Kodeks Prawa Kanonicznego (kan. 96-203)
Dokumenty Ko?cio?a -

 

 

Tytu? VI

OSOBY FIZYCZNE I PRAWNE

Rozdzia? I

POZYCJA KANONICZNA OSÓB FIZYCZNYCH

            Kan. 96 - Przez chrzest cz?owiek zostaje wcielony do Ko?cio?a Chrystusowego i staje si? w nim osob?, z obowi?zkami i prawami, które - zwa?ywszy ich pozycj? - s? w?a?ciwe chrze?cijanom, je?li s? we wspólnocie ko?cielnej i o ile nie przeszkadza sankcja na?o?ona zgodnie z przepisem prawa.

            Kan. 97 - § 1. Osoba, która uko?czy?a osiemna?cie lat, jest pe?noletnia; poni?ej tego wieku ma?oletnia.

            § 2. Ma?oletni, przed uko?czeniem siódmego roku ?ycia, nazywa si? dzieckiem i uwa?any jest za nie posiadaj?cego u?ywania rozumu. Po sko?czonym siódmym roku ?ycia domniemywa si?, ?e posiada u?ywanie rozumu.

            Kan. 98 - § 1. Osobie pe?noletniej przys?uguje pe?ne wykonywanie jej uprawnie?.

            § 2. W wykonywaniu swoich uprawnie? osoba ma?oletnia podlega w?adzy rodziców lub opiekunów, z wyj?tkiem tych spraw, w których ma?oletni na podstawie prawa Bo?ego lub kanonicznego s? wyj?ci spod ich w?adzy; co do ustanowienia opiekunów oraz ich w?adzy, nale?y zachowa? przepisy prawa cywilnego, chyba ?e w prawie kanonicznym co innego zastrze?ono albo biskup diecezjalny uzna? w pewnych wypadkach, ze s?usznej przyczyny, ?e nale?y zaradzi? temu przez ustanowienie innego opiekuna.

            Kan. 99 - Ktokolwiek na sta?e nie posiada u?ywania rozumu, uznany jest za nieodpowiedzialnego i przyrównany dzieciom.

            Kan. 100 - Osob? nazywa si? mieszka?cem w miejscu, gdzie posiada sta?e zamieszkanie; przybyszem w miejscu, w którym ma zamieszkanie tymczasowe; podró?nym, je?li znajduje si? poza miejscem sta?ego lub tymczasowego zamieszkania, które nadal zatrzymuje; tu?aczem, je?eli nigdzie nie posiada sta?ego lub tymczasowego zamieszkania.

            Kan. 101 - § 1. Miejscem pochodzenia dziecka, tak?e neofity, jest to, w którym rodzice w chwili jego urodzenia posiadali sta?e zamieszkanie albo - w jego braku - tymczasowe; lub matka, je?eli rodzice nie mieli tego samego sta?ego lub tymczasowego zamieszkania.

            § 2. Je?eli chodzi o dziecko tu?aczy, to miejscem pochodzenia jest samo miejsce narodzenia; je?li za? o porzucone, to miejsce, w którym zosta?o znalezione.

            Kan. 102 - § 1. Zamieszkanie sta?e nabywa si? takim przebywaniem na terytorium jakiej? parafii lub przynajmniej diecezji, które albo jest po??czone z zamiarem pozostania tam na sta?e, je?li nic stamt?d nie odwo?a, albo trwa?o przez pe?nych pi?? lat.

            § 2. Tymczasowe zamieszkanie nabywa si? przez takie przebywanie na terenie jakiej? parafii lub przynajmniej diecezji, które albo jest po??czone z zamiarem pozostania tam przynajmniej przez trzy miesi?ce, je?li nic stamt?d nie odwo?a, albo przed?u?y?o si? rzeczywi?cie do trzech miesi?cy.

            § 3. Sta?e lub tymczasowe zamieszkanie na terenie parafii nazywa si? parafialnym; na terenie diecezji - chocia?by nie w parafii - diecezjalnym.

            Kan. 103 - Cz?onkowie instytutów zakonnych i stowarzysze? ?ycia apostolskiego nabywaj? sta?e zamieszkanie w miejscu, gdzie jest po?o?ony dom, do którego nale??; tymczasowe zamieszkanie w domu, w którym przebywaj? zgodnie z przepisem kan. 102, § 2.

            Kan. 104 - Ma??onkowie winni mie? wspólne sta?e lub tymczasowe zamieszkanie. Z racji prawnej separacji albo innej s?usznej przyczyny, ka?dy z nich mo?e mie? w?asne sta?e lub tymczasowe zamieszkanie.

            Kan. 105 - § 1. Ma?oletni z konieczno?ci posiada zamieszkanie sta?e lub tymczasowe tego, którego w?adzy podlega. Po wyj?ciu z dzieci?stwa, mo?e naby? równie? w?asne tymczasowe zamieszkanie, a uzyskawszy usamodzielnienie zgodnie z przepisami prawa cywilnego, tak?e w?asne sta?e zamieszkanie.

            § 2. Ktokolwiek z innego powodu ni? ma?oletno?? oddany jest zgodnie z prawem pod czyj?? opiek? lub kuratel? posiada sta?e lub tymczasowe zamieszkanie opiekuna lub kuratora.

            Kan. 106 - Sta?e lub tymczasowe zamieszkanie traci si? przez odej?cie z miejsca po??czone z zamiarem niepowracania, z zachowaniem przepisu kan. 105.

            Kan. 107 - § 1. Zarówno przez zamieszkanie sta?e jak i tymczasowe, ka?dy uzyskuje w?asnego proboszcza oraz ordynariusza.

            § 2. W?asnym proboszczem lub ordynariuszem tu?acza jest proboszcz lub ordynariusz jego aktualnego pobytu.

            § 3. Proboszczem w?asnym tego, kto posiada tylko sta?e lub tymczasowe zamieszkanie diecezjalne, jest proboszcz miejsca aktualnego pobytu.

            Kan. 108 - § 1. Pokrewie?stwo oblicza si? poprzez linie i stopnie.

            § 2. W linii prostej tyle jest stopni, ile zrodze?, czyli osób, nie licz?c przodka.

            § 3. W linii bocznej jest tyle stopni, ile jest osób w obydwu razem liniach, nie licz?c przodka.

            Kan. 109 - § 1. Powinowactwo powstaje z wa?nego ma??e?stwa, nawet niedope?nionego, i istnieje mi?dzy m??em a krewnymi ?ony oraz mi?dzy ?on? a krewnymi m??a.

            § 2. Oblicza si? tak, ?e krewni m??a w tej samej linii i w tym samym stopniu s? powinowatymi ?ony i odwrotnie.

            Kan. 110 - Dzieci adoptowane zgodnie z przepisami prawa cywilnego uwa?ane s? za dzieci tego lub tych, którzy je adoptowali.

            Kan. 111 - § 1. Do Ko?cio?a ?aci?skiego zostaje w??czone przez przyj?cie chrztu dziecko rodziców, którzy do niego nale??, lub - je?li jedno z nich do niego nie nale?y - którzy zgodnie sobie ?ycz?, by potomstwo by?o ochrzczone w Ko?ciele ?aci?skim. Je?eli za? brak zgodno?ci, zostaje w??czone do Ko?cio?a obrz?dku ojca.

            § 2. Ka?dy z maj?cych by? ochrzczonym, który uko?czy? czternasty rok ?ycia, mo?e dobrowolnie wybra? chrzest w Ko?ciele ?aci?skim lub Ko?ciele innego samodzielnego obrz?dku; w takim wypadku nale?y do tego Ko?cio?a, który wybra?.

            § 3. Proboszczem w?asnym tego, kto posiada tylko sta?e lub tymczasowe zamieszkanie diecezjalne, jest proboszcz miejsca aktualnego pobytu.

            Kan. 108 - § 1. Pokrewie?stwo oblicza si? poprzez linie i stopnie.

            § 2. W linii prostej tyle jest stopni, ile zrodze?, czyli osób, nie licz?c przodka.

            § 3. W linii bocznej jest tyle stopni, ile jest osób w obydwu razem liniach, nie licz?c przodka.

            Kan. 109 - § 1. Powinowactwo powstaje z wa?nego ma??e?stwa, nawet niedope?nionego, i istnieje mi?dzy m??em a krewnymi ?ony oraz mi?dzy ?on? a krewnymi m??a.

            § 2. Oblicza si? tak, ?e krewni m??a w tej samej linii i w tym samym stopniu s? powinowatymi ?ony i odwrotnie.

            Kan. 110 - Dzieci adoptowane zgodnie z przepisami prawa cywilnego uwa?ane s? za dzieci tego lub tych, którzy je adoptowali.

            Kan. 111 - § 1. Do Ko?cio?a ?aci?skiego zostaje w??czone przez przyj?cie chrztu dziecko rodziców, którzy do niego nale??, lub - je?li jedno z nich do niego nie nale?y - którzy zgodnie sobie ?ycz?, by potomstwo by?o ochrzczone w Ko?ciele ?aci?skim. Je?eli za? brak zgodno?ci, zostaje w??czone do Ko?cio?a obrz?dku ojca.

            § 2. Ka?dy z maj?cych by? ochrzczonym, który uko?czy? czternasty rok ?ycia, mo?e dobrowolnie wybra? chrzest w Ko?ciele ?aci?skim lub Ko?ciele innego samodzielnego obrz?dku; w takim wypadku nale?y do tego Ko?cio?a, który wybra?.

            Kan. 112 - § 1. Po przyj?ciu chrztu, do Ko?cio?a innego samodzielnego obrz?dku zostaj? w??czeni:

            1 ci, którzy otrzymali zezwolenie Stolicy Apostolskiej;

            2 ma??onek, który zawieraj?c ma??e?stwo lub w czasie jego trwania o?wiadczy, ?e pragnie przej?? do Ko?cio?a innego samodzielnego obrz?dku swego ma??onka; po rozwi?zaniu jednak ma??e?stwa mo?e w sposób nieskr?powany powróci? do Ko?cio?a ?aci?skiego;

            3 dzieci tych, o których w nn. 1 i 2, przed uko?czeniem czternastego roku ?ycia, a w ma??e?stwie mieszanym dzieci strony katolickiej, która zgodnie z przepisami prawa przesz?a do Ko?cio?a innego obrz?dku; po osi?gni?ciu wskazanego wieku mog? powróci? do Ko?cio?a ?aci?skiego.

            § 2. Nawet d?ugotrwa?y zwyczaj przyjmowania sakramentów wed?ug obrz?dów Ko?cio?a innego samodzielnego obrz?dku, nie poci?ga za sob? przynale?no?ci do tego Ko?cio?a.

  

Rozdzia? II

OSOBY PRAWNE

            Kan. 113 - § 1. Ko?ció? katolicki i Stolica Apostolska s? osobami moralnymi z samego ustanowienia Bo?ego.

            § 2. Oprócz osób fizycznych s? w Ko?ciele tak?e osoby prawne, b?d?ce mianowicie w prawie kanonicznym podmiotem praw i obowi?zków, które odpowiadaj? ich charakterowi.

            Kan. 114 - § 1. Osoby prawne s? ustanowione albo na mocy samego przepisu prawa, albo przez specjalne przyznanie kompetentnej w?adzy, wydane w formie dekretu jako zespo?y osób lub rzeczy, skierowane do celu odpowiadaj?cego misji Ko?cio?a, ale przekraczaj?cego cel poszczególnych jednostek.

            § 2. Przez cele, o których w § 1, nale?y rozumie? te, które odnosz? si? do dzie? pobo?no?ci, apostolatu lub mi?o?ci czy to duchowej, czy materialnej.

            § 3. Kompetentna w?adza Ko?cio?a nie powinna nadawa? osobowo?ci prawnej, jak tylko tym zespo?om osób lub rzeczy, które realizuj? cel rzeczywi?cie po?yteczny oraz - po rozwa?eniu wszystkiego - posiadaj? ?rodki, które wed?ug przewidywa? wystarczaj? do osi?gni?cia ustalonego celu.

            Kan. 115 - § 1. Osobami prawnymi w Ko?ciele s? albo zespo?y osób, albo zespo?y rzeczy.

            § 2. Zespó? osób, który mo?e by? ustanowiony co najmniej z trzech osób, jest kolegialny, je?eli jego dzia?anie okre?laj? cz?onkowie wspó?dzia?aj?cy w podejmowaniu decyzji, na równych prawach lub nie, zgodnie z przepisami prawa i statutów; w przeciwnym wypadku jest niekolegialny.

            § 3. Zespó? rzeczy, czyli fundacja autonomiczna, sk?ada si? z dóbr lub rzeczy duchowych lub materialnych którymi, zgodnie z postanowieniami prawa i statutów, zarz?dza jedna lub kilka osób fizycznych albo kolegium.

            Kan. 116 - § 1. Publicznymi osobami prawnymi s? zespo?y osób lub rzeczy, które s? ustanowione przez kompetentn? w?adz? ko?cieln?, by wykonywa?y w imieniu Ko?cio?a w oznaczanym dla nich zakresie, zgodnie z przepisami prawa, w?asne zadania im zlecone dla publicznego dobra; pozosta?e osoby prawne s? prywatnymi.

            § 2. Osoby prawne publiczne otrzymuj? t? osobowo?? b?d? moc? samego prawa, b?d? specjalnym dekretem kompetentnej w?adzy, przyznaj?cym j? wyra?nie; osoby prawne prywatne otrzymuj? t? osobowo?? tylko specjalnym dekretem kompetentnej w?adzy, przyznaj?cym wyra?nie t? osobowo??.

            Kan. 117 - ?aden zespó? osób lub rzeczy, pragn?cy otrzyma? osobowo?? prawn?, nie mo?e jej uzyska?, chyba ?e jego statuty zosta?y zatwierdzone przez kompetentn? w?adz?.

            Kan. 118 - Publiczn? osob? prawn? reprezentuj?, dzia?aj?c w jej imieniu, ci, którym przyznaje to uprawnienie prawo powszechne lub partykularne albo w?asne statuty; prywatn? osob? prawn? ci, którym to uprawnienie przyznaj? statuty.

            Kan. 119 - W odniesieniu do aktów kolegialnych, chyba ?e w prawie lub w statutach inaczej zastrze?ono:

            1 je?li chodzi o wybory, to ma moc prawa co - przy obecno?ci wi?kszo?ci tych, którzy powinni by? wezwani - odpowiada bezwzgl?dnej wi?kszo?ci obecnych; po dwóch bezskutecznych g?osowaniach, nale?y g?osowa? na dwóch kandydatów, którzy otrzymali wi?kszo?? g?osów, lub, je?li ich jest wi?cej, dwóch najstarszych wiekiem; je?li po trzecim g?osowaniu pozostaje równowaga, ten jest wybrany, który jest starszy wiekiem;

            2 je?li chodzi o inne sprawy, to ma moc prawa, za czym - przy obecno?ci wi?kszo?ci tych, którzy powinni by? wezwani - opowiada si? bezwzgl?dna wi?kszo?? obecnych; je?li jednak po dwóch g?osowaniach liczba g?osów jest równa, wtedy przewodnicz?cy mo?e przewa?y? swoim g?osem;

            3 co za? dotyczy wszystkich jako jednostek, musi by? przez wszystkich zaaprobowane.

            Kan. 120 - § 1. Osoba prawna ze swej natury trwa nieprzerwanie. Wygasa jednak, je?li zostanie zniesiona przez kompetentn? w?adz? albo nie dzia?a przez okres stu lat. Prywatna osoba prawna wygasa ponadto, je?li samo stowarzyszenie zostaje rozwi?zane zgodnie z postanowieniami statutów, albo je?li zdaniem kompetentnej w?adzy wygas?a sama fundacja, zgodnie z postanowieniami statutów.

            § 2. Je?li spo?ród osoby prawnej kolegialnej pozostaje cho?by jeden cz?onek, a zespó? osób nie przesta? istnie? wed?ug statutów, wykonywanie wszystkich praw zespo?u przys?uguje temu cz?onkowi.

            Kan. 121 - Je?eli zespo?y osób lub rzeczy b?d?ce publicznymi osobami prawnymi tak zostaj? po??czone, ?e zostaje z nich ustanowiony jeden zespó? i to sam posiadaj?cy osobowo?? prawn?, wtedy ta nowa osoba prawna przejmuje dobra oraz prawa dziedziczne nale??ce do poprzednich osób i przejmuje zobowi?zania, jakie je obci??a?y. Co za? dotyczy przeznaczenia zw?aszcza dóbr i wype?nienia zobowi?za?, wola fundatorów i ofiarodawców oraz prawa nabyte musz? by? zachowane.

            Kan. 122 - Je?eli zespó? posiadaj?cy publiczn? osobowo?? prawn? zostaje tak podzielony, ?e albo jego cz??? zostaje po??czona z inn? osob? prawn?, albo z oddzielonej cz??ci eryguje si? odr?bn? publiczn? osob? prawn?, w?adza ko?cielna, która jest kompetentna do dokonania podzia?u, winna zadba? sama lub przez wykonawc?, z zachowaniem przede wszystkim zarówno woli fundatorów i ofiarodawców, jak i praw nabytych oraz zatwierdzonych statutów:             1 by rzeczy wspólne, które mo?na podzieli?, dobra a tak?e prawa dziedziczne oraz d?ugi i inne ci??ary zosta?y podzielone mi?dzy osoby prawne, o które chodzi, z nale?yt? proporcj? i wed?ug dobra i s?uszno?ci z uwzgl?dnieniem wszystkich okoliczno?ci i potrzeb ka?dej z nich;

            2 by u?ywanie i korzy?ci dóbr wspólnych, które nie mog? ulec podzia?owi, przypad?y obydwu osobom prawnym, a zobowi?zania im w?a?ciwe zosta?y obydwu na?o?one cho? z zachowaniem w?a?ciwej proporcji okre?lonej wed?ug dobra i s?uszno?ci.

            Kan. 123 - Po wyga?ni?ciu publicznej osoby prawnej przeznaczenie jej dóbr i praw dziedzicznych, jak równie? zobowi?za? jest regulowane prawem i statutami. Je?eli one milcz?, przechodz? na osob? prawn? bezpo?rednio wy?sz?. Nale?y jednak zawsze zachowa? wol? fundatorów lub ofiarodawców oraz prawa nabyte. Po wyga?ni?ciu prywatnej osoby prawnej przeznaczenie jej dóbr i zobowi?za? rz?dzi si? w?asnymi statutami. 

 

Tytu? VII

AKTY PRAWNE

            Kan. 124 - § 1. Do wa?no?ci aktu prawnego wymaga si?, by by? on dokonany przez zdoln? do tego osob? oraz by by?y w nim zawarte wszystkie jego istotne elementy konstytutywne i zosta?y wype?nione formalno?ci oraz warunki wymagane przez prawo do wa?no?ci aktu.

            § 2. Domniemywa si? wa?no?? aktu prawnego w?a?ciwie dokonanego w jego elementach zewn?trznych.

            Kan. 125 - § 1. Akt dokonany na skutek zewn?trznego przymusu wywartego na osob?, któremu nie mog?a si? ona w ?aden sposób oprze?, nale?y uwa?a? za niedokonany.

            § 2. Akt dokonany pod wp?ywem ci??kiej, niesprawiedliwej boja?ni albo na skutek podst?pu jest wa?ny, chyba ?e prawo inaczej zastrzega; mo?e by? jednak rozwi?zany wyrokiem s?dziego b?d? na wniosek strony poszkodowanej, b?d? jej prawnych spadkobierców, b?d? te? z urz?du.

            Kan. 126 - Akt dokonany pod wp?ywem ignorancji lub b??du dotycz?cego samej istoty aktu lub warunku wymaganego w sposób bezwzgl?dny - jest niewa?ny, inaczej jest wa?ny, chyba ?e prawo zastrzega co innego, lecz akt dokonany pod wp?ywem ignorancji lub b??du mo?e by? podstaw? skargi o uniewa?nienie wed?ug przepisu prawa.

            Kan. 127 - § 1. Gdy prawo postanawia, ?e prze?o?ony do podj?cia czynno?ci potrzebuje zgody lub rady jakiego? kolegium lub zespo?u osób, winien zwo?a? kolegium lub zespó?, zgodnie z postanowieniem kan. 166, chyba ?e - gdy chodzi tylko o uzyskanie rady - inaczej zastrzega prawo partykularne lub w?asne. Do wa?no?ci za? aktów wymaga si? uzyskania zgody bezwzgl?dnej wi?kszo?ci tych, którzy s? obecni, albo wys?uchania rady wszystkich.

            § 2. Gdy ustawa postanawia, ?e prze?o?ony do podj?cia pewnych aktów potrzebuje zgody lub rady niektórych pojedynczych osób, wtedy:

            1 je?li jest wymagana zgoda, akt prze?o?onego jest niewa?ny bez zwrócenia si? o wyra?enie zgody przez te osoby albo podj?ty wbrew ich zdaniu lub którego? z nich;

            2 je?eli jest wymagana rada, niewa?ny jest akt prze?o?onego bez wys?uchania zdania tych osób. Wprawdzie prze?o?ony nie ma ?adnego obowi?zku pój?? za ich zdaniem, chocia?by by?o zgodne, jednak?e bez przewa?aj?cego powodu - przez siebie ocenianego - nie powinien odst?powa? od wyra?onego przez nich zdania, zw?aszcza gdy jest zgodne.

            § 3. Wszyscy, których zgoda lub rada jest wymagana, obowi?zani s? szczerze wyrazi? swoje stanowisko, a tak?e, gdy domaga si? tego wa?no?? sprawy, pilnie zachowa? tajemnic?. Ten obowi?zek mo?e by? urgowany przez prze?o?onego.

            Kan. 128 - Ktokolwiek aktem prawnym nielegalnie albo jakimkolwiek innym aktem dokonanym z winy umy?lnej lub nieumy?lnej wyrz?dzi? komu? krzywd?, obowi?zany jest do naprawienia wyrz?dzonej szkody.

Tytu? VIII

W?ADZA RZ?DZENIA

            Kan. 129 - § 1. Ci, którzy otrzymali ?wi?cenia, zdolni s? do sprawowania - zgodnie z przepisami prawa - w?adzy rz?dzenia, która jest w Ko?ciele z Bo?ego ustanowienia i nazywana jest równie? w?adz? jurysdykcji.

            § 2. W wykonywaniu tej w?adzy mog? wspó?dzia?a? wierni ?wieccy, zgodnie z przepisami prawa.

            Kan. 130 - W?adza rz?dzenia zasadniczo jest wykonywana w zakresie zewn?trznym; czasem jednak tylko w zakresie wewn?trznym, tak mianowicie, ?e skutki, jakie jej wykonywanie zdolne jest wywo?a? w zakresie zewn?trznym, nie s? uznawane w tym zakresie, chyba ?e jest to postanowione w okre?lonych przez prawo przypadkach.

            Kan. 131 - § 1. W?adza rz?dzenia jest zwyczajna, je?li na mocy samego prawa ??czy si? z jakim? urz?dem; jest delegowana, gdy zostaje udzielona samej osobie, nie z racji urz?du.

            § 2. Zwyczajna w?adza rz?dzenia mo?e by? w?asna lub zast?pcza.

            § 3. Kto twierdzi, ?e jest delegowany, ma obowi?zek udowodnienia delegacji.

            Kan. 132 - § 1. Do uprawnie? habitualnych stosuje si? przepisy o w?adzy delegowanej.

            § 2. Jednak?e, je?li w akcie nadania czego innego nie zastrze?ono albo nie udzielono czego? ze wzgl?du na osob?, habitualne uprawnienie przekazane ordynariuszowi nie wygasa z ustaniem w?adzy tego, który je otrzyma?, cho?by zacz?? je wykonywa?, lecz przechodzi na ka?dego ordynariusza, jego nast?pc? w rz?dzeniu.

            Kan. 133 - § 1. Delegowany dzia?a niewa?nie, je?li przekracza granice swego zlecenia, dotycz?ce czy to rzeczy, czy osób.

            § 2. Nie uwa?a si?, ?e delegowany przekroczy? granice swego zlecenia, gdy w inny sposób, ni? to okre?la?o zlecenie, wykona? swoj? delegacj?, chyba ?e sposób zosta? przepisany do wa?no?ci przez samego deleguj?cego.

            Kan. 134 - § 1. Pod nazw? ordynariusz rozumiani s? w prawie, oprócz Biskupa Rzymskiego, biskupi diecezjalni oraz inni, którzy - cho?by tylko czasowo - s? prze?o?onymi Ko?cio?a partykularnego lub wspólnoty do niego przyrównanej zgodnie z przepisem kan. 368, jak równie? ci, którzy w nich posiadaj? ogóln? wykonawcz? w?adz? zwyczajn?, mianowicie wikariusze generalni i biskupi, a tak?e - dla w?asnych cz?onków - wy?si prze?o?eni kleryckich instytutów zakonnych na prawie a papieskim i kleryckich stowarzysze? ?ycia apostolskiego na prawie papieskim, którzy posiadaj? przynajmniej zwyczajn? w?adz? wykonawcz?.

            § 2, Pod nazw? ordynariusz miejsca rozumiani s? wszyscy wyliczeni w § 1, z wyj?tkiem prze?o?onych instytutów zakonnych i stowarzysze? ?ycia apostolskiego.

            § 3. To, co w zakresie w?adzy wykonawczej zostaje w kanonach imiennie przyznane biskupowi diecezjalnemu, nale?y rozumie? jako przys?uguj?ce jedynie biskupowi diecezjalnemu i tym, którzy s? mu przyrównani w kan. 381, § 2, z wykluczeniem wikariusza generalnego i biskupiego, chyba ?e otrzymaj? specjalne zlecenie.

            Kan. 135 - § 1. W?adza rz?dzenia dzieli si? na ustawodawcz?, wykonawcz? i s?downicz?.

            § 2. W?adza ustawodawcza winna by? wykonywana w sposób przepisany prawem, a ta, któr? posiada ustawodawca ko?cielny, ni?szy od w?adzy najwy?szej, nie mo?e by? wa?nie delegowana, chyba ?e co? innego prawo wprost zastrzega. Ni?szy prawodawca nie mo?e wa?nie wyda? ustawy przeciwnej wy?szemu prawu.

            § 3. W?adza s?downicza, któr? posiadaj? s?dziowie lub kolegia s?dziowskie, winna by? wykonywana w sposób przepisany prawem i nie mo?e by? delegowana, chyba ?e chodzi o dokonanie aktów przygotowawczych jakiego? dekretu lub wyroku.

            § 4. W tym, co dotyczy pos?ugiwania si? w?adz? wykonawcz?, nale?y zachowa? przepisy kanonów, które nast?puj?.

            Kan. 136 - W?adz? wykonawcz? mo?e kto? wykonywa? - je?li co? innego nie wynika z natury rzeczy lub z przepisu prawa - nawet przebywaj?c poza terytorium w stosunku do podw?adnych, tak?e nieobecnych na terytorium. W stosunku do podró?nych, aktualnie przebywaj?cych na terytorium, je?li chodzi o udzielenie tego, co korzystne, albo wykonanie tego, co nakazane prawem powszechnym lub partykularnym, którym s? zwi?zani na mocy kan. 13, § 2, n. 2.

            Kan. 137 - § 1. Zwyczajna w?adza wykonawcza mo?e by? delegowana tak do poszczególnego aktu, jak do ogó?u spraw, chyba ?e prawo co? innego wyra?nie zastrzega.

            § 2. W?adza wykonawcza delegowana przez Stolic? Apostolsk?, mo?e by? subdelegowana do poszczególnego aktu lub do ogó?u spraw, chyba ?e zosta?a przekazana ze wzgl?du na osobiste przymioty albo subdelegacja zosta?a wyra?nie zakazana.

            § 3. W?adza wykonawcza delegowana przez inny autorytet posiadaj?cy w?adz? zwyczajn?, je?eli jest delegowana do ogó?u spraw mo?e by? subdelegowana tylko do poszczególnych aktów. Je?eli jednak zosta?a delegowana do jednego lub okre?lonych przypadków, nie mo?e by? subdelegowana, chyba ?e deleguj?cy wyra?nie na to zezwoli?.

            § 4. ?adna w?adza subdelegowana nie mo?e by? ponownie subdelegowana, chyba ?e deleguj?cy wyra?nie na to zezwoli?.

            Kan. 138 - Zwyczajna w?adza wykonawcza oraz w?adza delegowana do ogó?u spraw winna by? szeroko interpretowana; ka?da za? inna - ?ci?le. Komu jednak zosta?a delegowana w?adza, uwa?a si?, ?e otrzyma? upowa?nienie do wykonania wszystkiego, co warunkuje u?ycie tej w?adzy.

            Kan. 139 - § 1. Na skutek odniesienia si? kogo? do jakiej? kompetentnej w?adzy, nawet wy?szej, nie zostaje zawieszona w?adza wykonawcza innej kompetentnej w?adzy, czy to zwyczajna czy delegowana, chyba ?e prawo co innego stanowi.

            § 2. Do sprawy przedstawionej w?adzy wy?szej, nie powinna miesza? si? ni?sza, chyba ?e z wa?nej i nagl?cej przyczyny, w którym to wypadku winna natychmiast powiadomi? o tym w?adz? wy?sz?.

            Kan. 140 - § 1. Gdy do wykonania tej samej sprawy kilku zosta?o solidarnie delegowanych, ten kto pierwszy zacz?? za?atwia? spraw?, wyklucza od tego samego dzia?ania innych, chyba ?e pó?niej nie mo?e on lub nie chce prowadzi? dalej rozpocz?tej sprawy.

            § 2. Delegowani kolegialnie do wykonania sprawy, winni dzia?a? wszyscy, zgodnie z przepisem kan. 119, chyba ?e w zleceniu co? innego zosta?o zastrze?one.

            § 3. Domniemywa si?, ?e w?adza wykonawcza delegowana wielu osobom zosta?a im delegowana solidarnie.

            Kan. 141 - Z kilku sukcesywnie delegowanych spraw? za?atwia ten, który otrzyma? wcze?niejsze zlecenie dot?d nie odwo?ane.

            Kan. 142 - § 1. W?adza delegowana wygasa: po wykonaniu zlecenia; po up?ywie czasu lub po wyczerpaniu wypadków, dla których by?a udzielona; na skutek ustania przyczyny celowej delegacji; przez odwo?anie dokonane przez deleguj?cego i podane bezpo?rednio do wiadomo?ci delegowanego, a tak?e w wypadku rezygnacji ze strony delegowanego, po powiadomieniu deleguj?cego i jej przyj?ciu. Nie ustaje natomiast w razie wyga?ni?cia w?adzy deleguj?cego, chyba ?e co innego wynika z do??czonych klauzul.

            § 2. Wa?ny jest jednak akt w?adzy delegowanej zakresu wewn?trznego dokonany przez nieuwag? po up?ywie czasu, na jaki jej udzielono.

            Kan. 143 - § 1. W?adza zwyczajna wygasa z utrat? urz?du z którym jest z??czona.

            § 2. W?adza zwyczajna ulega zawieszeniu, je?li zgodnie z prawem z?o?ono apelacj? lub rekurs przeciwko pozbawieniu urz?du lub usuni?ciu z niego, chyba ?e prawo zastrzega co? innego.

            Kan. 144 - § 1. W przypadku b??du powszechnego, faktycznego czy prawnego, a tak?e w przypadku w?tpliwo?ci pozytywnej i prawdopodobnej, prawnej lub faktycznej, Ko?ció? uzupe?nia wykonawcz? w?adz? rz?dzenia, zarówno w zakresie zewn?trznym, jak i wewn?trznym.

            § 2. Ten sam przepis ma zastosowanie do uprawnie?, o których mowa w kan. 882, 883, 966 oraz 1111,          Kan. 145 - § 1. Urz?d ko?cielny jest jakimkolwiek ustanowionym na sta?e zadaniem z postanowienia czy to Bo?ego, czy ko?cielnego dla realizacji celu duchowego.

            § 2. Obowi?zki i prawa w?a?ciwe ka?demu urz?dowi ko?cielnemu s? okre?lane albo samym prawem, którym urz?d ustanowiono, albo dekretem kompetentnej w?adzy, którym jest on równocze?nie ustanowiony i nadany.  

 

Tytu? IX - 

URZ?DY KO?CIELNE

Rozdzia? I

POWIERZENIE URZ?DU KO?CIELNEGO

            Kan. 146 - Urz?du ko?cielnego nie mo?na wa?nie otrzyma? bez kanonicznego powierzenia.

            Kan. 147 - Powierzenie urz?du ko?cielnego dokonuje si?: poprzez swobodne nadanie przez kompetentn? w?adz? ko?cieln?; poprzez przydzielenie przez ni? dokonane, je?eli poprzedza?a je prezentacja; poprzez zatwierdzenie lub dopuszczenie, przez ni? dokonane, je?eli poprzedza? je wybór lub postulacja; poprzez zwyk?y wybór przyj?ty przez elekta, je?eli wybór nie wymaga zatwierdzenia.

            Kan. 148 - Do w?adzy, która jest kompetentna erygowa? urz?dy, dokonywa? w nich zmian i znoszenia, nale?y równie? ich kanoniczne powierzanie, chyba ?e prawo co? innego postanawia.

            Kan. 149 - § 1. A?eby urz?d ko?cielny mo?na komu? powierzy?, powinien on pozostawa? we wspólnocie Ko?cio?a i by? zdatnym, czyli posiada? przymioty wymagane do tego urz?du prawem powszechnym, partykularnym lub fundacyjnym.

            § 2. Powierzenie urz?du ko?cielnego temu, kto nie posiada wymaganych przymiotów, niewa?ne jest tylko wtedy je?eli przymioty s? wymagane wyra?nie prawem powszechnym, partykularnym lub fundacyjnym do wa?no?ci powierzenia. Poza tym jest wa?ne, ale mo?e by? cofni?te dekretem kompetentnej w?adzy albo wyrokiem trybuna?u administracyjnego.

            § 3. Powierzenie urz?du dokonane symoniacko jest niewa?ne z mocy samego prawa.

            Kan. 150 - Temu, kto nie otrzyma? jeszcze ?wi?ce? kap?a?skich, nie mo?na wa?nie nada? urz?du zwi?zanego z pe?nym duszpasterstwem, do wype?niania którego potrzebne jest wykonywanie w?adzy ?wi?ce?.

            Kan. 151 - Powierzenia urz?du duszpasterskiego nie nale?y odk?ada? bez wa?nej przyczyny.

            Kan. 152 - Nie wolno nikomu nadawa? dwóch lub wi?cej urz?dów niepo??czalnych, a wi?c takich, które równocze?nie przez jednego nie mog? by? wykonywane.

            Kan. 153 - § 1. Powierzenie urz?du, który zgodnie z prawem nie wakuje, jest tym samym niewa?ne i nie zyskuje wa?no?ci przez pó?niejszy wakans.

            § 2. Je?li jednak chodzi o urz?d nadawany z przepisu prawa na okre?lony czas, powierzenie mo?e by? dokonane w ci?gu sze?ciu miesi?cy przed up?ywem tego czasu i osi?ga swój skutek od dnia wakansu urz?du.

            § 3. Obietnica jakiego? urz?du - przez kogokolwiek zosta?aby dana - nie powoduje ?adnego skutku prawnego.

            Kan. 154 - Urz?d prawnie wakuj?cy, a przez kogo? bezprawnie jeszcze zatrzymywany, mo?e by? nadany, je?eli zostanie w?a?ciwie stwierdzone jego bezprawne zatrzymanie, i o tym stwierdzeniu mówi pismo nadaj?ce urz?d.

            Kan. 155 - Kto, dzia?aj?c za kogo? zaniedbuj?cego si? lub maj?cego przeszkod?, nadaje urz?d, nie otrzymuje ?adnej w?adzy nad osob?, której go nada?, lecz jej pozycja prawna pozostaje nienaruszona tak jak gdyby powierzenie zosta?o dokonane wed?ug zwyczajnych przepisów prawa.

            Kan. 156 - Ka?de powierzenie urz?du powinno by? dokonane na pi?mie.

Art. 1

SWOBODNE NADANIE

            Kan. 157 - Je?li prawo czego? innego wprost nie postanawia, do biskupa diecezjalnego nale?y swobodne powierzanie urz?dów ko?cielnych we w?asnym Ko?ciele partykularnym.

  

Art. 2

PREZENTACJA

            Kan. 158 - § 1. Ten, komu przys?uguje prawo prezentacji na urz?d, powinien przedstawi? kandydata w?adzy, do której nale?y przydzielanie urz?du, i to - je?li co? innego nie zosta?o prawnie zastrze?one - w ci?gu trzech miesi?cy od otrzymania wiadomo?ci o wakansie urz?du.

            § 2. Je?li prezentacja przys?uguje jakiemu? kolegium albo zespo?owi osób, prezentowanego nale?y wyznaczy? z zachowaniem przepisów kan. 165-179.

            Kan. 159 - Nikt nie mo?e by? prezentowany wbrew jego woli; st?d proponowany do prezentacji zapytany o zgod?, je?eli do o?miu dni u?ytecznych nie odmówi, mo?e by? prezentowany.

            Kan. 160 - § 1. Komu przys?uguje prawo prezentacji, mo?e przedstawi? jednego kandydata lub kilku, i to równocze?nie lub kolejno.

            § 2. Nikt nie mo?e prezentowa? samego siebie; natomiast kolegium lub zespó? osób mo?e prezentowa? którego? ze swoich cz?onków.

            Kan. 161 - § 1. Je?li prawo czego? innego nie postanawia, kto przedstawi? kandydata, który okaza? si? niezdatny, mo?e tylko raz powtórnie prezentowa? innego kandydata w ci?gu miesi?ca.

            § 2. Je?li przed przydzieleniem prezentowany zrezygnowa? albo zmar?, posiadaj?cy prawo prezentacji mo?e w ci?gu miesi?ca od otrzymania wiadomo?ci o rezygnacji lub ?mierci, ponownie wykonywa? swe prawo.

            Kan. 162 - Kto w u?ytecznym czasie, zgodnie z postanowieniami kan. 158, § 1, i kan. 161, nie dokona? prezentacji, a tak?e dwa razy przedstawi? kandydata, który okaza? si? niezdatny, traci w tym wypadku prawo prezentacji. W?adzy za?, która ma prawo przydzielania, przys?uguje swobodne powierzenie wakuj?ce urz?du, za zgod? jednak w?asnego ordynariusza kandydata.             Kan. 163 - W?adza, która, zgodnie z przepisami prawa kompetentna jest do przydzielenia urz?du prezentowanemu, ma obowi?zek przydzieli? go prawnie przedstawionemu, którego uzna?a za zdatnego i który wyrazi? zgod?, a je?eli kilku prezentowanych, zgodnie z przepisami prawa, okaza?o si? zdatnymi, winna przydzieli? go jednemu z nich.

 

Art. 3

WYBÓR

            Kan. 164 - W wyborach kanonicznych, je?li prawo czego innego nie przewiduje, nale?y zachowa? przepisy kanonów, które nast?puj?.

            Kan. 165 - Je?eli kolegium lub zespo?owi osób przys?uguje prawo wyboru na urz?d, nie powinno si? wyboru odk?ada? przez okres d?u?szy ni? trzy u?yteczne miesi?ce, licz?c od otrzymania wiadomo?ci o wakansie urz?du, chyba ?e inaczej zosta?o zastrze?one w prawie, albo w prawnych statutach kolegium lub zespo?u. Po bezskutecznym up?ywie tego terminu, wakuj?cy urz?d powinna powierzy? swobodnie ta w?adza, której przys?uguje prawo zatwierdzania wyboru lub zast?pczego powierzania urz?du.

            Kan. 166 - § 1. Przewodnicz?cy kolegium lub zespo?u winien zwo?a? wszystkich nale??cych do kolegium lub zespo?u. Wezwanie za?, gdy ma by? osobiste, jest wa?ne, je?eli zosta?o dokonane w miejscu sta?ego lub tymczasowego zamieszkania lub w miejscu pobytu.

            § 2. Je?eli kto? z tych, których nale?y wezwa?, zosta? pomini?ty i dlatego by? nieobecny, wybór jest wa?ny, jednak?e na jego wniosek, ale po udowodnieniu pomini?cia i nieobecno?ci winien by? uniewa?niony przez kompetentn? w?adz?, nawet po zatwierdzeniu wyboru, je?li prawnie stwierdzono, ?e rekurs zosta? przes?any przynajmniej w trzy dni od otrzymania wiadomo?ci o wyborach.

            § 3. Je?li pomini?to wi?cej ni? jedn? trzeci? wyborców, wybór z mocy samego prawa jest niewa?ny, chyba ?e wszyscy pomini?ci rzeczywi?cie wzi?li udzia? w g?osowaniu.

            Kan. 167 - § 1. Po zwo?aniu dokonanym zgodnie z prawem, uprawnienie do g?osowania przys?uguje tylko osobom obecnym w dniu i miejscu oznaczonym w tym?e wezwaniu, z wykluczeniem - je?li statuty legalnie czego? innego nie zastrzegaj? - mo?liwo?ci g?osowania b?d? listownie, b?d? przez pe?nomocnika.

            § 2. Je?li który? z wyborców jest obecny w domu, gdzie odbywa si? g?osowanie, lecz nie mo?e wzi?? w nim udzia?u z powodu choroby, skrutatorzy powinni przyj?? od niego g?os na pi?mie.

            Kan. 168 - Chocia?by kto? posiada? liczne tytu?y do g?osowania we w?asnym imieniu, mo?e odda? tylko jeden g?os.

            Kan. 169 - Do wa?no?ci wyborów wymaga si?, by nikt, kto nie nale?y do kolegium lub zespo?u, nie zosta? dopuszczony do g?osowania.

            Kan. 170 - Wybór, którego wolno?? rzeczywi?cie zosta?a naruszona w jakikolwiek sposób, jest moc? samego prawa niewa?ny.

            Kan. 171 - § 1. Niezdolnymi do g?osowania s?:

            1 niezdatni do aktu ludzkiego;

            2 nie posiadaj?cy g?osu czynnego;

            3 zwi?zani kar? ekskomuniki b?d? to przez wyrok s?dowy, b?d? przez dekret wymierzaj?cy lub deklaruj?cy kar?;

            4 którzy notorycznie odst?pili od wspólnoty Ko?cio?a.

            § 2. Je?li kto? z wymienionych zosta? dopuszczony, jego g?os jest bez znaczenia, ale sam wybór wa?ny, chyba ?e stwierdzono po odliczeniu go, ?e wybrany nie uzyska?by wymaganej liczby g?osów.

            Kan. 172 - § 1. Aby g?os by? wa?ny, musi by?:

            1 wolny; st?d te? niewa?ny jest g?os tego, kto zosta? sk?oniony ci??k? boja?ni? lub podst?pem, bezpo?rednio lub po?rednio, do wybrania jakiej? osoby, lub ró?nych osób roz??cznie;

            2 tajny, pewny, bezwarunkowy, okre?lony.

            § 2 Warunki do??czone do g?osu przed wyborem uwa?a si? za nie do??czone.

            Kan. 173 - § 1. Przed rozpocz?ciem wyborów nale?y wyznaczy? spo?ród grona kolegium lub zespo?u przynajmniej dwóch skrutatorów.

            § 2. Skrutatorzy winni zebra? g?osy i wobec przewodnicz?cego sprawdzi?, czy liczba oddanych kartek odpowiada liczbie wyborców, zbada? oddane g?osy i og?osi?, ile ka?dy otrzyma?.

            § 3. Je?eli liczba g?osów przewy?sza liczb? wyborców, nic nie zosta?o dokonane.

            § 4. Wszystkie czynno?ci wyborców powinny by? pilnie zaprotokó?owane przez pe?ni?cego funkcj? protokulanta i podpisane przynajmniej przez niego, przewodnicz?cego oraz skrutatorów. Protokó? nale?y pilnie przechowywa? w archiwum kolegium.

            Kan. 174 - § 1. Wybory, je?li prawo albo statuty nie zastrzegaj? czego innego, mog? by? dokonane tak?e przez kompromis, je?li wyborcy jednomy?lnie i poprzez zgod? na pi?mie przekazuj? na ten raz uprawnienie wyboru jednemu lub kilku zdatnym b?d? ze swego grona, b?d? obcym, którzy w imieniu wszystkich wybieraj? moc? otrzymanego mandatu.

            § 2. Je?li chodzi o kolegium lub zespó? sk?adaj?cy si? tylko z duchownych, kompromisariusze musz? mie? ?wi?cenia; inaczej wybór jest niewa?ny.

            § 3. Kompromisariusze powinni zachowa? przepisy prawa dotycz?ce wyborów oraz - do wa?no?ci wyboru - warunki do??czone do kompromisu, nie przeciwne prawu. Warunki za? przeciwne prawu nale?y uzna? za niedo??czone.

            Kan. 175 - Kompromis przestaje istnie?, a prawo g?osu powraca do tych, którzy zgodzili si? na kompromis:

            1 na skutek odwo?ania dokonanego przez kolegium lub zespó?, przed rozpocz?ciem sprawy;

            2 przez niewype?nienie jakiego? warunku do??czonego do kompromisu;

            3 przez dokonanie niewa?nego wyboru.

            Kan. 176 - Je?li czego innego nie zastrzegaj? prawo lub statuty, ten winien by? uznany za wybranego i og?oszony przez przewodnicz?cego kolegium lub zespo?u, kto otrzyma? wymagan? liczb? g?osów, zgodnie z postanowieniem kan. 119, n. 1.

            Kan. 177 - § 1. O wyborze nale?y od razu powiadomi? wybranego, który powinien w ci?gu o?miu u?ytecznych dni, licz?c od powiadomienia, oznajmi? przewodnicz?cemu kolegium lub zespo?u, czy przyjmuje wybór lub nie; inaczej wybór nie osi?ga skutku.

            § 2. Gdy elekt nie przyj?? wyboru, traci wszelkie prawo uzyskane wskutek wyboru i nie odzyskuje go przez pó?niejsze wyra?enie zgody, mo?e by? jednak ponownie wybrany. Kolegium za? lub zespó? ma przyst?pi? do nowych wyborów w ci?gu miesi?ca od momentu otrzymania wiadomo?ci o niezaakceptowaniu wyboru.

            Kan. 178 - Elekt, po przyj?ciu wyboru, który nie wymaga zatwierdzenia, natychmiast otrzymuje pe?noprawnie urz?d; inaczej nabywa tylko prawo do niego.

            Kan. 179 - § 1. Je?li wybór wymaga zatwierdzenia, elekt powinien w ci?gu o?miu u?ytecznych dni, od dnia przyj?cia wyboru, prosi? osobi?cie lub przez kogo? innego kompetentn? w?adz? o zatwierdzenie, inaczej pozbawiony jest wszelkiego prawa; chyba ?e udowodni, i? posiada? s?uszn? przeszkod?, by prosi? o zatwierdzenie.

            § 2. Kompetentna w?adza nie mo?e odmówi? zatwierdzenia, je?li uzna elekta zdatnym wed?ug przepisu kan. 149, § 1, a wybór zosta? dokonany zgodnie z przepisem prawa.

            § 3. Zatwierdzenie nale?y da? na pi?mie.

            § 4. Przed zawiadomieniem o zatwierdzeniu, elekt nie mo?e ingerowa? w wykonywanie urz?du, zarówno w zakresie spraw duchowych, jak i doczesnych, a podj?te przez niego ewentualnie akty s? niewa?ne.

            § 5. Po powiadomieniu o zatwierdzeniu, elekt otrzymuje pe?noprawnie urz?d, chyba ?e prawo zastrzega co innego.

Art. 4

POSTULACJA

            Kan. 180 - § 1. Je?li wyborowi tego, którego wyborcy wol? i uwa?aj? za odpowiedniego, stoi na drodze kanoniczna przeszkoda, od której mo?na i zwyk?o si? dyspensowa?, mog? go swoimi g?osami postulowa? u kompetentnej w?adzy, chyba ?e prawo zastrzega inaczej.

            § 2. Kompromisariusze nie mog? postulowa?, chyba ?e to wyra?ono w kompromisie.

            Kan. 181 - § 1. Do wa?no?ci postulacji wymaga si? przynajmniej dwóch trzecich g?osów.

            § 2. G?os za postulacj? powinien by? wyra?ony przez s?owo postuluj? lub inne równoznaczne. Formu?a wybieram lub postuluj? lub równoznaczna jest za wyborem, je?eli nie ma przeszkody; w przeciwnym razie za postulacj?.

            Kan. 182 - § 1. Przewodnicz?cy ma w u?ytecznym czasie o?miu dni wys?a? postulacj? do kompetentnej w?adzy, do której nale?y zatwierdzenie wyboru, która ma prawo udzielenia dyspensy od przeszkody, albo, je?li takiego uprawnienia nie posiada, poproszenia o ni? u w?adzy wy?szej. Je?li potwierdzenie nie jest wymagane, postulacj? nale?y wys?a? do kompetentnej w?adzy aby udzieli?a dyspensy.

            § 2. Je?li w przepisanym czasie nie przes?ano postulacji, jest tym samym niewa?na, a kolegium lub zespó? tym razem pozbawiany jest prawa wyboru czy postulacji, je?li nie udowodniono, ?e przewodnicz?cy nie przes?a? postulacji z powodu s?usznej przeszkody albo ?e od przes?ania jej we w?a?ciwym czasie nie powstrzyma? si? podst?pnie lub z niedbalstwa.

            § 3. Postulowany nie nabywa ?adnego prawa z postulacji, a kompetentna w?adza nie jest zobowi?zana jej zaakceptowa?.

            § 4. Po dokonaniu postulacji wobec kompetentnej w?adzy, wyborcy nie mog? jej odwo?a?, je?li w?adza nie wyrazi na to zgody.

            Kan. 183 - § 1. Gdy kompetentna w?adza nie dopu?ci postulacji, prawo wyboru powraca do kolegium lub zespo?u.

            § 2. Po dopuszczeniu postulacji, nale?y o tym powiadomi? postulowanego, który winien odpowiedzie? zgodnie z przepisem kan. 177, § 1.

            § 3. Kto przyjmuje dopuszczon? postulacj?, zyskuje natychmiast pe?noprawnie urz?d. 

 

Rozdzia? II

UTRATA URZ?DU KO?CIELNEGO

            Kan. 184 - § 1. Urz?d ko?cielny traci si? po up?ywie wyznaczonego czasu, po osi?gni?ciu okre?lonego prawem wieku, na skutek rezygnacji, przeniesienia, usuni?cia a tak?e pozbawienia.

            § 2. Nie traci si? urz?du ko?cielnego po ustaniu w jakikolwiek sposób w?adzy, która go nada?a, chyba ?e prawo zastrzega co? innego.

            § 3. Utrata urz?du, która sta?a si? faktem, ma zosta? podana do wiadomo?ci wszystkim, którym przys?uguje jakie? prawo do powierzania urz?du.

            Kan. 185 - Temu, kto utraci? urz?d przez osi?gni?cie wyznaczonego wieku albo przez przyj?t? rezygnacj?, mo?na przyzna? tytu? emeryta.

            Kan. 186 - Utrata urz?du po up?ywie okre?lonego czasu lub po osi?gni?ciu wieku nast?puje dopiero od momentu pisemnego zawiadomienia przez kompetentn? w?adz?.  

 

Art. 1

REZYGNACJA

            Kan. 187 - Ka?dy, kto jest poczytalny, mo?e dla s?usznej przyczyny zrzec si? urz?du ko?cielnego.

            Kan. 188 - Moc? samego prawa niewa?na jest rezygnacja pod wp?ywem ci??kiej i niesprawiedliwej boja?ni, podst?pu, b??du istotnego lub symonii.

            Kan. 189 - § 1. Rezygnacja - czy wymaga przyj?cia, czy nie -aby by?a wa?na, powinna by? z?o?ona temu, kto powierza urz?d, o który chodzi, i to na pi?mie albo te? ustnie wobec dwóch ?wiadków.

            § 2. W?adza nie powinna przyjmowa? rezygnacji jak tylko uzasadnionej s?uszn? i proporcjonaln? przyczyn?.

            § 3. Rezygnacja wymagaj?ca przyj?cia traci wszelk? moc, je?li nie zostanie akceptowana w ci?gu trzech miesi?cy. Nie wymagaj?ca przyj?cia osi?gnie zwój skutek z chwil?, gdy rezygnuj?cy zakomunikuje j? zgodnie z prawem.

            § 4. Dopóki rezygnacja nie osi?gnie skutku, mo?e by? odwo?ana przez rezygnuj?cego; z chwil? osi?gni?cia skutku nie mo?e by? odwo?ana, ale ten, kto zrezygnowa?, mo?e otrzyma? urz?d z innego tytu?u.

  

Art. 2

PRZENIESIENIE

            Kan. 190 - § 1. Tylko ten mo?e dokona? przeniesienia, komu przys?uguje prawo powierzenia, zarówno urz?du, który si? zwalnia, jak i urz?du, który si? powierza.

            § 2. Je?eli przeniesienie jest dokonywane wbrew woli zajmuj?cego urz?d, wymagana jest powa?na przyczyna z zachowaniem zawsze prawa do przedstawienia przeciwnych racji, przy czym nale?y przestrzega? sposobu post?powania przepisanego prawem.

            § 3. Aby przeniesienie osi?gn??o skutek, musi by? przekazane na pi?mie.

            Kan. 191 - § 1. Przy przeniesieniu, pierwszy urz?d wakuje przez kanoniczne obj?cie drugiego urz?du, chyba ?e prawo co? innego zastrzega albo zarz?dzi kompetentna w?adza.

            § 2. Przeniesiony pobiera wynagrodzenie zwi?zane z pierwszym urz?dem do czasu kanonicznego obj?cia drugiego.

  

 

Art. 3

USUNI?CIE

            Kan. 192 - Z urz?du zostaje kto? usuni?ty albo dekretem wydanym zgodnie z przepisem prawa przez kompetentn? w?adz?, z zachowaniem jednak uprawnie? nabytych ewentualnie na mocy umowy, albo na mocy samego prawa zgodnie z przepisem kan. 194.

            Kan. 193 - § 1. Z urz?du nadanego komu? na czas nieokre?lony nie mo?na go usun??, chyba ?e na skutek powa?nych przyczyn oraz z zachowaniem sposobu post?powania okre?lonego prawem.

            § 2. To samo ma zastosowanie, gdy kto? ma by? usuni?ty z urz?du nadanego mu na okre?lony czas, ale przed up?ywem tego okresu, z zachowaniem przepisu kan. 624, § 3.

            § 3. Z urz?du - zgodnie z przepisami prawa - który zosta? komu? nadany wed?ug roztropnego rozeznania kompetentnej w?adzy, mo?na go usun?? z powodu s?usznej przyczyny, ocenianej przez t? w?adz?.

            § 4. Dekret usuni?cia, by osi?gn?? skutek, ma by? przekazany na pi?mie.

            Kan. 194 - § 1. Moc? samego prawa zostaje usuni?ty z urz?du ko?cielnego:

            1 kto utraci? stan duchowny;

            2 kto publicznie odst?pi? od wiary katolickiej lub wspólnoty z Ko?cio?em;

            3 duchowny, który usi?owa? zawrze? ma??e?stwo, cho?by tylko cywilne.

            § 2. Usuni?cie, o którym w nn. 2 i 3, tylko wtedy. mo?e by? urgowane, je?eli wiadomo, ?e stwierdzi?a to kompetentna w?adza.

            Kan. 195 - Je?li kto?, jednak nie na mocy samego prawa, lecz dekretem kompetentnej w?adzy zostaje usuni?ty z urz?du, który by? podstaw? jego utrzymania, wtedy ta sama w?adza winna zatroszczy? si? o zabezpieczenie usuni?temu utrzymania przez odpowiedni czas, chyba ?e zaradzono temu w inny sposób.

Art. 4

POZBAWIENIE

            Kan. 196 - § 1. Pozbawienie urz?du, stanowi?ce mianowicie kar? za przest?pstwo, mo?e by? dokonane tylko zgodnie z przepisami prawa.

            § 2. Pozbawienie osi?ga skutek wed?ug przepisów kanonów prawa karnego.

Tytu? X

PRZEDAWNIENIE

            Kan. 197 - Przedawnienie jako sposób nabycia lub utraty prawa subiektywnego jak równie? uwolnienia si? od obowi?zków, Ko?ció? przyjmuje takie, jakie jest w ustawodawstwie cywilnym danego kraju, z zachowaniem wyj?tków ustanowionych w kanonach tego Kodeksu.

            Kan. 198 - Przedawnienie jest wa?ne, je?li opiera si? na dobrej wierze, nie tylko na pocz?tku, lecz przez ca?y przeci?g czasu wymagany do zaistnienia przedawnienia, z zachowaniem przepisu kan. 1362.

            Kan. 199 - Nie podlegaj? przedawnieniu:

            1 prawa i obowi?zki wynikaj?ce z prawa Bo?ego naturalnego lub pozytywnego;

            2 uprawnienia, które mo?na uzyska? jedynie na mocy apostolskiego przywileju;

            3 prawa i obowi?zki dotycz?ce bezpo?rednio duchowego ?ycia wiernych;

            4 ustalone i niew?tpliwe granice okr?gów ko?cielnych;

            5 stypendia i zobowi?zania mszalne;

            6 powierzenie urz?du ko?cielnego, którego wykonywanie zgodnie z przepisami prawa wymaga ?wi?ce?;

            7 prawo wizytacji i obowi?zek pos?usze?stwa, tak by wierni nie mogli by? wizytowani przez ?adn? w?adz? ko?cieln? i nie podlegali ju? ?adnej w?adzy.

Tytu? XI

OBLICZANIE CZASU

            Kan. 200 - Je?li prawo czego? innego wyra?nie nie zastrzega, czas nale?y liczy? zgodnie z postanowieniami kanonów, które nast?puj?.

            Kan. 201 - § 1. Czas ci?g?y nale?y rozumie? jako niedopuszczaj?cy ?adnej przerwy.

            § 2. Czas u?yteczny nale?y rozumie?, ?e wykonuj?cemu lub dochodz?cemu swego prawa tak przys?uguje, i? dla nie wiedz?cego albo nie mog?cego dzia?a? nie p?ynie.

            Kan. 202 - § 1. Dzie? w prawie oznacza sta?y czasokres obejmuj?cy 24 kolejno liczone godziny i zaczyna si? od pó?nocy, chyba ?e inaczej wyra?nie zastrze?ono. Tydzie? to okres 7 dni, miesi?c okres 30 dni, a rok 365 dni, chyba ?e miesi?c i rok poleca si? bra? zgodnie z kalendarzem.

            § 2. Je?eli czas jest ci?g?y, miesi?c i rok nale?y zawsze liczy? zgodnie z kalendarzem.

            Kan. 203 - § 1. Pierwszego dnia nie wlicza si? do terminu, chyba ?e jego pocz?tek zbiega si? z pocz?tkiem dnia, albo prawo wyra?nie co? innego zastrzega.

            § 2. Je?eli czego? innego nie postanowiono, ostatni dzie? wlicza si? do terminu, który - je?li czas obejmuje jeden lub wi?cej miesi?cy albo lat, jeden lub kilka tygodni - ko?czy si? po up?ywie ostatniego dnia tej samej daty, albo je?eli miesi?c nie ma dnia o tej dacie, po up?ywie ostatniego dnia miesi?ca.

 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież


Sonda

Czy przedsoborowa Msza Trydencka? (po ?acinie)
 

Polecany link, kliknij

Reklama

Kto jest teraz on-line

NaszÄ… witrynÄ™ przeglÄ…da teraz 70 goĹ›ci