ZBAWIENIE BO?E, PRAWO I ?ASKA
Dokumenty Ko?cio?a - Cz??? trzecia (1691-2557) ?YCIE W CHRYSTUSIE

 

Rozdzia? trzeci

ZBAWIENIE BO?E: PRAWO I ?ASKA

1949 Cz?owiek, powo?any do szcz??cia, ale zraniony przez grzech, potrzebuje zbawienia Bo?ego. Pomoc Bo?a zostaje mu udzielona w Chrystusie przez prawo, które nim kieruje, i przez ?ask?, która go umacnia:

 

Zabiegajcie o w?asne zbawienie z boja?ni? i dr?eniem... Albowiem to Bóg jest w was sprawc? i chcenia, i dzia?ania zgodnie z [Jego] wol? (Flp 2, 12-13).

Artyku? pierwszy

PRAWO MORALNE

1950 Prawo moralne jest dzie?em M?dro?ci Bo?ej. Mo?na je okre?li?, w sensie 53 biblijnym, jako ojcowskie pouczenie, pedagogi? Bo??. Wyznacza ono 1719 cz?owiekowi drogi, zasady post?powania, które prowadz? do obiecanego szcz??cia; zakazuje dróg do z?a, które odwraca od Boga i Jego mi?o?ci. Jest sta?e w swoich przykazaniach i zarazem godne mi?o?ci w swoich obietnicach.

1951 Prawo jest norm? post?powania og?oszon? przez kompetentn? w?adz? ze wzgl?du na dobro wspólne. Prawo moralne zak?ada mi?dzy stworzeniami rozumny porz?dek, który ustanowi? Stwórca swoj? moc?, m?dro?ci? i dobroci? dla ich dobra i ze wzgl?du na ich cel. Ka?de prawo znajduje w prawie wiecznym 295 swoj? pierwsz? i ostateczn? prawd?. Prawo jest og?aszane i ustanawiane przez 306 rozum jako uczestnictwo w Opatrzno?ci Boga ?ywego, Stwórcy i Odkupiciela wszystkich. "To rozporz?dzenie rozumu nazywane jest w?a?nie prawem"1Leon XIII, enc. Libertas praestantissimum, cyt. za: ?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I-II, 90, 1.:

 

Cz?owiek - jako jedyna spo?ród istot ?ywych - mo?e szczyci? si? tym, i? by? godny otrzyma? od Boga prawo; jako istota obdarzona rozumem, zdolna pojmowa? i rozeznawa?, b?dzie kierowa? swoim post?powaniem, korzystaj?c 301 ze swej wolno?ci i rozumu, poddany tylko Temu, który mu wszystko podda?2Tertulian, Adversus Marcionem, 2, 4..

1952 Prawo moralne wyra?a si? w ró?nych formach, ale wszystkie one s? powi?zane ze sob?: prawo wieczne, b?d?ce w Bogu ?ród?em wszelkich praw; prawo naturalne; prawo objawione obejmuj?ce Stare Prawo i Nowe Prawo, czyli Prawo ewangeliczne; wreszcie prawa cywilne i ko?cielne.

1953 Prawo moralne znajduje w Chrystusie swoj? pe?ni? i jedno??. Osoba Jezusa Chrystusa jest drog? do doskona?o?ci. Jest celem prawa, 579 poniewa? to On sam poucza o Bo?ej sprawiedliwo?ci i jej udziela: "A przecie? kresem Prawa jest Chrystus, dla usprawiedliwienia ka?dego, kto wierzy" (Rz 10, 4).

I. Naturalne prawo moralne

1954 Cz?owiek uczestniczy w m?dro?ci i dobroci Stwórcy, który przyznaje mu panowanie nad jego czynami i zdolno?? kierowania sob? ze wzgl?du na 307 prawd? i dobro. Prawo naturalne wyra?a pierwotny zmys? moralny, który pozwala 1776 cz?owiekowi rozpozna? rozumem, czym jest dobro i z?o, prawda i k?amstwo:

 

Prawo naturalne jest zapisane i wyryte w duszy ka?dego cz?owieka, poniewa? jest ono rozumem ludzkim nakazuj?cym czyni? dobro, a zakazuj?cym grzechu... Jednak?e ten przepis rozumu ludzkiego nie móg?by mie? mocy prawnej, gdyby nie by? g?osem i wyk?adni? wy?szego rozumu, któremu nasz rozum i nasza wolno?? powinny by? poddane3Leon XIII, enc. Libertas praestantissimum..

 

1955 Prawo "Bo?e i naturalne"4Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 89. wyznacza cz?owiekowi drog? praktykowania dobra i osi?gania jego celu. Prawo naturalne wyra?a pierwsze i istotne zasady 1787 kieruj?ce ?yciem moralnym. Jego punktem odniesienia jest zarówno d??enie do Boga, który jest ?ród?em i s?dzi? wszelkiego dobra, oraz poddanie si? Mu, jak 396 równie? uznanie drugiego cz?owieka za równego sobie. G?ówne przepisy prawa 2070 naturalnego zosta?y wy?o?one w Dekalogu. Prawo to jest nazywane prawem naturalnym nie dlatego, ?e odnosi si? do natury istot nierozumnych, lecz dlatego, ?e rozum, który je og?asza, nale?y do natury cz?owieka:

Gdzie s? wi?c zapisane (te zasady), je?li nie w ksi?dze ?wiat?o?ci, która zwie si? Prawd?? W niej jest zapisane wszelkie sprawiedliwe prawo. Z niej przenika do serca cz?owieka post?puj?cego sprawiedliwie. Nie tylko w sposób przej?ciowy, ale jakby wyciska si? na niej, jak na wosku wyciska si? obraz sygnetu, który przechodzi na wosk, pozostaj?c na pier?cieniu5?w. Augustyn, De Trinitate, 14, 15, 21..

 

Prawo naturalne nie jest niczym innym, jak ?wiat?em poznania z?o?onym w nas przez Boga; przez nie poznajemy, co nale?y czyni?, a czego nale?y unika?. To ?wiat?o lub to prawo da? Bóg stworzeniu6?w. Tomasz z Akwinu, Collationes in decem praeceptis, 1..

 

1956 Prawo naturalne, obecne w sercu ka?dego cz?owieka i ustanowione przez 2261 rozum, jest uniwersalne w swoich przepisach i jego w?adza rozci?ga si? na wszystkich ludzi. Wyra?a ono godno?? osoby i okre?la podstaw? jej fundamentalnych praw i obowi?zków:

Istnieje oczywi?cie prawdziwe prawo, to znaczy prawo prawego rozumu, zgodne z natur?, które znajduje si? we wszystkich ludziach. Jest niezmienne i wieczne; nakazuj?c, wzywa nas do wype?nienia powinno?ci, a zakazuj?c, powstrzymuje od wyst?pków... Prawo to nie mo?e by? ani zmienione przez inne, uchylone w jakiej? swej cz??ci, ani zniesione ca?kowicie7Cyceron, De republica, 3, 22, 33..

 

1957 Stosowanie prawa naturalnego jest bardzo zró?nicowane; mo?e ono wymaga? refleksji dostosowanej do wielo?ci warunków ?yciowych, zale?nie od miejsca, czasu i okoliczno?ci. Niemniej jednak po?ród ró?norodno?ci kultur prawo naturalne pozostaje norm? ??cz?c? ludzi mi?dzy sob? i nak?adaj?c? na nich, mimo nieuniknionych ró?nic, wspólne zasady.1958 Prawo 2072 naturalne jest niezmienne8Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Gaudium et spes, 10. i trwa?e po?ród zmian historycznych; istnieje w?ród zmieniaj?cych si? pogl?dów i obyczajów oraz wspiera ich post?p. Zasady, które s? jego wyrazem, pozostaj? wa?ne w swojej istocie. Chocia? podwa?a si? jego podstawy, to nie mo?na go zniszczy? ani wyrwa? z serca cz?owieka. Od?ywa ono zawsze w ?yciu jednostek i spo?eczno?ci:

 

Panie, za kradzie? jest kara na mocy Twego prawa, jak te? prawa, które jest zapisane w sercach ludzi i którego nie mo?e usun?? nawet najwi?ksza nasza nieprawo??9?w. Augustyn, Confessiones, II, 4, 9..

 

1959 Prawo naturalne, b?d?ce doskona?ym dzie?em Stwórcy, dostarcza solidnych podstaw, na których cz?owiek mo?e wznosi? budowl? zasad moralnych, kieruj?cych jego wyborami. Ustanawia ono równie? niezb?dn? podstaw? 1879 moraln? do budowania wspólnoty ludzkiej. Wreszcie, dostarcza koniecznej podstawy dla prawa cywilnego, które jest z nim zwi?zane, albo przez refleksj?, która wyprowadza wnioski z jego zasad, albo przez uzupe?nienia o charakterze pozytywnym i prawnym.

1960 Przykazania prawa naturalnego nie s? postrzegane przez 2071 wszystkich w sposób jasny i bezpo?redni. W obecnej sytuacji cz?owiek grzeszny koniecznie potrzebuje ?aski i objawienia, by prawdy religijne i moralne mog?y by? poznane 37 "przez wszystkich ?atwo, ze sta?? pewno?ci? i bez domieszki b??du"10Pius XII, enc. Humani generis: DS 3876.. Prawo naturalne dostarcza prawu objawionemu i ?asce podstaw przygotowanych przez Boga i pozostaj?cych w harmonii z dzie?em Ducha ?wi?tego.

II. Stare Prawo

1961 Bóg, nasz Stwórca i Odkupiciel, wybra? Izrael na swój lud i objawi? mu swoje Prawo, przygotowuj?c w ten sposób przyj?cie Chrystusa. Prawo 62 Moj?eszowe jest wyrazem wielu prawd w sposób naturalny dost?pnych rozumowi. S? one og?oszone i autentycznie po?wiadczone w ramach przymierza zbawienia.

1962 Stare Prawo stanowi pierwszy etap prawa objawionego. Jego przepisy moralne streszczaj? si? w dziesi?ciu przykazaniach. Przykazania Dekalogu 2058 ustalaj? podstawy powo?ania cz?owieka, stworzonego na obraz Bo?y; zakazuj? tego, co sprzeciwia si? mi?o?ci Boga i bli?niego, a nakazuj? to, co jest dla niej istotne. Dekalog jest ?wiat?em danym sumieniu ka?dego cz?owieka, by objawi? mu powo?anie i drogi Bo?e oraz chroni? go przed z?em:

 

Bóg zapisa? na tablicach Prawa to, czego ludzie w swych sercach nie odczytali11?w. Augustyn, Enarratio in Psalmos, 57, 1..

 

1963 Wed?ug tradycji chrze?cija?skiej, Prawo ?wi?te12Por. Rz 7, 12., duchowe13Por. Rz 7, 14. i dobre14Por. Rz 7, 16. jest jeszcze niedoskona?e. Jak wychowawca15Por. Ga 3, 24. pokazuje ono, co nale?y czyni?, ale 1610 samo z siebie nie daje mocy, ?aski Ducha, aby je wype?ni?. Z powodu grzechu, którego nie mo?e usun??, pozostaje ono prawem niewoli. Wed?ug ?w. 2542 Paw?a, jego zadaniem jest oskar?anie i ukazywanie grzechu, który tworzy "prawo po??dania"16Por. Rz 7. w sercu cz?owieka. Prawo pozostaje jednak 2515 pierwszym etapem na drodze do Królestwa. Przygotowuje ono i uzdalnia naród wybrany i ka?dego chrze?cijanina do nawrócenia i do wiary w Boga Zbawiciela. Przekazuje nauczanie, które trwa wiecznie jako s?owo Bo?e.

1964 Stare Prawo jest przygotowaniem do Ewangelii. "Prawo jest proroctwem i wychowawc? rzeczywisto?ci, które mia?y przyj??"17?w. Ireneusz, Adversus haereses, IV, 15, 1.. Jest proroctwem i 122 zapowiedzi? dzie?a wyzwolenia z grzechu, które wype?ni si? wraz z Chrystusem; dostarcza Nowemu Testamentowi obrazów, "typów" i symboli do wyra?enia ?ycia wed?ug Ducha. Uzupe?nieniem Prawa s? wreszcie pouczenia ksi?g m?dro?ciowych i prorockich, które ukierunkowaj? je na Nowe Przymierze i Królestwo niebieskie.

 

Jednak i pod panowaniem Starego Przymierza byli tacy, którzy mieli mi?o?? nadprzyrodzon? i ?ask? Ducha ?wi?tego i oczekiwali przede wszystkim obietnic duchowych i wiecznych oraz ze wzgl?du na to nale?eli do Nowego Prawa. Podobnie w Nowym Przymierzu zdarzaj? si? ludzie ciele?ni, którzy nie osi?gn?li jeszcze doskona?o?ci Nowego Prawa, których tak?e i w Nowym Przymierzu 1828 trzeba nak?ania? do uczynków cnoty, przypominaj?c im o karze lub pewnych obietnicach doczesnych. Stare Prawo, chocia? dawa?o przykazanie mi?o?ci, jednak nie dawa?o Ducha ?wi?tego, przez którego - jak mówi List do Rzymian ?mi?o?? Bo?a rozlana jest w sercach naszych" (Rz 5, 5)18?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I-II, 107, 1, ad 2..

 

III. Nowe Prawo, czyli Prawo ewangeliczne

1965 Nowe Prawo, czyli Prawo ewangeliczne, jest na ziemi doskona?? form? 459 prawa Bo?ego, naturalnego i objawionego. Jest ono dzie?em Chrystusa i zosta?o 581 wyra?one w sposób szczególny w Kazaniu na Górze. Jest ono tak?e dzie?em Ducha ?wi?tego i przez Niego staje si? wewn?trznym prawem mi?o?ci: "Zawr? z domem Izraela... przymierze nowe... Dam prawo moje w ich my?li, a na 715 sercach ich wypisz? je, i b?d? im Bogiem, a oni b?d? Mi ludem" (Hbr 8, 8-10)19Por. Jr 31, 31-34..

1966 Nowe Prawo jest ?ask? Ducha ?wi?tego dan? wiernym 1999 przez wiar? w Chrystusa. Dzia?a ono przez mi?o??, korzysta z Kazania na Górze, by pouczy? nas, co nale?y czyni?, i z sakramentów, by udzieli? nam ?aski do wype?nienia tych poucze?:

 

Kto b?dzie chcia? rozwa?a? pobo?nie i wyra?nie Kazanie, które nasz Pan Jezus Chrystus wyg?osi? na górze, jak czytamy w Ewangelii wed?ug Mateusza, to s?dz?, ?e niew?tpliwie znajdzie w nim "wielk? kart?" ?ycia chrze?cija?skiego... S? w nim zawarte wszelkie przepisy... które kszta?tuj? ?ycie chrze?cija?skie20?w. Augustyn, De sermone Domini in monte, 1,1: PL 34,1229-1231..

 

1967 Prawo ewangeliczne "wype?nia"21Por. Mt 5, 17-19., oczyszcza, przekracza i udoskonala 577 Stare Prawo. W b?ogos?awie?stwach wype?nia ono obietnice Bo?e, podnosz?c je i kieruj?c do "Królestwa niebieskiego". Zwraca si? do tych, którzy s? gotowi przyj?? z wiar? t? now? nadziej?: do ubogich, pokornych, zasmuconych, czystego serca, prze?ladowanych z powodu Chrystusa, wytyczaj?c w ten sposób zdumiewaj?ce drogi Królestwa Bo?ego.1968 Prawo ewangeliczne wype?nia przykazania Prawa. Kazanie na Górze nie znosi przepisów moralnych Starego Prawa i nie pomniejsza ich znaczenia, ale 129 wydobywa jego ukryte mo?liwo?ci i ods?ania nowe wymagania; objawia ca?? jego Bosk? i ludzk? prawd?. Nie dodaje nowych zewn?trznych przepisów, ale 582 przemienia samo ?ród?o czynów, czyli serce, gdzie cz?owiek wybiera mi?dzy tym, co czyste i nieczyste22Por. Mt 15,18-19., gdzie kszta?tuje si? wiara, nadzieja i mi?o??, a wraz z nimi inne cnoty. W ten sposób Ewangelia prowadzi Prawo do jego pe?ni przez na?ladowanie doskona?o?ci Ojca niebieskiego23Por. Mt 5, 48., przebaczanie nieprzyjacio?om i modlitw? za prze?ladowców na wzór Boskiej wspania?omy?lno?ci24Por. Mt 5, 44..

1969 Nowe Prawo obejmuje akty religijne: ja?mu?n?, modlitw? i post; kieruje je do Ojca, "który widzi w ukryciu", w przeciwie?stwie do pragnienia, "?eby 1434 si? ludziom pokaza?"25Por. Mt 6, 1-6;16-18.. Jego modlitw? jest "Ojcze nasz"26Mt 6, 9-13..

1970 Prawo ewangeliczne zak?ada rozstrzygaj?cy wybór mi?dzy "dwiema drogami"27Por. Mt 7, 13-14. oraz wype?nianie s?ów Chrystusa28Por. Mt 7, 21-27.; streszcza je z?ota zasada: 1696, 1789 "Wszystko wi?c, co by?cie chcieli, ?eby wam ludzie czynili, i wy im czy?cie! Albowiem na tym polega Prawo i Prorocy" (Mt 7,12)29Por. ?k 6, 31..

Ca?e Prawo ewangeliczne sprowadza si? do nowego przykazania 1823 Jezusa (J 13, 34), by?my si? wzajemnie mi?owali, tak jak On nas umi?owa?30Por. J 15,12..

1971 Do Kazania na Górze nale?y do??czy? katechez? moraln? poucze? apostolskich, zawart? w Rz 12-15,1 Kor 12-13, Kol 3-4, Ef 4-5 itd. Nauka ta przekazuje autorytetem Aposto?ów nauczanie Pana, zw?aszcza przez wyk?ad cnót wyp?ywaj?cych z wiary w Chrystusa i o?ywianych przez mi?o?? - podstawowy dar Ducha ?wi?tego. "Mi?o?? niech b?dzie bez ob?udy!... W mi?o?ci braterskiej nawzajem b?d?cie ?yczliwi!... Weselcie si? nadziej?! W ucisku b?d?cie cierpliwi, w modlitwie - wytrwali! Zaradzajcie potrzebom ?wi?tych! Przestrzegajcie go?cinno?ci!" (Rz 12, 9-13). Katecheza ta uczy nas tak?e rachunku sumienia w ?wietle naszego zwi?zku z Chrystusem i z 1789 Ko?cio?em31Por. Rz 14; 1 Kor 5-10..

1972 Nowe Prawo jest nazywane prawem mi?o?ci, poniewa? pobudza do dzia?ania bardziej z mi?o?ci, któr? wlewa Duch ?wi?ty, ni? z boja?ni. Jest nazywane prawem ?aski, poniewa? udziela mocy ?aski do dzia?ania za 782 po?rednictwem wiary i sakramentów, oraz prawem wolno?ci32Por. Jk 1, 25; 2, 12., poniewa? wyzwala nas od obrz?dowych i prawnych przepisów Starego Prawa, sk?ania do spontanicznego dzia?ania pod wp?ywem mi?o?ci, a w ko?cu pozwala nam przej?? ze stanu niewolnika, który "nie wie, co czyni Pan jego", do stanu przyjaciela Chrystusa, 1828 "albowiem oznajmi?em wam wszystko, co us?ysza?em od Ojca mego" (J 15,15), lub te? do stanu syna - dziedzica33Por. Ga 4, 1-7. 21-31; Rz 8,15..

1973 Poza przykazaniami Nowe Prawo zawiera tak?e rady ewangeliczne. 2053 Tradycyjne rozró?nienie mi?dzy przykazaniami Bo?ymi a radami 915 ewangelicznymi opiera si? na ich relacji do mi?o?ci, czyli doskona?o?ci ?ycia chrze?cija?skiego. Celem przykaza? jest odrzucenie tego, co jest niezgodne z mi?o?ci?. Celem rad jest oddalanie tego, co nawet nie sprzeciwiaj?c si? mi?o?ci, mo?e stanowi? przeszkod? w jej rozwoju34Por. ?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, II-II, 184, 3..

1974 Rady ewangeliczne ukazuj? ?yw? pe?ni? mi?o?ci, ci?gle niezadowolonej z tego, ?e nie daje wi?cej. S? ?wiadectwem jej porywu i pobudzaj? nasz? 2013 gotowo?? duchow?. Istot? doskona?o?ci Nowego Prawa jest przykazanie mi?o?ci Boga i bli?niego. Rady wskazuj? bardziej bezpo?rednie drogi i bardziej odpowiednie ?rodki, jakie powinny by? stosowane, zale?nie od powo?ania konkretnego cz?owieka:

 

Bóg... chce, by ka?dy poszczególny cz?owiek stosowa? si? nie do wszystkich rad, lecz tylko do tych, które s? dla? odpowiednie i których wymaga mi?o??, w zale?no?ci od osób, czasu, okoliczno?ci i si?. Mi?o?? bowiem jako królowa wszystkich cnót wszystkich przykaza?, wszystkich rad, s?owem - wszystkich praw i wszystkich uczynków chrze?cija?skich, nadaje im wszystkim w?a?ciwe im znaczenie, porz?dek, czas i warto??35?w. Franciszek Salezy, Traktat o mi?o?ci Bo?ej, VIII, 6..

 

W skrócie

 

1975 Wed?ug Pisma ?wi?tego Prawo jest ojcowskim pouczeniem Boga, wskazuj?cym cz?owiekowi drogi, które prowadz? do obiecanego szcz??cia, i zakazuj?cym dróg do z?a.

 

1976 Prawo jest "rozporz?dzeniem rozumu dla dobra wspólnego, wydanym przez tego, kto troszczy Si o wspólnot?"
36?w. Tomasz z Akwinu, Summa theologiae, I-II, 90, 4..

 

1977 Chrystus jest celem Prawa
37Por. Rz 10, 4., On sam poucza o Bo?ej sprawiedliwo?ci i jej udziela.

1978 Prawo naturalne jest uczestnictwem cz?owieka, stworzonego na obraz swego Stwórcy, w m?dro?ci i dobroci Boga. Wyra?a ono godno?? osoby ludzkiej i stanowi podstaw? jej fundamentalnych praw i obowi?zków.

1979 Prawo naturalne jest niezmienne i trwale po?ród zmian historycznych. Zasady, które s? jego wyrazem, pozostaj? wa?ne w swojej istocie. Stanowi ono konieczn? podstaw? do opracowania zasad moralnych oraz prawa cywilnego.

1980 Stare Prawo stanowi pierwszy etap prawa objawionego. Jego przepisy moralne streszczaj? Si w dziesi?ciu przykazaniach.

 

1981 Prawo Moj?eszowe zawiera wiele prawd w sposób naturalny dost?pnych rozumowi. Bóg objawi? je, poniewa? ludzie nie odczytali ich w swoich sercach.

1982 Stare Prawo jest przygotowaniem do Ewangelii.

1983 Nowe Prawo jest ?ask? Ducha ?wi?tego otrzyman? przez wiar? w Chrystusa. Dzia?a ono przez mi?o??. Zosta?o wyra?one w sposób szczególny w Kazaniu na Górze i korzysta z sakramentów, aby udziela? nam ?aski.

1984 Prawo ewangeliczne wype?nia, przekracza i udoskonala Stare Prawo: jego obietnice - przez b?ogos?awie?stwa Królestwa niebieskiego; jego przykazania - przez przemiang ?ród?a czynów, czyli serca.

1985 Nowe Prawo jest prawem mi?o?ci, prawem ?aski, prawem wolno?ci.

1986 Oprócz przykaza? Nowe Prawo zawiera rady ewangeliczne. "?wi?to?? Ko?cio?a wspieraj?... w szczególny sposób ró?ne rady jakie Pan w Ewangelii zaleci? wype?nia? uczniom swoim"38Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 42..

 

Artyku? drugi

?ASKA I USPRAWIEDLIWIENIE

I. Usprawiedliwienie

1987 ?aska Ducha ?wi?tego ma moc usprawiedliwi? nas, to znaczy obmy? nas z naszych grzechów i udzieli? nam "sprawiedliwo?ci Bo?ej przez wiar? 734 w Jezusa Chrystusa" (Rz 3, 22) i przez chrzest39Por. Rz 6, 3-4.:

 

Je?eli umarli?my razem z Chrystusem, wierzymy, ?e z Nim równie? ?y? b?dziemy, wiedz?c, ?e Chrystus powstawszy z martwych, ju? wi?cej nie umiera, ?mier? nad Nim nie ma ju? w?adzy. Bo to, ?e umar?, umar? dla grzechu tylko raz, a ?e ?yje, ?yje dla Boga. Tak i wy rozumiejcie, ?e umarli?cie dla grzechu, ?yjecie za? dla Boga w Chrystusie Jezusie (Rz 6, 8-1 I).

 

1988 Moc? Ducha ?wi?tego mamy udzia? w M?ce Chrystusa, umieraj?c dla grzechu, i w Jego Zmartwychwstaniu, rodz?c si? do nowego ?ycia; jeste?my 654 cz?onkami Jego Cia?a, którym jest Ko?ció?40Por. 1 Kor 12. , latoro?lami zaszczepionymi na Winnym Krzewie, którym jest On sam41Por. J 15, 1-4.:

To przez 460 Ducha mamy udzia? w Bogu. Przez uczestnictwo w Duchu stajemy si? uczestnikami Boskiej natury... Dlatego ci, w których mieszka Duch, s? przebóstwieni42?w. Atanazy, Epistulae ad Serapionem, 1, 24: PG 26, 585 B..

 

1989 Pierwszym dzie?em ?aski Ducha ?wi?tego jest nawrócenie, które 1427 dokonuje usprawiedliwienia zgodnie z zapowiedzi? Jezusa na pocz?tku Ewangelii: Nawracajcie si?, albowiem bliskie jest Królestwo niebieskie" (Mt 4, 17). Cz?owiek poruszony przez ?ask? zwraca si? do Boga i odwraca od grzechu, przyjmuj?c w ten sposób przebaczenie i sprawiedliwo?? z wysoka. "Usprawiedliwienie... jest nie tylko odpuszczeniem grzechów, lecz tak?e u?wi?ceniem i odnowieniem wewn?trznego cz?owieka"43Sobór Trydencki: DS 1528..1990 Usprawiedliwienie uwalnia cz?owieka od grzechu sprzeciwiaj?cego si? 1446 mi?o?ci Bo?ej i oczyszcza jego serce. Usprawiedliwienie jest wynikiem inicjatywy 1733 mi?osierdzia Bo?ego, które ofiaruje przebaczenie. Jedna cz?owieka z Bogiem. Wyzwala z niewoli grzechu i uzdrawia.

1991 Usprawiedliwienie jest równocze?nie przyj?ciem sprawiedliwo?ci Bo?ej przez wiar? w Jezusa Chrystusa. Sprawiedliwo?? oznacza tu prawo?? mi?o?ci 1812 Bo?ej. Wraz z usprawiedliwieniem zostaj? rozlane w naszych sercach wiara, nadzieja i mi?o??; zostaje nam udzielone pos?usze?stwo woli Bo?ej.

1992 Usprawiedliwienie zosta?o nam wys?u?one przez M?k? Chrystusa, który 617 ofiarowa? si? na krzy?u jako ?ywa, ?wi?ta i mi?a Bogu ofiara i którego krew sta?a si? narz?dziem przeb?agania za grzechy wszystkich ludzi. 1266 Usprawiedliwienie zostaje udzielone przez chrzest, sakrament wiary. Upodabnia nas ono do sprawiedliwo?ci Boga, który czyni nas wewn?trznie sprawiedliwymi moc? 294 swojego mi?osierdzia. Jego celem jest chwa?a Boga i Chrystusa oraz dar ?ycia wiecznego44Por. Sobór Trydencki: DS 1529.:

 

Ale teraz jawn? si? sta?a sprawiedliwo?? Bo?a niezale?na od Prawa, po?wiadczona przez Prawo i Proroków. Jest to sprawiedliwo?? Bo?a przez wiar? w Jezusa Chrystusa dla wszystkich, którzy wierz?. Bo nie ma tu ró?nicy: wszyscy bowiem zgrzeszyli i pozbawieni s? chwa?y Bo?ej, a dost?puj? usprawiedliwienia darmo, z Jego ?aski, przez odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie. Jego to ustanowi? Bóg narz?dziem przeb?agania przez wiar? moc? Jego krwi. Chcia? przez to okaza?, ?e sprawiedliwo?? Jego wzgl?dem grzechów pope?nionych dawniej - za dni cierpliwo?ci Bo?ej - wyra?a?a si? w odpuszczaniu ich po to, by ujawni? w obecnym czasie Jego sprawiedliwo?? i [aby pokaza?], ?e On sam jest sprawiedliwy i usprawiedliwia ka?dego, który wierzy w Jezusa (Rz 3, 21-26).

 

1993 Usprawiedliwienie ustanawia wspó?prac? mi?dzy ?ask? Bo?? i wolno?ci? 2008 cz?owieka. Jej wyrazem ze strony cz?owieka jest przyzwolenie wiary na s?owo Bo?e, które wzywa go do nawrócenia, oraz wspó?dzia?anie mi?o?ci z poruszeniem Ducha ?wi?tego, który go uprzedza i strze?e:

Gdy Bóg dotknie serca cz?owieka o?wieceniem Ducha ?wi?tego, cz?owiek 2068 ani nie pozostaje oboj?tny, bo przyjmuje natchnienie, które móg?by przecie? odrzuci?, ani sam bez ?aski nie mo?e woln? wol? skierowa? si? do sprawiedliwo?ci wobec Niego45Sobór Trydencki: DS 1525..

 

1994 Usprawiedliwienie jest najdoskonalszym dzie?em mi?o?ci Bo?ej objawionej w Jezusie Chrystusie i udzielonej przez Ducha ?wi?tego. ?w. Augustyn uwa?a, ?e "usprawiedliwienie grzesznika jest wi?kszym dzie?em ani?eli 312 stworzenie nieba i ziemi", poniewa? "?niebo i ziemia przemin??, zbawienie za? i sprawiedliwo?? wybranych, czyli tych, których wybra?, b?d? trwa? wiecznie"46?w. Augustyn, In Evangelium Johannis tractatus, 72, 3.. Uwa?a on nawet, ?e usprawiedliwienie grzeszników przewy?sza stworzenie anio?ów w sprawiedliwo?ci, albowiem ?wiadczy o jeszcze wi?kszym 412 mi?osierdziu.1995 Duch ?wi?ty jest wewn?trznym Nauczycielem. Sprawiaj?c narodziny "cz?owieka wewn?trznego" (Rz 7, 22; Ef 3, 16), usprawiedliwienie zak?ada 741 u?wi?cenie ca?ego cz?owieka:

 

Jak oddawali?cie cz?onki wasze na s?u?b? nieczysto?ci i nieprawo?ci, pogr??aj?c si? w nieprawo??, tak teraz wydajcie cz?onki wasze na s?u?b? sprawiedliwo?ci, dla u?wi?cenia... Teraz za?, po wyzwoleniu z grzechu i oddaniu si? na s?u?b? Bogu, jako owoc zbieracie u?wi?cenie. A ko?cem tego - ?ycie wieczne (Rz 6, 19. 22).

 

II. ?aska

1996 Nasze usprawiedliwienie pochodzi z ?aski Bo?ej. ?aska jest przychylno?ci?, darmow? pomoc? Boga, by?my odpowiedzieli na Jego wezwanie: stali si? 153 dzie?mi Bo?ymi47Por. J 1, 12-18., przybranymi synami48Por. Rz 8, 14-17., uczestnikami natury Bo?ej49Por. 2 P 1, 3-4. i ?ycia wiecznego50Por. J 17, 3..

1997 ?aska jest uczestniczeniem w ?yciu Boga; wprowadza nas w wewn?trzne ?ycie Trójcy ?wi?tej. Przez chrzest chrze?cijanin uczestniczy w ?asce Chrystusa, 375, 260 G?owy swego Cia?a. Jako "przybrany syn" chrze?cijanin mo?e odt?d nazywa? Boga "Ojcem", w zjednoczeniu z Jedynym Synem. Otrzymuje on ?ycie Ducha który tchnie w niego mi?o?? i buduje Ko?ció?.

1998 Powo?anie do ?ycia wiecznego ma charakter nadprzyrodzony. Zale?y ono 1719 ca?kowicie od darmowej inicjatywy Boga, gdy? tylko On sam mo?e si? objawi? i udzieli? siebie. Przerasta ono zdolno?ci rozumu i si?y ludzkiej woli oraz ka?dego stworzenia51Por. I Kor 2, 7-9..

1999 ?aska Chrystusa jest darem darmo danym, przez który Bóg obdarza 1966 nas swoim ?yciem wlanym przez Ducha ?wi?tego do naszej duszy, by j? uleczy? z grzechu i u?wi?ci?. Jest to ?aska u?wi?caj?ca lub przebóstwiaj?ca, otrzymana na chrzcie. Jest ona w nas ?ród?em dzie?a u?wi?cenia52Por. J 4, 14; 7, 38-39.:

 

Je?eli wi?c kto? pozostaje w Chrystusie, jest nowym stworzeniem. To, co dawne, min??o, a oto wszystko sta?o si? nowe. Wszystko za? to pochodzi od Boga, który pojedna? nas z sob? przez Chrystusa (2 Kor 5, 17-18).

 

2000 ?aska u?wi?caj?ca jest darem habitualnym, sta?? i nadprzyrodzon? dyspozycj? udoskonalaj?c? sam? dusz?, by uzdolni? j? do ?ycia z Bogiem i do dzia?ania moc? Jego mi?o?ci. Rozró?nia si? ?ask? habitualn?, czyli trwa?e uzdolnienie do ?ycia i dzia?ania zgodnego z Bo?ym wezwaniem, oraz ?aski aktualne, które oznaczaj? interwencj? Bo?? b?d? na pocz?tku nawrócenia, b?d? podczas dzie?a u?wi?cania.

2001 Ju? przygotowanie cz?owieka na przyj?cie ?aski jest dzie?em ?aski. Jest ona 490 konieczna, by pobudza? i podtrzymywa? nasz? wspó?prac? w usprawiedliwianiu przez wiar? i w u?wi?caniu przez mi?o??. Bóg dope?nia w nas to, co zapocz?tkowa?, "bo zapocz?tkowuje - sprawiaj?c swoim dzia?aniem, aby?my chcieli, a dope?nia - wspó?dzia?aj?c z nasz?, ju? nawrócon?, wol?"53?w. Augustyn, De gratia et libero arbitrio, 17: PL 44, 901.:

 

Z pewno?ci? my tak?e dzia?amy, ale wspó?dzia?amy z Bogiem, który dzia?a. Wyprzedzi?o nas bowiem Jego mi?osierdzie, aby?my zostali uzdrowieni, i wci?? pod??a za nami, aby?my raz doznawszy uzdrowienia, stale byli o?ywiani; wyprzedza nas, aby?my byli wzywani, pod??a za nami, aby?my zostali okryci chwa??; wyprzedza nas, aby?my ?yli wedle pobo?no?ci, pod??a za nami, aby?my wiecznie ?yli z Bogiem, gdy? bez Niego nic nie mo?emy uczyni?54?w. Augustyn, De natura et gratia, 31: PL 44, 264..

 

2002 Wolna inicjatywa Boga domaga si? wolnej odpowiedzi cz?owieka, gdy? 1742 Bóg stworzy? cz?owieka na swój obraz, udzielaj?c mu wraz z wolno?ci? zdolno?ci poznania Go i mi?owania. Dusza tylko w sposób wolny mo?e wej?? w komuni? mi?o?ci. Bóg dotyka bezpo?rednio serca cz?owieka i wprost je porusza. Z?o?y? On w cz?owieku pragnienie prawdy i dobra, które jedynie On mo?e zaspokoi?. Obietnice "?ycia wiecznego" odpowiadaj?, ponad wszelk? nadziej?, temu pragnieniu:

Gdy dokona?e? wszystkich dzie? i ujrza?e?, ?e s? one bardzo dobre - siódmego dnia odpocz??e?. Odczytujemy to w Twojej Ksi?dze jako zapowied?, ?e i my po naszych dzie?ach, które s? bardzo dobre, gdy? Ty da?e? nam ?ask? do ich wype?nienia, w szabacie ?ycia wiecznego odpoczniemy w 2550Tobie55?w. Augustyn, Confessiones, XIII, 36, 51..

 

2003 ?aska jest najpierw i przede wszystkim darem Ducha, który usprawiedliwia nas i u?wi?ca. Jednak ?aska obejmuje tak?e dary, których Duch nam 1108 udziela, by w??czy? nas w swoje dzie?o, uzdolni? do wspó?pracy w zbawianiu innych i we wzro?cie Cia?a Chrystusa, czyli Ko?cio?a. Tymi darami s? ?aski sakramentalne, czyli dary w?a?ciwe ró?nym sakramentom. S? to ponadto ?aski 1127 szczególne, nazywane równie? charyzmatami, zgodnie z greckim poj?ciem u?ytym przez ?w. Paw?a, które oznacza przychylno??, darmowy dar, dobrodziejstwo56Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 12.. Niezale?nie od ich charakteru, niekiedy nadzwyczajnego jak dar czynienia cudów czy dar j?zyków, charyzmaty s? ukierunkowane na ?ask? 799-801 u?wi?caj?c? i maj? na celu dobro wspólne Ko?cio?a. Pozostaj? one w s?u?bie mi?o?ci, która buduje Ko?ció?57Por. 1 Kor 12..

2004 W?ród ?ask szczególnych nale?y wymieni? ?aski stanu, które towarzysz? wykonywaniu odpowiedzialnych zada? ?ycia chrze?cija?skiego i pos?ug wewn?trz Ko?cio?a:

 

Mamy za? wed?ug udzielonej nam ?aski ró?ne dary: b?d? dar proroctwa - [do stosowania] zgodnie z wiar?; b?d? to urz?d diakona - dla wykonywania czynno?ci diako?skich; b?d? urz?d nauczyciela - dla wype?niania czynno?ci nauczycielskich; b?d? dar upominania - dla karcenia. Kto zajmuje si? rozdawaniem, [niech to czyni] ze szczodrobliwo?ci?; kto jest prze?o?onym, [niech dzia?a] z gorliwo?ci?; kto pe?ni uczynki mi?osierdzia, [niech to czyni] ochoczo (Rz 12, 6-8).

 

2005 ?aska, nale??c do porz?dku nadprzyrodzonego, wymyka si? naszemu do?wiadczeniu i mo?e by? poznana jedynie przez wiar?. Tak wi?c nie mo?emy opiera? si? na naszych odczuciach czy naszych uczynkach, by na ich podstawie wnioskowa?, ?e jeste?my usprawiedliwieni i zbawieni58Por. Sobór Trydencki: DS 1533-1534.. Jednak, zgodnie ze s?owami Chrystusa: "Poznacie ich po ich owocach" (Mt 7, 20), rozwa?anie dobrodziejstw Boga w naszym ?yciu i w ?yciu ?wi?tych daje nam pewno??, ?e ?aska dzia?a w nas i pobudza nas do coraz wi?kszej wiary oraz do postawy ufnego ubóstwa.

Jeden z najpi?kniejszych przyk?adów tej postawy znajdujemy w odpowiedzi, jakiej udzieli?a ?w. Joanna d'Arc na podchwytliwe pytanie s?dziów ko?cielnych: "Zapytana, czy s?dzi, ?e jest w stanie ?aski Bo?ej, odpowiada: ?Je?li nie jestem, oby Bóg zechcia? mnie do niego wprowadzi?; je?li jestem, oby Bóg zechcia? mnie w nim zachowa??"59Joanna d'Arc, Actes du proc?s..

 

III. Zas?uga

W zgromadzeniu ?wi?tych ja?nieje Twoja chwa?a, bo dzi?ki Twojej ?asce zdobyli zas?ugi, które nagradzasz60Msza? Rzymski, Prefacja o ?wi?tych, cytuje "Doktora ?aski"; por. ?w. Augustyn, Enarratio in Psalmos, 102, 7..

 

2006 Poj?cie "zas?uga" oznacza na ogó? nale?n? zap?at? ze strony 1723 wspólnoty lub spo?eczno?ci za dzia?anie jednego z jej cz?onków, uznane za dobre lub szkodliwe, zas?uguj?ce na nagrod? lub kar?. Zas?uga wynika z cnoty 1807 sprawiedliwo?ci, zgodnie z zasad? równo?ci, która ni? rz?dzi.

2007 W znaczeniu ?ci?le prawnym nie istnieje ze strony cz?owieka zas?uga 42 wzgl?dem Boga. Nierówno?? mi?dzy Nim a nami jest niezmierna, poniewa? wszystko otrzymali?my od Niego jako naszego Stwórcy.

2008 Zas?uga cz?owieka u Boga w ?yciu chrze?cija?skim wynika z tego, ?e 306 Bóg w sposób dobrowolny postanowi? w??czy? cz?owieka w dzie?o swojej ?aski. Ojcowskie dzia?anie Boga jest pierwsze dzi?ki Jego poruszeniu; wolne dzia?anie 155, 970 cz?owieka jest wtórne jako jego wspó?praca, tak ?e zas?ugi dobrych uczynków powinny by? przypisane najpierw ?asce Bo?ej, a dopiero potem wiernemu. Zas?uga cz?owieka powraca zatem do Boga, odk?d jego dobre uczynki maj? swoje ?ród?o w Chrystusie z natchnie? i pomocy Ducha ?wi?tego.

2009 Przybrane synostwo, czyni?c nas przez ?ask? uczestnikami natury Bo?ej, mo?e nam udzieli? - w konsekwencji darmowej sprawiedliwo?ci Bo?ej - prawdziwej zas?ugi. Jest to prawo ?aski, absolutne prawo mi?o?ci, które czyni nas "wspó?dziedzicami" Chrystusa i godnymi otrzymania "obiecanego dziedzictwa ?ycia wiecznego"61Sobór Trydencki: DS 1546.. Zas?ugi naszych dobrych uczynków s? darami dobroci 604 Bo?ej62Por. Sobór Trydencki: DS 1548.. "Najpierw zosta?a dana ?aska; teraz zwracamy to, co si? nale?y... Twoje zas?ugi s? w?a?nie darami Bo?ymi"63?w. Augustyn, Sermones, 298, 4-5: PL 38, 1367..

2010 Poniewa? w porz?dku ?aski inicjatywa nale?y do Boga, dlatego nikt nie 1998 mo?e wys?u?y? sobie pierwszej ?aski, która znajduje si? u pocz?tku nawrócenia, przebaczenia i usprawiedliwienia. Poruszeni przez Ducha ?wi?tego i mi?o?? mo?emy pó?niej wys?u?y? sobie i innym ?aski potrzebne zarówno do naszego u?wi?cenia, wzrostu ?aski i mi?o?ci, jak i do otrzymania ?ycia wiecznego. Same tylko dobra doczesne, jak zdrowie, przyja??, mog? zosta? wys?u?one zgodnie z m?dro?ci? Bo??. Te ?aski i dobra s? przedmiotem modlitwy chrze?cija?skiej. Modlitwa wyra?a nasz? potrzeb? ?aski dla czynów zas?uguj?cych.

2011 Mi?o?? Chrystusa jest w nas ?ród?em wszystkich naszych zas?ug przed 492 Bogiem. ?aska, jednocz?c nas z Chrystusem czynn? mi?o?ci?, zapewnia nad przyrodzon? jako?? naszym czynom, a przez to ich zas?ug? tak przed Bogiem, jak przed lud?mi. ?wi?ci zawsze mieli ?yw? ?wiadomo??, ?e ich zas?ugi s? czyst? ?ask?.

 

Mam nadziej?, ?e po tym ziemskim wygnaniu pójd? radowa? si? z Tob? w Ojczy?nie; nie chc? jednak zbiera? zas?ug na Niebo chc? pracowa? jedynie z Mi?o?ci ku Tobie... Pod wieczór ?ycia stan? przed Tob? z pustymi r?koma, bo 1460 nie prosz? Ci?, Panie, by? liczy? moje uczynki. Wszelka nasza sprawiedliwo?? jest ska?ona w Twoich oczach. Pragn? wi?c przyodzia? si? Twoj? w?asn? Sprawiedliwo?ci? i jako dar Twojej Mi?o?ci otrzyma? wieczne posiadanie Ciebie samego...64?w. Teresa od Dzieci?tka Jezus, Akt ofiarowania Si Mi?o?ci mi?osiernej..

 

IV. ?wi?to?? chrze?cija?ska

2012 "Bóg z tymi, którzy Go mi?uj?, wspó?dzia?a we wszystkim dla ich dobra... Tych, których od wieków pozna?, tych te? przeznaczy? na to, by si? 459 stali na wzór obrazu Jego Syna, aby On by? pierworodnym mi?dzy wielu bra?mi. Tych za?, których przeznaczy?, tych te? powo?a?, a których powo?a? - tych te? usprawiedliwi?, a których usprawiedliwi? - tych te? obdarzy? chwa??" (Rz 8, 28-30).

2013 "Wszyscy chrze?cijanie jakiegokolwiek stanu i zawodu powo?ani s? do pe?ni ?ycia chrze?cija?skiego i do doskona?o?ci mi?o?ci"65Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 40.. Wszyscy s? powo?ani 915, 2545 do ?wi?to?ci: "B?d?cie... doskonali, jak doskona?y jest Ojciec wasz niebieski" 825 (Mt 5, 48).

 

Na osi?gni?cie tej doskona?o?ci wierni obraca? powinni swe si?y otrzymane wed?ug miary obdarowania Chrystusowego, aby... pos?uszni we wszystkim woli Ojca, z ca?ej duszy po?wi?cali si? chwale Bo?ej i s?u?bie bli?niemu. W ten sposób ?wi?to?? Ludu Bo?ego wyda owoc obfity, jak tego dowodzi wymownie ?ycie tylu ?wi?tych w dziejach Ko?cio?a66Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 40..

 

2014 Post?p duchowy zmierza do coraz bardziej wewn?trznego zjednoczenia z Chrystusem. Zjednoczenie to jest nazywane zjednoczeniem "mistycznym" 774 poniewa? jest ono uczestnictwem w misterium Chrystusa przez sakramenty - "?wi?te misteria" - a w Nim, w misterium Trójcy ?wi?tej. Bóg wzywa nas wszystkich do tego wewn?trznego zjednoczenia z Nim, nawet je?li szczególne ?aski czy nadzwyczajne znaki ?ycia mistycznego s? udzielane jedynie niektórym, by ukaza? darmowy dar udzielony wszystkim.

2015 Droga do doskona?o?ci wiedzie przez Krzy?. Nie ma ?wi?to?ci bez wyrzeczenia i bez walki duchowej67Por. 2 Tm 4.. Post?p duchowy zak?ada ascez? i 407, 2725, 1438 umartwienie, które prowadz? stopniowo do ?ycia w pokoju i rado?ci b?ogos?awie?stw:

 

Ten, kto wspina si?, nie przestaje zaczyna? ci?gle od pocz?tku, a tym pocz?tkom nie ma ko?ca. Nigdy ten, kto si? wspina, nie przestaje pragn?? tego, co ju? zna68?w. Grzegorz z Nyssy, Homiliae in Canticum, 8: PG 44, 941 C..

 

2016 Dzieci naszej matki, Ko?cio?a ?wi?tego, s?usznie maj? nadziej? na ?ask? 162, 1821 ostatecznego wytrwania i na nagrod? Boga - ich Ojca za dobre uczynki 1274 wype?nione dzi?ki Jego ?asce w jedno?ci z Jezusem69Por. Sobór Trydencki: DS 1576.. Wierz?cy, zachowuj?c t? sam? zasad? ?ycia, uczestnicz? w "b?ogos?awionej nadziei" z tymi, których mi?osierdzie Bo?e gromadzi w "Mie?cie ?wi?tym - Jeruzalem Nowym... zst?puj?cym z nieba od Boga, przystrojonym jak oblubienica... dla swego m??a" (Ap 21, 2).

W skrócie

2017 ?aska Ducha ?wi?tego udziela nam sprawiedliwo?ci Bo?ej. Duch ?wi?ty, jednocz?c nas przez wiar? i chrzest z M?k? i Zmartwychwstaniem Chrystusa, czyni nas uczestnikami swojego ?ycia.

2018 Usprawiedliwienie, tak samo jak nawrócenie, ma dwa aspekty. Cz?owiek poruszony przez ?ask? zwraca Si do Boga i odwraca od grzechu, przyjmuj?c w ten sposób przebaczenie i sprawiedliwo?? z wysoka.

2019 Usprawiedliwienie obejmuje odpuszczenie grzechów, u?wi?cenie i odnowienie cz?owieka wewn?trznego.

2020 Usprawiedliwienie zosta?o nam wys?u?one przez m?k? Chrystusa. Jest nam ono udzielane przez chrzest. Upodabnia nas do sprawiedliwo?ci Boga, który czyni nas sprawiedliwymi. Jego celem jest chwa?a Boga i Chrystusa oraz dar ?ycia wiecznego. Jest najdoskonalszym dzie?em Bo?ego mi?osierdzia.

2021 ?aska jest pomoc?, jakiej udziela nam Bóg, by?my odpowiedzieli na nasze powo?anie i stali si? Jego przybranymi synami. Wprowadza nas w wewn?trzne ?ycie Trójcy ?wi?tej.

2022 Inicjatywa Bo?a w dziele ?aski uprzedza, przygotowuje i wzbudza woln? odpowied? cz?owieka. ?aska odpowiada g??bokim pragnieniom ludzkiej wolno?ci; wzywa j? do wspó?dzia?ania i udoskonala j?.

2023 ?aska u?wi?caj?ca jest darem darmo danym, przez który Bóg obdarza nas swoim ?yciem wlanym przez Ducha ?wi?tego do naszej duszy, by j? uleczy? z grzechu i u?wi?ci?.

2024 ?aska u?wi?caj?ca czyni nas "mi?ymi Bogu". Charyzmaty, szczególne ?aski Ducha ?wi?tego, s? ukierunkowane na ?ask? u?wi?caj?c? i maj? na celu dobro wspólne Ko?cio?a. Bóg dzia?a tak?e przez liczne ?aski aktualne, które ró?ni? si? od stale obecnej w nas ?aski habitualnej.

2025 Mo?emy zas?ugiwa? przed Bogiem jedynie w nast?pstwie dobrowolnego zamys?u Boga, by w??czy? cz?owieka w dzie?o swojej ?aski. Zas?uga jest przede wszystkim dzie?em ?aski Bo?ej, a nast?pnie wspó?pracy cz?owieka. Zas?uga cz?owieka powraca do Boga.

2026 ?aska Ducha ?wi?tego dzi?ki naszemu przybranemu synostwu mo?e nam udzieli? prawdziwej zas?ugi, zgodnie z darmow? sprawiedliwo?ci? Bo??. Mi?o?? jest w nas pierwszorz?dnym ?ród?em zas?ugi przed Bogiem.

2027 Nikt nie mo?e wys?u?y? sobie pierwszej ?aski, która znajduje si? u pocz?tku nawrócenia. Poruszeni przez Ducha ?wi?tego, mo?emy wys?u?y? sobie i innym wszystkie ?aski potrzebne do osi?gni?cia ?ycia wiecznego, jak równie? koniecznych dóbr doczesnych.

2028 " Wszyscy chrze?cijanie... powo?ani s? do pe?ni ?ycia chrze?cija?skiego i do doskona?o?ci mi?o?ci"
70Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 40.. "Doskona?o?? chrze?cija?ska ma tylko jedn? miar?, t?, ?e nie ma ?adnej"71?w. Grzegorz z Nyssy, De vita Mosis: PG 44, 300 D..

 

2029 "Je?li kto chce pój?? za Mn?, niech si? zaprze samego siebie, niech we?mie swój krzy? i niech Mnie na?laduje" (Mt 16, 24).

 

 

Artyku? trzeci

KO?CIÓ? - MATKA I WYCHOWAWCZYNI

2030 W Ko?ciele, wspólnocie wszystkich ochrzczonych, chrze?cijanin wype?nia swoje powo?anie. Od Ko?cio?a przyjmuje s?owo Bo?e, które zawiera pouczenia "Prawa Chrystusowego" (Ga 6, 2). Od Ko?cio?a otrzymuje ?ask? sakramentów, która podtrzymuje go "w drodze". Od Ko?cio?a uczy si? przyk?adu ?wi?to?ci; rozpoznaje jej wzór i ?ród?o w Naj?wi?tszej Maryi 828 Dziewicy; zauwa?a j? w autentycznym ?wiadectwie tych, którzy ni? ?yj?; odkrywa j? w duchowej tradycji i d?ugiej historii ?wi?tych, którzy nas poprzedzili, a któr? liturgia celebruje we wspomnieniach 1172 ?wi?tych.

2031 ?ycie moralne jest kultem duchowym. Sk?adamy "cia?a swoje na ofiar? ?yw?, ?wi?t?, Bogu przyjemn?" (Rz 12,1) w Ciele Chrystusa, które tworzymy, i w 1368 komunii z Ofiar? eucharystyczn?. W liturgii, a zw?aszcza w celebracji sakramentów, modlitwa i nauczanie ??cz? si? z ?ask? Chrystusa, by o?wieca? i umacnia? dzia?anie chrze?cija?skie. ?ycie moralne, podobnie jak ca?o?? ?ycia chrze?cija?skiego, ma swoje ?ród?o i swój szczyt w Ofierze eucharystycznej.I. ?ycie moralne i Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a 85-87, 888-892

 

2032 Ko?ció?, "filar i podpora prawdy" (1 Tm 3,15), otrzyma? od Aposto?ów "uroczysty nakaz Chrystusowy zwiastowania zbawiennej prawdy"72Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 17.. 2246 "Ko?cio?owi przys?uguje prawo g?oszenia zawsze i wsz?dzie zasad moralnych równie? w odniesieniu do porz?dku spo?ecznego oraz wypowiadania oceny o wszystkich 2420 sprawach ludzkich, o ile wymagaj? tego fundamentalne prawa osoby ludzkiej i zbawienie cz?owieka"73KPK, kan. 747..2033 Urz?d Nauczycielski pasterzy Ko?cio?a w dziedzinie moralno?ci jest wype?niany zazwyczaj w katechezie i w przepowiadaniu za pomoc? dzie? teologów i autorów duchowych. W ten sposób jest przekazywany z pokolenia 84 na pokolenie, pod przewodnictwem i czujno?ci? pasterzy, "depozyt" moralno?ci chrze?cija?skiej, sk?adaj?cy si? z charakterystycznej ca?o?ci zasad, przykaza? i cnót wynikaj?cych z wiary w Chrystusa oraz o?ywianych przez mi?o??. Katecheza ta przyjmuje tradycyjnie za podstaw? - obok Wyznania wiary i modlitwy "Ojcze nasz" - Dekalog, który przekazuje zasady ?ycia moralnego wa?ne dla wszystkich ludzi.

2034 Papie? oraz biskupi s? "autentycznymi, czyli upowa?nionymi przez Chrystusa nauczycielami, którzy powierzonemu sobie ludowi g?osz? wiar?, w któr? powinien wierzy? i któr? powinien stosowa? w ?yciu"74Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 25.. Zwyczajny i powszechny Urz?d Nauczycielski papie?a i biskupów pozostaj?cych w jedno?ci z nim g?osi wiernym prawd?, w któr? maj? wierzy?; mi?o??, któr? maj? praktykowa?, oraz szcz??cie, w którym maj? pok?ada? nadziej?.

2035 Najwy?szy stopie? uczestnictwa we w?adzy Chrystusa jest zapewniany przez charyzmat nieomylno?ci. Ma on taki zasi?g, jak depozyt Objawienia Bo?ego75Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 25.; obejmuje tak?e wszystkie tre?ci nauki, ??cznie z moralno?ci?, bez których zbawcze prawdy wiary nie mog? by? strze?one, wyk?adane czy zachowywane76Por. Kongregacja Nauki Wiary, dekl. Mysterium Ecclesiae, 3..

2036 W?adza Urz?du Nauczycielskiego rozci?ga si? tak?e na szczegó?owe 1960przepisy prawa naturalnego, poniewa? ich zachowanie, wymagane przez Stwórc?, jest konieczne do zbawienia. Przypominaj?c przykazania prawa naturalnego, Urz?d Nauczycielski Ko?cio?a wype?nia istotn? cz??? swojej funkcji prorockiej g?oszenia ludziom, kim naprawd? s?, i przypominania im, kim powinni by? przed Bogiem77Por. Sobór Watyka?ski II, dekl. Dignitatis humanae, 14..

2037 Prawo Bo?e powierzone Ko?cio?owi jest przekazywane wiernym jako droga ?ycia i prawdy. Wierni maj? wi?c prawo78Por. KPK, kan. 213., by byli pouczani o zbawczych przykazaniach, które oczyszczaj? s?d, i z pomoc? ?aski uzdrawiaj? zraniony rozum ludzki. Maj? oni obowi?zek zachowywania norm i decyzji wydawanych przez prawowit? w?adz? Ko?cio?a. Ustalenia te domagaj? si? uleg?o?ci 2041 podyktowanej mi?o?ci?, nawet je?li maj? charakter dyscyplinarny.

2038 W dziele nauczania i stosowania moralno?ci chrze?cija?skiej Ko?ció? potrzebuje po?wi?cenia pasterzy, wiedzy teologów, wk?adu wszystkich chrze?cijan i ludzi dobrej woli. Wiara i praktykowanie Ewangelii zapewniaj? 2442 ka?demu do?wiadczenie ?ycia "w Chrystusie", który o?wieca i uzdalnia do oceniania rzeczywisto?ci Boskich i ludzkich wed?ug Ducha Bo?ego79Por. 1 Kor 2,10-15.. W ten w?a?nie sposób Duch ?wi?ty mo?e pos?u?y? si? najbardziej pokornymi, by o?wieca? m?drców i wyniesionych do najwy?szych godno?ci.

2039 Pos?ugi powinny by? spe?niane w duchu s?u?by braterskiej i oddania Ko?cio?owi, w imi? Pana80Por. Rz 12, 8. 11.. Jednocze?nie sumienie ka?dego cz?owieka w s?dzie moralnym dotycz?cym jego osobistych czynów powinno unika? zamykania si? w rozwa?aniu indywidualnym. Powinno ono jak najpe?niej otwiera? si? na uwzgl?dnianie dobra wszystkich, tego dobra, które wyra?a si? w prawie moralnym - naturalnym i objawionym, a w konsekwencji w prawie ko?cielnym i w autorytatywnym nauczaniu Urz?du Nauczycielskiego w kwestiach moralnych. Nie nale?y przeciwstawia? osobistego sumienia i rozumu prawu 1783 moralnemu czy Urz?dowi Nauczycielskiemu Ko?cio?a.

2040 W ten sposób mo?e pog??bi? si? w?ród chrze?cijan prawdziwy duch synowski wzgl?dem Ko?cio?a. Stanowi on zwyczajne przed?u?enie ?aski chrztu, która w??czy?a nas do Ko?cio?a i uczyni?a cz?onkami Cia?a Chrystusa. Ko?ció? w swojej macierzy?skiej trosce zjednuje nam mi?osierdzie Bo?e, które przewy?sza wszystkie nasze grzechy i dzia?a w sposób szczególny w sakramencie pojednania. Tak?e w swojej liturgii, jak zapobiegliwa matka, nie przestaje dzie? 167 po dniu karmi? nas s?owem i Eucharysti? Pana.

 

II. Przykazania ko?cielne

2041 Przykazania ko?cielne odnosz? si? do ?ycia moralnego, które jest zwi?zane z ?yciem liturgicznym i czerpie z niego moc. Obowi?zuj?cy charakter tych praw pozytywnych og?oszonych przez w?adz? pastersk? ma na celu zagwarantowanie wiernym niezb?dnego minimum ducha modlitwy i wysi?ku moralnego we wzrastaniu mi?o?ci Boga i bli?niego:

2042 Pierwsze przykazanie ("W niedziele i ?wi?ta we Mszy ?wi?tej nabo?nie 1389 uczestniczy?") domaga si? od wiernych udzia?u w celebracji Eucharystii, na której gromadzi 2180 si? wspólnota chrze?cija?ska, w dniu upami?tniaj?cym Zmartwychwstanie Pa?skie81Por. KPK, kan. 1246-1248; KKKW, kan. 881, § I. § 2. § 4..

 

Drugie przykazanie ("Przynajmniej raz w roku spowiada? si?") zapewnia 1457 przygotowanie do Eucharystii przez przyj?cie sakramentu pojednania, który jest kontynuacj? dzie?a nawrócenia i przebaczenia, zapocz?tkowanego na chrzcie82Por. KPK, kan. 989; KKKW, kan. 719..

 

Trzecie 1389 przykazanie ("Przynajmniej raz w roku w czasie wielkanocnym Komuni? ?wi?t? przyj??") okre?la minimum w przyjmowaniu Cia?a i Krwi Pa?skiej w zwi?zku ze ?wi?tami wielkanocnymi, ?ród?em i o?rodkiem liturgii chrze?cija?skiej83Por. KPK, kan. 920; KKKW, kan. 708; 881, § 3..

2043 Czwarte przykazanie ("Ustanowione przez Ko?ció? dni ?wi?te ?wi?ci?") 2177 uzupe?nia obowi?zek Mszy niedzielnej przez udzia? w g?ównych uroczysto?ciach liturgicznych, upami?tniaj?cych misteria naszego Pana, Naj?wi?tszej Maryi Panny i ?wi?tych84Por. KPK, kan. 1246; KKKW, kan. 881, § 1. § 4; 880, § 3..

 

Pi?te 1387 przykazanie ("Posty nakazane zachowywa?") wyznacza okresy ascezy i 1438 pokuty, które przygotowuj? nas do uroczysto?ci liturgicznych; przyczyniaj? si? one do opanowywania naszych pop?dów i do wolno?ci serca85Por. KPK, kan. 1249-1251; KKKW, kan. 882..

 

Wierni 1351 maj? tak?e obowi?zek, ka?dy wed?ug swoich mo?liwo?ci, dba? o materialne potrzeby Ko?cio?a86Por. KPK, kan. 222..

III. ?ycie moralne i ?wiadectwo misyjne

 

2044 Wierno?? ochrzczonych jest podstawowym warunkiem g?oszenia 852, 905 Ewangelii i misji Ko?cio?a w ?wiecie. Or?dzie zbawienia powinno by? potwierdzane ?wiadectwem ?ycia chrze?cijan w celu ukazania ludziom mocy jego prawdy i oddzia?ywania. "Sam przyk?ad chrze?cija?skiego ?ycia i dobre uczynki spe?niane w duchu nadprzyrodzonym maj? ju? si?? poci?gania ludzi do wiary i do Boga"87Sobór Watyka?ski II, dekret Apostolicam actuositatem, 6..

 

2045 Chrze?cijanie, poniewa? s? cz?onkami Cia?a, którego Chrystus jest 753 G?ow?88Por. Ef 1, 22., przyczyniaj? si? sta?o?ci? swoich przekona? i obyczajów do budowania Ko?cio?a. Ko?ció? wzrasta, umacnia si? i rozwija przez ?wi?to?? swoich wiernych89Por. Sobór Watyka?ski II, konst. Lumen gentium, 39., a? dojdzie do "cz?owieka doskona?ego, do miary wielko?ci wed?ug 828 Pe?ni Chrystusa" (Ef 4,13).2046 Chrze?cijanie swoim ?yciem na wzór Chrystusa przyspieszaj? nadej?cie Królestwa Bo?ego, "Królestwa sprawiedliwo?ci, prawdy i pokoju"90Msza? Rzymski, Prefacja o Jezusie Chrystusie, Królu Wszech?wiata.. Nie 671, 2819 zaniedbuj? jednak swoich ziemskich zada?; wierni swojemu Nauczycielowi, wype?niaj? je uczciwie, cierpliwie i z mi?o?ci?.

 

W skrócie

 

2047 ?ycie moralne jest kultem duchowym. Dzia?anie chrze?cija?skie znajduje swój pokarm w liturgii, a zw?aszcza w celebracji sakramentów.

2048 Przykazania ko?cielne odnosz? si? do ?ycia moralnego i chrze?cija?skiego, które jest zwi?zane z liturgi? i karmi si? ni?.

2049 Nauczanie pasterzy Ko?cio?a w dziedzinie moralno?ci dokonuje si? zazwyczaj w katechezie i przepowiadaniu na podstawie Dekalogu, który wskazuje zasady ?ycia moralnego wa?ne dla ka?dego cz?owieka.

2050 Papie? i biskupi jako autentyczni nauczyciele g?osz? Ludowi Bo?emu prawdy wiary, w które powinien wierzy? i które powinien stosowa? w ?yciu. Do nich nale?y te? wypowiadanie si? w kwestiach moralnych, które wchodz? w zakres prawa naturalnego i rozumu.

2051 Nieomylno?? Urz?du Nauczycielskiego pasterzy obejmuje wszystkie tre?ci nauki, ??cznie z moralno?ci?, bez których zbawcze prawdy wiary nie mog? by? strze?one, wyk?adane czy zachowywane

 

 

Komentarze   

 
0 #3 Misiek 2015-07-28 23:51
for Janek
http://zaufaj.com/katechizm.html
Cytować
 
 
0 #2 janek 2015-07-28 15:23
Cytować
 
 
0 #1 janek 2015-07-28 15:21
Cytować
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 137 goĹ›ci