusie"24?w. Symeon z Tesalonik, De ordine sepulturae: PG 155, 685 B..

 

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 88 goĹ›ci